Οι αρχαιολόγοι που μελετούσαν τους αληθινούς πειρατές της Καραϊβικής εντόπισαν ένα μυστηριώδες ναυάγιο στον Παναμά. Τώρα, μετά από χρόνια ερευνών ξέρουν τι ανακάλυψαν.

Το 1681, το ισπανικό εμπορικό πλοίο Encarnación βυθίστηκε κατά τη διάρκεια μιας καταιγίδας κοντά στις εκβολές του ποταμού Chagres στην Καραϊβική πλευρά του Παναμά. Χτισμένο στη Βερακρούζ, στο Μεξικό, το φορτηγό πλοίο ήταν μέρος του στόλου Tierra Firme, που αποτελούσε την οικονομική σανίδα σωτηρίας της Ισπανίας τον 17ο αιώνα.

Αν και βυθίστηκε σε λιγότερο από 12 μέτρα νερού, το Encarnación γλύτωσε από λεηλασίες και είναι εκπληκτικά καλά διατηρημένο, με το κάτω μισό της γάστρας ανέπαφο, αφού είχε θαφτεί στο θαλάσσιο πυθμένα.

«Το Encarnación αποτελεί μια σπάνια ματιά σε μία μεγάλη στροφή στην παγκόσμια ιστορία κατά τη διάρκεια της αποικιοκρατίας» εξηγεί ο Φιλίπε Κάστρο, ναυτικός αρχαιολόγος στο Πανεπιστήμιο του Τέξας. «Είναι η άνοδος του καπιταλισμού, του ιμπεριαλισμού και των μεσαίων τάξεων που είχαν μόλις αρχίσει να καταναλώνουν την τέχνη και τη λογοτεχνία»

Εκείνη την εποχή, τα μεταλλεία χρυσού και αργύρου στο Μεξικό και το Περού τροφοδοτούσαν τις φιλοδοξίες και τα ταμεία της βασιλικής οικογένειας της Ισπανίας. Για τη μεταφορά του πλούτου του Νέου Κόσμου στην Ευρώπη, οι Ισπανοί άποικοι έχτισαν στόλους εμπορικών πλοίων που συνοδεύονταν από ένοπλες γαλέρες και πολεμικά πλοία.

Μετά την παράδοση των θησαυρών τους στην Ισπανία, οι στόλοι γύριζαν και, φορτωμένοι με τα ευρωπαϊκά προϊόντα, πουλούσαν το φορτίο τους στις ισπανικές αποικίες.

Δύο κύριοι στόλοι της Ισπανίας, ο Tierra Firme και ο Νέα Ισπανία, εξυπηρετούσαν την Κεντρική και Νότια Αμερική και το Μεξικό, αντίστοιχα. «Τα πλοία αυτά ήταν η ραχοκοκαλιά των ισπανικών αποικιών», εξηγούν οι ερευνητές.

Το Encarnación είναι ένα από τα περίπου 16 ισπανικά ναυάγια που ανακαλύφθηκαν στην Αμερική, εξηγεί η Τζένιφερ Μακ Κίνον, μια ναυτική αρχαιολόγος στο Πανεπιστήμιο της Ανατολικής Καρολίνα. Αλλά σχεδόν όλα τα ναυάγια που βρέθηκαν μέχρι σήμερα έχουν σε μεγάλο βαθμό λεηλατηθεί, ενώ τα βακτήρια και τα σκουλήκια του ωκεανού τρέφονται με την ξυλεία και καταναλώνουν ότι άφησαν οι πλιατσικολόγοι. «Έτσι γνωρίζουμε πολύ, πολύ λίγα πράγματα για τα ισπανικά ναυάγια του 17ου αιώνα» καταλήγει η Μακ Κίνον.

Το να βρεθεί ένα ναυάγιο με μεγάλο μέρος του φορτίου του επί του σκάφους, καθώς και μέρος της γάστρας του ανέπαφη, μπορεί να προσφέρει μια πληθώρα νέων γνώσεων. «Τα πλοία που χτίστηκαν πριν από εκατοντάδες χρόνια δεν είχαν σχεδιαγράμματα. Μελετώντας το κύτος του Encarnación έχει ήδη βοηθήσει να κατανοήσουμε πώς κατασκευάστηκαν» επισημαίνει.

Μια πρώτη εξέταση αποκάλυψε τη χρήση ενός υλικού που ονομάζεται granel, ενός είδους τσιμέντου, που αποτελείται από άμμο, ασβέστη και χαλίκια και οι ναυπηγοί το χρησιμοποιούσαν για την επικάλυψη του κύτους του πλοίου. Οι ερευνητές πιστεύουν επίσης ότι το granel εκτός από τα πλοία χρησιμοποιούνταν και ως δομικό υλικό για κτίρια σε όλο τον Νέο Κόσμο.