Οι τοιχογραφίες μικροσκοπικών βουβαλιών, χοίρων και ανθρώπινων χεριών που εντοπίστηκαν στους τοίχους και τις οροφές σπηλαίων στην Ινδονησία, θα μπορούσαν να είναι από τα παλαιότερα παραδείγματα της τέχνης των σπηλαίων σε όλον τον κόσμο.

Σύμφωνα με μια έρευνα οι τοιχογραφίες αυτές–ορισμένες από τις οποίες μπορεί να είναι πάνω από 40.000 ετών- έρχονται να αμφισβητήσουν τη θέση της Ευρώπης, ως της «γενέτειρας» της προϊστορικής τέχνης.

«Παλαιότερα οι ειδικοί πίστευαν ότι η Δυτική Ευρώπη ήταν το επίκεντρο μιας “συμβολικής έκρηξης” στις αρχές της ανθρώπινης καλλιτεχνικής δραστηριότητας, όπως η ζωγραφική των σπηλαίων και άλλων μορφών εικονιστικής τέχνης, πριν από περίπου 40.000 χρόνια» ανέφερε ο επικεφαλής της έρευνας, Maxime Aubert, αρχαιολόγος και γεωχημικός από το πανεπιστήμιο Griffith της Αυστραλίας. «Ωστόσο, τα ευρήματά μας δείχνουν ότι η τέχνη των σπηλαίων έγινε στα αντίθετα άκρα της Πλειστοκαίνου Ευρασίας περίπου την ίδια εποχή, υποδηλώνοντας ότι αυτές οι πρακτικές έχουν βαθύτερη προέλευση – ίσως στην Αφρική προτού το ανθρώπινο είδος αφήσει την ήπειρο αυτή και εξαπλωθεί σε όλο τον κόσμο» πρόσθεσε ο ίδιος μιλώντας στο LiveScience.

Σπήλαια Sulawesi

Οι τοιχογραφίες εντοπίστηκαν στα καρστικά σπήλαια του Sulawesi, ενός νησιού ανατολικά του Βόρνεο. Οι αρχαιολόγοι ανακάλυψαν, ακόμη, οστρακοειδή, οστά ζώων, λίθινα εργαλεία βαμμένα με χρωστικές, ακόμη και «μπογιές» ώχρας μέσα στα σπήλαια.

Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι είναι προϊστορικές, όμως σχετικά «νέες» και ίσως να δημιουργήθηκαν από τους πρώτους αγρότες της περιοχής, πριν από μερικές χιλιάδες χρόνια ή από κυνηγούς-τροφοσυλλέκτες περίπου 8.000 χρόνια πριν.

Αισθητικά, μερικές από τις ζωγραφιές μοιάζουν με αυτές που έχουν βρεθεί στην Ευρώπη. Υπάρχουν αποτυπώματα από παλάμες, που έχουν «μεταμορφωθεί» σε πρόσωπα ή έχουν κόκκινο χρώμα δημιουργώντας το περίγραμμα από το αποτύπωμά τους. Μοιάζουν αρκετά με αυτά που εντοπίστηκαν στο σπήλαιο El Castillo στην Ισπανία, τα οποία εκτιμάται ότι είναι 37.300 ετών. Ένας κόκκινος δίσκος σε ένα τοίχο του ίδιου σπηλαίου έχει χρονολογηθεί στα 40.800 χρόνια πριν και μια έρευνα που δημοσιεύτηκε το 2012 στο περιοδικό Science το ανακηρύσσει ως την παλαιότερη τοιχογραφία που έχει βρεθεί ποτέ.

Οι απαρχές της τέχνης

Η αποκάλυψη ότι η τέχνη υπήρχε σε αντίθετες πλευρές του κόσμου κατά τη διάρκεια της Εποχής των Παγετώνων υποδηλώνει, ότι η συμβολική ζωγραφική θα μπορούσε να έχει δημιουργηθεί ανεξάρτητα, ή ίσως να προέρχεται από πολύ παλαιότερα, στην Αφρική, όπου εξελίχθηκαν οι άνθρωποι προτού μεταφερθούν σε άλλες ηπείρους, πριν από 100.000 χρόνια, αναφέρει το ίδιο δημοσίευμα.

«Το κατά πόσο η απεικονιστική τέχνη αναπτύχθηκε πριν από την έξοδο από την Αφρική, ή αμέσως μετά παραμένει να αποδειχθεί» σχολίασε στο Live Science ο Benjamin Smith, καθηγητής στο πανεπιστήμιο της Δυτικής Αυστραλίας.

«Αυτό που είναι ξεκάθαρο, είναι ότι όσοι προσπαθούν να τοποθετήσουν την Ευρώπη ως το κέντρο της ανθρώπινης ιστορίας, μάλλον έχουν μια αστήρικτη θέση» πρόσθεσε και κατέληξε λέγοντας, ότι κατά τη γνώμη του οι επιστήμονες που μελετούν την προέλευση των τεχνών και της συμβολικής σκέψης, ίσως θα έπρεπε να στρέψουν το ενδιαφέρον τους στην Αφρική, την Ασία και την Ωκεανία.