«Μέρη στον ήλιο για ανθρώπους της σκιάς» τα είχε χαρακτηρίσει κάποτε βρετανός υπουργός
«Φορολογικοί παράδεισοι» θεωρούνται τα υπερπόντια εδάφη της Βρετανίας, η οποία αύριο φιλοξενεί μια σύνοδο κατά της διαφθοράς. Αυτά τα εδάφη «είναι όλα παράγοντες του Σίτι, απ΄όπου ελέγχεται ολόκληρο το σύστημα», υπογραμμίζει ο Ρίτσαρντ Μέρφι, καθηγητής στο City University του Λονδίνου.
Επτά από αυτά τα 14 υπερπόντια εδάφη χαρακτηρίζονται «φορολογικοί παράδεισοι» από τη μη κυβερνητική οργάνωση Tax Justice Network – Ανγκουίλα, Βερμούδες, Βρετανικές Παρθένες Νήσοι, Νησιά Κέιμαν, Γιβραλτάρ, Μονσεράτ και τα νησιά Τερκς και Κέικος.
Σύμφωνα με κατάταξη της ΜΚΟ τα Νησιά Κέιμαν βρίσκονται στην 5η θέση παγκοσμίως όσον αφορά την οικονομική αδιαφάνεια και η Βρετανία στην 15η. Αλλά αν η Βρετανία και τα εδάφη της ήταν εγγεγραμμένα ως μια οντότητα, θα βρισκόταν στην πρώτη θέση, προσθέτει η ΜΚΟ.
«Μέρη στον ήλιο για ανθρώπους της σκιάς», είχε χαρακτηρίσει κάποτε ένας βρετανός υπουργός τα εδάφη αυτά, ορισμένα από τα οποία άρχισαν να εξυγιαίνουν τις υποθέσεις τους τα τελευταία χρόνια. Υπέγραψαν συμφωνίες για να μοιράζονται χρηματοοικονομικές πληροφορίες με άλλες αρχές και πρόσφατα δεσμεύτηκαν να επιτρέψουν στις βρετανικές δικαστικές και φορολογικές αρχές πλήρη πρόσβαση στις πληροφορίες σχετικά με την ταυτότητα των ιδιοκτητών εταιριών που έχουν παρουσία στην επικράτειά τους.
Ανεπαρκές, εκτιμούν ωστόσο οι παράγοντες της καταπολέμησης της διαφθοράς που επιθυμούν αυτές τις πληροφορίες να είναι προσιτές και στο ευρύ κοινό.
Μικρό πορτρέτο των τριών αυτών ασύλων
Το σκάνδαλο των «Panama Papers» αποκάλυψε ότι στους 210.000 λογαριασμούς που διαχειριζόταν το δικηγορικό γραφείο Mossack Fontesa στον Παναμά, περισσότερες από τις μισές (113.000) έχουν έδρα σε αυτό το αρχιπέλαγος 60 νησιών.
Πριν από 40 χρόνια, οι Βρετανικές Παρθένοι Νήσοι ήταν ένα φτωχό αγροτικό έδαφος. Σήμερα, το αρχιπέλαγος των περίπου 30.000 κατοίκων συγκαταλέγεται ανάμεσα στους πέντε μεγαλύτερους επενδυτές στη Ρωσία και την Κίνα, σύμφωνα με έκθεση του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) του 2014.
Το Δίκτυο Φορολογικής Δικαιοσύνης τονίζει ότι σε αυτά τα νησιά υπάρχει ο μεγαλύτερος αριθμός εγγεγραμμένων εταιριών στον κόσμο, με 479.000 το 2015, από τις εταιρίες βιτρίνα.
Ένα άλλο στοιχείο της Επιτροπής του ΟΗΕ για το Εμπόριο και την Ανάπτυξη (UNCTAD) αποκαλύπτει ότι το αρχιπέλαγος έλαβε 56,5 δισεκατομμύρια δολάρια σε άμεσες επενδύσεις το 2014, όταν οι εκροές των άμεσων επενδύσεων αντιπροσώπευαν ταυτόχρονα ποσό 54,3 δισεκατομμυρίων.
‘Αλλοτε δημοφιλής παραθεριστικός προορισμός για εμπόρους ναρκωτικών από όλες τις γωνιές του πλανήτη που πήγαιναν εκεί για να κρύψουν τα χρήματά τους, το έδαφος των 250 τ. χλμ. έχει γίνει το έκτο μεγαλύτερο τραπεζικό κέντρο, σύμφωνα με τη ΜΚΟ.
Τα τραπεζικά περιουσιακά του στοιχεία ανέρχονταν σε 1.400 δισεκατομμύρια δολάρια το 2014. Φιλοξενεί 200 τράπεζες, έχει περισσότερες από 95.000 εγγεγραμμένες εταιρίες και αποτελεί μακράν την πρώτη κατοικία που έχει εκλεγεί από τα επενδυτικά κεφάλαια.
Με πληθυσμό περίπου 55.000 κατοίκων, τα Νησιά Κέιμαν καταλαμβάνουν την πέμπτη θέση στην παγκόσμια κατάταξη όσον αφορά την οικονομική αδιαφάνεια της ΜΚΟ Δείκτης Χρηματοοικονομικής Μυστικότητας, μετά την 3η θέση που είχαν το 2013.
Περισσότερες από 15.000 διεθνείς εταιρίες είναι εγγεγραμμένες στο αρχιπέλαγος αυτό που βρίσκεται ανοικτά των ΗΠΑ, σύμφωνα με έκθεση του 2012 του βρετανικού υπουργείου Εξωτερικών.
Το αρχιπέλαγος, που έγινε βρετανικό το 1707, γεγονός που το κάνει το παλαιότερο υπερπόντιο έδαφος του Ηνωμένου Βασιλείου, φιλοξενεί τις θυγατρικές του 75% από τις 100 πλουσιότερες αμερικανικές εταιρίες (Fortune 100) και από τις ευρωπαϊκές ομοειδείς τους, σύμφωνα με την έκθεση.
