Εκεί που λέγαμε ότι τα πράγματα στο Αιγαίο είχαν κάπως ηρεμήσει και είχαμε μπει σε μια φάση «ήρεμων νερών», η Τουρκία βρήκε πάλι τον τρόπο να ανάψει φωτιές. Μόνο που αυτή τη φορά, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν δεν έστειλε πολεμικά πλοία, ούτε ξεκίνησε τις απειλές. Αντίθετα, φόρεσε τον μανδύα του… οικολόγου.

Τι ακριβώς έκανε; Με προεδρικά διατάγματα, η Άγκυρα ανακήρυξε δύο «εθνικά θαλάσσια πάρκα». Το ένα βρίσκεται σε μια «καυτή» περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου, ανάμεσα σε Φέτιγιε και Κας (ακριβώς απέναντι από το Καστελλόριζο) και το δεύτερο στο Αιγαίο, ανάμεσα στη Λήμνο και τη Σαμοθράκη. Όπως καταλαβαίνει κανείς, αυτές οι τοποθεσίες δεν επιλέχθηκαν τυχαία.

Η «Γαλάζια Πατρίδα» επιστρέφει με οικολογικό περιτύλιγμα

Στην Αθήνα δεν «μάσησαν» με την υποτιθέμενη περιβαλλοντική ευαισθησία της γειτονικής χώρας. Το ζουμί της υπόθεσης είναι ότι τα πάρκα αυτά βγαίνουν εκτός των τουρκικών χωρικών υδάτων, αγγίζοντας περιοχές όπου η Ελλάδα έχει κυριαρχικά δικαιώματα. Με λίγα λόγια, πρόκειται για την περιβόητη «Γαλάζια Πατρίδα», η οποία πλέον δεν προωθείται με στρατιωτικές ασκήσεις (NAVTEX) αλλά μέσα από γραμμές στον χάρτη για την… προστασία της φύσης.

Η λογική της Άγκυρας είναι ξεκάθαρη: προσπαθεί να δημιουργήσει τετελεσμένα, δείχνοντας ότι μπορεί να αποφασίζει μονομερώς για το τι γίνεται στο Αιγαίο και τη Μεσόγειο.

Το ξεκαθάρισμα από την Αθήνα: «Δεν αναγνωρίζουμε τίποτα»

Η απάντηση από το ελληνικό Υπουργείο Εξωτερικών δεν άργησε να έρθει. Η Αθήνα έκοψε τον βήχα στην Τουρκία, τονίζοντας ότι τέτοιες μονομερείς αποφάσεις είναι εντελώς άκυρες νομικά σε περιοχές που δεν της ανήκουν.

Το μήνυμα ήταν σαφές: «Δεν μπορείτε να δημιουργήσετε τετελεσμένα γράφοντας στα παλιά σας τα παπούτσια το Διεθνές Δίκαιο». Μάλιστα, υπενθύμισαν στους γείτονες ότι η Ελλάδα έχει ήδη φτιάξει τα δικά της θαλάσσια πάρκα σε Ιόνιο και Αιγαίο, αλλά με μια ειδοποιό διαφορά: τα έκανε αυστηρά μέσα στα δικά της χωρικά ύδατα.

Τι μας ξημερώνει;

Το μεγάλο στοίχημα τώρα είναι το πού το πάει ο Ερντογάν. Προς το παρόν, η κίνηση με τα πάρκα δείχνει να είναι διπλό μήνυμα. Από τη μία «κλείνει το μάτι» στο εσωτερικό του δείχνοντας ότι δεν κάνει πίσω στις διεκδικήσεις του, και από την άλλη δείχνει στην Ελλάδα ότι το κλίμα ανοιχτής επικοινωνίας έχει τα όριά του.

Αν η ιστορία μείενι απλά στα χαρτιά ως διοικητική κίνηση, η κατάσταση ίσως παραμείνει ελεγχόμενη. Αν όμως οι Τούρκοι δοκιμάσουν να επιβάλουν τους δικούς τους κανόνες στην πράξη, τότε οι χάρτες θα μπούνε στην άκρη και το Αιγαίο θα ξαναμπεί σε μια πολύ επικίνδυνη ζώνη.