Τα σύγχρονα κινητά και οι υπολογιστές έχουν γίνει αρκετά καλοί στο να μας προστατεύουν — μέχρι εκεί που φτάνουν. Γιατί ό,τι κι αν κάνουν οι κατασκευαστές, εξακολουθεί να είναι τρομακτικά εύκολο να βρεθείς εκτεθειμένος σε μια επίθεση που μπορεί να αδειάσει τον τραπεζικό σου λογαριασμό ή να εκθέσει τα προσωπικά σου δεδομένα.

Και μην νομίζεις ότι αυτό αφορά μόνο τους «αφελείς» χρήστες. Στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης, ακόμα και οι μεγαλύτερες εταιρείες τεχνολογίας στον κόσμο πέφτουν θύματα εξελιγμένων κυβερνοεπιθέσεων. Φαντάσου λοιπόν τι γίνεται με τον υπόλοιπο κόσμο.

Μερικές φορές αρκεί ένα κλικ σε έναν ύποπτο σύνδεσμο ή ακόμα και η σάρωση ενός κακόβουλου QR code για να ξεκινήσει η ζημιά. Ευτυχώς, ειδικοί σε θέματα κυβερνοασφάλειας έχουν αναδείξει δύο εργαλεία που μπορείς να χρησιμοποιήσεις μέσα σε μισό λεπτό για να δεις αν κινδυνεύεις.

Όπως επισημαίνει το Which?, τα εργαλεία αυτά είναι εντελώς δωρεάν και, το καλύτερο, μπορούν να σε ειδοποιούν αυτόματα κάθε φορά που τα στοιχεία σου εμφανίζονται κάπου στο διαδίκτυο — κάτι που συχνά συμβαίνει χωρίς καν να το γνωρίζεις, και χωρίς δική σου υπαιτιότητα.

Πώς λειτουργεί η απειλή

Οι χάκερ δεν στοχεύουν πάντα εσένα απευθείας. Συνήθως επιτίθενται σε μεγάλες εταιρείες και πλατφόρμες που έχουν αποθηκευμένα εκατομμύρια λογαριασμούς — με email, κωδικούς και άλλα στοιχεία. Μόλις αποκτήσουν πρόσβαση σε αυτά τα δεδομένα, τα πουλάνε στο dark web ή τα χρησιμοποιούν για να μπουν σε άλλες υπηρεσίες.

Αυτός είναι ο λόγος που οι ειδικοί επαναλαμβάνουν ακατάπαυστα το ίδιο πράγμα: μη χρησιμοποιείς τον ίδιο κωδικό παντού. Γιατί αν διαρρεύσει ένας λογαριασμός, διαρρέουν ουσιαστικά όλοι.

Εργαλείο #1: Have I Been Pwned

Το πρώτο και πιο γνωστό εργαλείο είναι το Have I Been Pwned. Ίσως το έχεις ξανακούσει, αλλά αν δεν το έχεις ελέγξει πρόσφατα, κάνε το τώρα.

Απλώς πληκτρολογείς τη διεύθυνση email σου και ο ιστότοπος τη συγκρίνει με δεδομένα από γνωστές παραβιάσεις. Αν το email σου βρεθεί, σου λέει ακριβώς σε ποιες παραβιάσεις έχει εμπλακεί — ώστε να ξέρεις ποιους κωδικούς πρέπει να αλλάξεις άμεσα.

Όλη η διαδικασία παίρνει γύρω στα 10 δευτερόλεπτα. Και αν θέλεις να μείνεις ενημερωμένος στο μέλλον, μπορείς να εγγραφείς για να λαμβάνεις ειδοποιήσεις κάθε φορά που το email σου εμφανίζεται σε νέα διαρροή δεδομένων.

Εργαλείο #2: Έλεγχος Κωδικών της Google

Αν έχεις λογαριασμό Google, τότε έχεις ήδη στη διάθεσή σου ένα εξαιρετικά χρήσιμο εργαλείο: τον ενσωματωμένο έλεγχο κωδικών πρόσβασης (Password Checkup).

Το εργαλείο αυτό σου δείχνει ποιοι από τους αποθηκευμένους κωδικούς σου μπορεί να έχουν παραβιαστεί, ποιοι είναι αδύναμοι και — το σημαντικότερο — ποιοι χρησιμοποιούνται σε περισσότερα από ένα site. Είναι ακριβώς αυτή η τελευταία κατηγορία που σε αφήνει πιο εκτεθειμένο.

Αφιέρωσε λίγα λεπτά για να το τρέξεις και να αντικαταστήσεις τους κωδικούς που χρησιμοποιείς παντού με μοναδικούς για κάθε υπηρεσία. Μπορεί να φαίνεται κουραστικό τώρα, αλλά είναι ένα από τα πιο αποτελεσματικά πράγματα που μπορείς να κάνεις για την ασφάλειά σου.

Ο χρυσός κανόνας της ψηφιακής ασφάλειας

Σε έναν κόσμο όπου τα δεδομένα μας κυκλοφορούν σε δεκάδες πλατφόρμες και υπηρεσίες, δεν μπορούμε να ελέγξουμε τα πάντα. Αλλά μπορούμε να ελέγξουμε αυτό που έχουμε στα χέρια μας: τους κωδικούς μας, τη συχνότητα αλλαγής τους και το αν έχουμε ενεργοποιήσει τον έλεγχο ταυτότητας δύο παραγόντων (2FA) όπου είναι διαθέσιμος.

Ξεκίνα από αυτά τα δύο εργαλεία. Κοστίζουν μηδέν ευρώ και μηδέν λεπτά σχεδόν. Δεν υπάρχει δικαιολογία να μην τα ελέγξεις.