Το κίνημα της Εθνικής Άμυνας

Ο Βενιζέλος μαζί με μέλη της «Εθνικής Άμυνας»

Εν τω μέσω του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου ξεσπά ένα ακόμα πολιτικοστρατιωτικό κίνημα μέσω του οποίου φάνηκε ξεκάθαρα ο βαθύς διχασμός της χώρας. Το κίνημα εκδηλώθηκε στη Βόρεια Ελλάδα, στα νησιά του Αιγαίου και στην Κρήτη, στις 17 Αυγούστου 1916. Αρχηγός του κινήματος ήταν ο Ελευθέριος Βενιζέλος και είχε σαν στόχο την ένταξη της  Ελλάδας στην Αντάντ. Το κίνημα επικράτησε και σχημάτισε την λεγόμενη Κυβέρνηση Εθνικής Αμύνης στην Θεσσαλονίκη με δικό της στρατό, ενώ η Αθήνα είχε δική της κυβέρνηση και στρατό, αμφότερα φιλοβασιλικά!

Το κίνημα της 11ης Σεπτεμβρίου 1922

Μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή εκδηλώθηκε στρατιωτικό κίνημα υπό τους συνταγματάρχες Πλαστήρα και Γονατά και τον αντιπλοίαρχο Φωκά, που προκάλεσε την παραίτηση της κυβέρνησης Τριανταφυλλάκου και του βασιλιά Κωνσταντίνου υπέρ του υιού του Γεωργίου Β’. Ο χαρακτήρας του βασιζόταν στην ανάγκη της πίστης ότι «ο ελληνικός στρατός δεν νικήθηκε, αλλά προδόθηκε». Στην Αθήνα συγκροτήθηκε Επαναστατική Επιτροπή, η οποία ανέλαβε άμεση δράση, διατάσσοντας εκτεταμένες συλλήψεις αντιβενιζελικών πολιτικών. Λιγότερο από δυο μήνες αργότερα ξεκίνησε η περιβόητη «Δίκη των Έξι».

Το κίνημα Λεοναρδόπουλου-Γαργαλίδη

Το στρατιωτικό κίνημα των στρατηγών Παναγιώτη Γαργαλίδη και Γεώργιου Λεοναρδόπουλου  εκδηλώθηκε τα μεσάνυχτα της 21ης προς 22α Οκτωβρίου και ήταν το πρώτο αποτυχημένο στην ελληνική ιστορία. Την τριάδα των κινηματιών συμπλήρωνε ο βασιλόφρων συνταγματάρχης Γεώργιος Ζήρας. Η σύνθεση του κινήματος ήταν ουσιαστικά μια συμμαχία ετερόκλητων στρατιωτικών στοιχείων: από βενιζελικούς αξιωματικούς, όπως οι επικεφαλής του, που είχαν παραγκωνισθεί από την Επαναστατική Επιτροπή του Πλαστήρα, μέχρι βασιλόφρονες αξιωματικούς («Ομάδα Ταγματαρχών»), που φοβόντουσαν ότι οι επικείμενες εκλογές θα οδηγούσαν σε αβασίλευτο καθεστώς. Πρόθεση των δύο στρατηγών ήταν να αναγκάσουν την κυβέρνηση Γονατά σε παραίτηση, χωρίς να καταφύγουν σε ένοπλη βία και την ανάληψη της εξουσίας από μία κυβέρνηση που θα οδηγούσε τη χώρα σε τίμιες εκλογές.

Το κίνημα Πάγκαλου

Ο στρατηγός Θεόδωρος Πάγκαλος

Φοβούμενος την επικείμενη σύλληψή του ο σκληροπυρηνικός στρατηγός Θεόδωρος Πάγκαλος, οργανώνει και τελικά εκδηλώνει ξημερώματα της 25ης Ιουνίου 1925 κίνημα. Αρχικά η «φωτιά» υπάρχει μόνο στη Βόρεια Ελλάδα. Η χλιαρή αντίδραση, ωστόσο, του τότε πρωθυπουργού Ανδρέα Μιχαλακόπουλου φέρνει τους πραξικοπηματίες στα πρόθυρα της Αθήνας.  Την επόμενη ημέρα ο Μιχαλακόπουλος παραιτείται και αναλαμβάνει την εξουσία ο Πάγκαλος ο οποίος στη Βουλή θα πει πως προχώρησε σε αυτή τη κίνηση επειδή «είχε χάσει την εμπιστοσύνη του Έθνους»! Η δικτατορία που ακολούθησε ήταν από τις πιο σκληρές και απολυταρχικές που γνώρισε ποτέ ο τόπος.Δείτε την επόμενη ή προηγούμενη σελίδα πατώντας τα νούμερα