Έχεις ακούσει ποτέ για κομήτη που να βάζει «όπισθεν»; Ε, λοιπόν, οι αστρονόμοι είδαν κάτι που δεν είχε ξαναγίνει ποτέ στα χρονικά. Ένας κομήτης στο διάστημα, όχι μόνο φρέναρε απότομα την περιστροφή του, αλλά άρχισε να γυρίζει ανάποδα!
Ο «πρωταγωνιστής» μας είναι ο κομήτης με το σιδηρόδρομο-όνομα 41P/Tuttle-Giacobini-Kresák. Το περίεργο αυτό σκηνικό συνέβη όταν ο κομήτης έκανε το κοντινότερο πέρασμά του από τον Ήλιο (αυτό που οι αστρονόμοι λένε περιήλιο) τον Απρίλιο του 2017.
Τα πράγματα έγιναν κάπως έτσι: Τον Μάρτιο του 2017, τα τηλεσκόπια στην Αριζόνα τον έβλεπαν να γυρίζει μια χαρά. Μέχρι τον Μάιο όμως, το παρατηρητήριο Swift της NASA διαπίστωσε ότι ο κομήτης είχε ρίξει ταχύτητα στο ένα τρίτο, κάνοντας μια πλήρη περιστροφή γύρω από τον άξονά του κάθε 46 με 60 ώρες. Το πιο τρελό όμως ήρθε τον Δεκέμβριο. Το θρυλικό διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble είδε ότι ο κομήτης είχε ξαναπάρει μπρος, ολοκληρώνοντας μια περιστροφή σε μόλις 14 ώρες, αλλά με… αντίθετη φορά!
Γιατί έγινε αυτό το μπρος-πίσω;
Φαντάσου τον κομήτη σαν ένα καρουζέλ. Ο Ντέιβιντ Τζούιτ (David Jewitt) από το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας (UCLA), που έγραψε και τη σχετική έρευνα στο The Astronomical Journal, το εξηγεί πολύ απλά: Όταν ο κομήτης ζεσταίνεται από τον Ήλιο, πετάει αέρια από την επιφάνειά του. Αυτοί οι πίδακες αερίου λειτουργούν σαν μικρά τζετ ή προωθητήρες.
Επειδή όμως αυτά τα αέρια δεν βγαίνουν ομοιόμορφα, μπορούν άνετα να του αλλάξουν την περιστροφή. «Είναι σαν να σπρώχνεις ένα καρουζέλ», λέει ο Τζούιτ. «Αν γυρίζει προς τη μία κατεύθυνση και αρχίσεις να το σπρώχνεις κόντρα, πρώτα θα κόψει ταχύτητα και τελικά θα αρχίσει να γυρίζει ανάποδα».
Βέβαια, για να γίνει όλο αυτό βοήθησε και το μέγεθός του. Είναι… μια σταλιά, μόλις ένα χιλιόμετρο σε διάμετρο, οπότε είναι πολύ πιο εύκολο να τον κάνουν ό,τι θέλουν αυτά τα τζετ αερίων.
Ο μικρός αυτός κομήτης έχει περάσει πολλά. Παλιότερα έκοβε βόλτες πολύ πιο μακριά από τον Ήλιο, μέχρι που η βαρύτητα του πλανήτη Δία τον τράβηξε σαν μαγνήτης και τον έβαλε σε μια πιο κοντινή τροχιά, κάνοντας πλέον μια γύρα γύρω από τον Ήλιο κάθε 5,4 χρόνια. Σήμερα, φαίνεται να έχει χάσει πολλή από τη δύναμή του, αφού στο πέρασμά του το 2017 είχε μόλις το 1/10 της «δραστηριότητας» που έδειχνε το 2001.
Τι του επιφυλάσσει το μέλλον; Τα πράγματα είναι μάλλον ζόρικα. Τα μαθηματικά μοντέλα δείχνουν ότι όσο πλησιάζει ξανά και ξανά τον Ήλιο τα επόμενα χρόνια, ίσως αρχίσει να γυρίζει τόσο γρήγορα που στο τέλος θα διαλυθεί εντελώς στο διάστημα.
