Τα πράγματα στην ευρωπαϊκή άμυνα σοβαρεύουν επικίνδυνα. Ούτε λίγο ούτε πολύ, το μήνυμα που στέλνουν οι ΗΠΑ στην Ευρώπη είναι ένα και ξεκάθαρο: «Ετοιμαστείτε, γιατί το επόμενο πολεμικό μέτωπο θα είναι στα ανατολικά, και πρέπει να αρχίσετε να βασίζεστε περισσότερο στις δικές σας δυνάμεις».
Ο Μάθιου Γουίτακερ, ο πρέσβης των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ, δεν μάσησε τα λόγια του μιλώντας στο Φόρουμ Ασφαλείας της Βαρσοβίας. Ξεκαθάρισε ότι οι στρατιωτικές υποδομές της Συμμαχίας έχουν παλιώσει και πρέπει άμεσα να εκσυγχρονιστούν. Ο λόγος; Πρέπει να υπάρχει η δυνατότητα να μεταφερθούν αστραπιαία στρατεύματα και βαρύς οπλισμός από τη Δυτική στην Ανατολική Ευρώπη. Όπως είπε χαρακτηριστικά, εκεί ακριβώς είναι που περιμένουν να ξεσπάσει μια μελλοντική σύγκρουση.
Ενώ οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι βλέπουν ήδη τον κίνδυνο μιας ρωσικής επίθεσης μέχρι το τέλος της δεκαετίας, η Ουάσινγκτον ξαναμοιράζει την τράπουλα. Ο Γουίτακερ αποκάλυψε ότι η Ευρώπη βρίσκεται πλέον στην τέταρτη θέση του αμερικανικού στρατηγικού ενδιαφέροντος. Προηγούνται η εσωτερική ασφάλεια των ΗΠΑ, το Δυτικό Ημισφαίριο και, φυσικά, ο Ειρηνικός. Είναι φανερό πως οι Αμερικανοί προσπαθούν να αποφύγουν το τέντωμα των δυνάμεών τους σε πάρα πολλά μέτωπα ταυτόχρονα.
«Δεν κάνουμε πίσω, αλλά κάντε κι εσείς ένα βήμα μπροστά»
Ο Αμερικανός πρέσβης, μεταφέροντας ουσιαστικά τη γραμμή του Ντόναλντ Τραμπ, έσπευσε να καθησυχάσει ότι οι ΗΠΑ δεν τα μαζεύουν για να φύγουν από την Ευρώπη. Ζητούν όμως από τους συμμάχους να βάλουν βαθιά το χέρι στην τσέπη. Κάλεσε τις ευρωπαϊκές χώρες να χτίσουν δικές τους αμυντικές ικανότητες και να σταματήσουν να τα περιμένουν όλα από τον αμερικανικό στρατό.
Μάλιστα, έριξε τα “καρφιά” του προς τις χώρες που μένουν στα λόγια. Έφερε ως παράδειγμα την Τσεχία, στην οποία πρόσφατα έστειλε «πολύ ισχυρό μήνυμα» επειδή οι αμυντικές της δαπάνες έμειναν στο 1,8% του ΑΕΠ, κάτω δηλαδή από τον στόχο του 2% που έχει θέσει το ΝΑΤΟ.
Την ίδια στιγμή, οι ηγέτες της Ευρώπης αρχίζουν να συνειδητοποιούν ότι πρέπει να σταθούν στα πόδια τους. Ο Ευρωπαίος επίτροπος Άμυνας, Άντριους Κουμπίλιους, απάντησε λέγοντας πως η Ευρώπη πρέπει επιτέλους να περιορίσει τη στρατιωτική της εξάρτηση από τις ΗΠΑ. Ανέφερε πως ήδη γίνονται προσπάθειες να αναπτυχθούν ευρωπαϊκά συστήματα, όπως drones και δίκτυα δορυφορικών επικοινωνιών.
Από την άλλη, οι χώρες που νιώθουν τον κίνδυνο να ανασαίνει δίπλα τους βλέπουν τα πράγματα ελαφρώς διαφορετικά. Ο σύμβουλος της πολωνικής προεδρίας, Μάρτσιν Πρζίντατς, συμφώνησε μεν ότι οι χώρες της Δυτικής Ευρώπης πρέπει να βάλουν το χέρι στην τσέπη επειγόντως, όμως υπενθύμισε κάτι κρίσιμο: Η ασπίδα για τη συλλογική άμυνα της ηπείρου ήταν και πρέπει να παραμείνει το ΝΑΤΟ, και όχι μια ανεξάρτητη ευρωπαϊκή δομή.
Είναι πλέον ξεκάθαρο ότι οι εποχές που η Ευρώπη επαναπαυόταν στη σιγουριά των ΗΠΑ έχουν περάσει ανεπιστρεπτί. Το μόνο ερώτημα είναι αν οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις θα ξυπνήσουν εγκαίρως, ή αν θα βρεθούν να τρέχουν πίσω από τις εξελίξεις όταν ίσως θα είναι αργά.
