Αντιφατικές Πραγματικότητες στην Εργασία: Η Χαμηλή Θέση της Ελλάδας στην Ευρώπη
Ας το παραδεχτούμε. Αν θέλεις να δουλέψεις σε ένα “φανταστικό” εργασιακό περιβάλλον, μάλλον δεν πρέπει να σκεφτείς την Ελλάδα. Σύμφωνα με τη νέα έρευνα της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τις συνθήκες εργασίας, η Ελλάδα κατατάσσεται σε μια από τις τελευταίες θέσεις όσον αφορά την ποιότητα του εργασιακού περιβάλλοντος, δίπλα μόνο στην Ιταλία. Και είναι σαφές ότι, αν και οι ελληνικές εταιρείες αγαπούν να αναφέρονται σε “πολύ καλές” πρακτικές και συμβουλές για το πώς να δημιουργήσεις έναν “υπέροχο” χώρο εργασίας, η πραγματικότητα είναι τελείως διαφορετική.
Η έρευνα βασίστηκε σε ανώνυμες έρευνες και κατέδειξε ότι το 44% των Ελλήνων εργαζομένων δεν θεωρούν το χώρο τους “καλό” για δουλειά. Και για να καταλάβετε το μέγεθος της απογοήτευσης, ο αριθμός αυτός είναι σχεδόν στο ίδιο επίπεδο με την Ιταλία (43%). Αυτή η εικόνα ακούγεται βαρύγδουπη, αλλά οι αριθμοί δεν λένε ψέματα.
Το Βαθύ Χάσμα: Βόρεια vs Νότια Ευρώπη
Το ερώτημα που τίθεται είναι απλό: Γιατί οι εργαζόμενοι στον Βορρά είναι τόσο πιο ικανοποιημένοι σε σχέση με τους συναδέλφους τους στο Νότο; Η διαφορά είναι χαώδης. Στη Δανία και τη Νορβηγία, οι εργαζόμενοι αναφέρουν ποσοστά ικανοποίησης πάνω από 70%, ενώ η Ελλάδα και η Ιταλία βρίσκονται στο χαμηλότερο επίπεδο. Η απόσταση ανάμεσα στις χώρες του Βορρά και του Νότου δεν είναι μόνο γεωγραφική. Είναι κυριολεκτικά κοινωνικοοικονομική και πολιτισμική.
Αλλά ας μην ξεχνάμε πως αυτή η “ευημερία” του Βορρά δεν είναι τυχαία. Εκεί, το μοντέλο της εργασίας είναι οργανωμένο με έναν τρόπο που δίνει βαρύτητα στην ευημερία του εργαζομένου. Αντίθετα, στην Ελλάδα, η “καλή δουλειά” συχνά περιλαμβάνει υπερβολικές ώρες εργασίας και έλλειψη πραγματικής αναγνώρισης.
Ο Παράδεισος του Χαμηλού Ηθικού
Το μεγάλο πρόβλημα, όμως, δεν είναι μόνο η χαμηλή ικανοποίηση των Ελλήνων εργαζομένων. Είναι και το γεγονός ότι το 43% των Ελλήνων εργαζομένων δεν θεωρούν τον χώρο τους ασφαλή για να εκφράσουν ελεύθερα τις σκέψεις τους. Με άλλα λόγια, η ψυχολογική ασφάλεια δεν υφίσταται στον εργασιακό χώρο. Αντίθετα, το 85% των εργαζομένων σε εταιρείες που κατατάσσονται στις καλύτερες στην Ευρώπη αναφέρουν ότι ο εργασιακός τους χώρος είναι υγιής και ασφαλής για να εκφραστούν. Κάπου εδώ πρέπει να αναρωτηθούμε: ποιος πραγματικά πιστεύει ότι η Ελλάδα μπορεί να διεκδικήσει κάτι τέτοιο με το υπάρχον μοντέλο;
Η Παρουσία του Πατριωτισμού στους Ηγέτες
Αυτό που είναι επίσης ενδιαφέρον είναι η στάση των Ελλήνων ηγετών. Καθώς οι ηγέτες του Βορρά συνήθως δείχνουν μεγαλύτερη αφοσίωση και επαφή με τους εργαζομένους τους, στην Ελλάδα οι “αυτοκράτορες” του γραφείου φαίνεται να ζουν στον δικό τους κόσμο, χωρίς καμία διάθεση για αλληλεπίδραση με το προσωπικό. Οι εργαζόμενοι στη χώρα μας συχνά αισθάνονται ότι οι ηγέτες τους είναι “εξ αποστάσεως” και ελάχιστα τους κατανοούν.
Η Υποκρισία των Εταιρειών και η “Διαφάνεια” των Αξιολογήσεων
Είναι αλήθεια ότι πολλές εταιρείες στην Ελλάδα προσπαθούν να διαφημίσουν τις δήθεν καλές πρακτικές τους μέσω πιστοποιήσεων και συμβουλών για τον “ιδανικό εργασιακό χώρο”. Αλλά ας είμαστε ειλικρινείς: η αλήθεια είναι ότι αυτές οι έρευνες γίνονται συνήθως με σκοπό να “ξεπλύνουν” την εικόνα της εταιρείας και όχι για να φέρουν πραγματική αλλαγή. Οι υπάλληλοι συμπληρώνουν ανώνυμες αξιολογήσεις, αλλά ποιος πραγματικά πιστεύει ότι αυτές οι αξιολογήσεις μένουν ανεκμετάλλευτες και χωρίς επιπτώσεις από τους εργοδότες;
Συμπεράσματα
Ας το παραδεχτούμε: Η Ελλάδα είναι πολύ μακριά από το να είναι “ένας υπέροχος τόπος για να δουλεύεις”. Η έρευνα είναι ξεκάθαρη, η πραγματικότητα ακόμα πιο ξεκάθαρη. Ενώ οι υπόλοιποι Ευρωπαίοι απολαμβάνουν καλύτερες συνθήκες εργασίας, εμείς συνεχίζουμε να προσποιούμαστε ότι “δεν είναι και τόσο άσχημα”. Αν θέλουμε να δούμε πραγματική πρόοδο, πρέπει πρώτα να ξεκινήσουμε με την αποδοχή των προβλημάτων και να τολμήσουμε να φέρουμε την αλλαγή που χρειάζεται η ελληνική εργασιακή κουλτούρα.
