Το φετινό «Σούπερ Ελ Νίνιο» όχι απλώς δεν λέει να κοπάσει, αλλά φαίνεται πως πατάει γκάζι, φτάνοντας σε επίπεδα που σπάνια έχουμε δει στο παρελθόν.
Οι ειδικοί από τον Παγκόσμιο Μετεωρολογικό Οργανισμό (WMO) κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου με τη νέα τους έκθεση για το κλίμα του 2026. Όπως εξηγούν, το συγκεκριμένο φαινόμενο ρίχνει «λάδι στη φωτιά», κάνοντας τις ζέστες ακόμα πιο αφόρητες, λιώνοντας τους πάγους με γρήγορους ρυθμούς και ανεβάζοντας επικίνδυνα τη στάθμη της θάλασσας.
Σύμφωνα με τους μετεωρολόγους, τα δύσκολα είναι ακόμα μπροστά μας, αφού η επιρροή του Ελ Νίνιο θα συνεχίσει να ταλαιπωρεί τον πλανήτη με ακραία φαινόμενα και μέσα στο 2027.
Τα ρεκόρ που πέφτουν το ένα μετά το άλλο
Κοιτάζοντας κανείς τους αριθμούς της έκθεσης, καταλαβαίνει εύκολα ότι κάτι έχει αλλάξει για τα καλά στον καιρό. Τα τελευταία 12 χρόνια ήταν, το καθένα ξεχωριστά, τα πιο ζεστά που έχουν καταγραφεί ποτέ στην ιστορία, με την τελευταία τετραετία να σκαρφαλώνει στις τέσσερις πρώτες θέσεις της λίστας.
Ειδικά για φέτος, στο εννεάμηνο από τον Ιανουάριο μέχρι και τον Σεπτέμβριο του 2026, η μέση θερμοκρασία στη Γη βρέθηκε στους 1,47 βαθμούς Κελσίου πάνω από τα επίπεδα της προβιομηχανικής εποχής. Για να έχουμε ένα μέτρο σύγκρισης:
- Το 2025 είχε κλείσει με αύξηση 1,43 βαθμών Κελσίου.
- Το 2023 είχε φτάσει στους 1,46 βαθμούς.
- Το απόλυτο ρεκόρ κρατάει ακόμα το 2024, όταν το θερμόμετρο έδειξε +1,55 βαθμούς Κελσίου.
Με το Ελ Νίνιο να δυναμώνει κι άλλο μέχρι να φύγει ο χρόνος, οι επιστήμονες θεωρούν σχεδόν σίγουρο ότι η θερμοκρασία θα τσιμπήσει ακόμα περισσότερο προς τα πάνω.
«Βράζουν» οι θάλασσες, λιώνουν οι πάγοι
Όπως εξηγεί η επικεφαλής του WMO, Σελέστ Σαούλο, το Ελ Νίνιο δεν γεννάει από μόνο του καινούργια ζέστη. Αυτό που κάνει είναι να απελευθερώνει στον αέρα τη θερμότητα που κρύβεται μέσα στους ωκεανούς — οι οποίοι απορροφούν περίπου το 90% της επιπλέον ζέστης του πλανήτη.
Και επειδή οι θάλασσες είναι πλέον πιο ζεστές από ποτέ, καταγράφοντας ρεκόρ θερμοκρασίας για δέκατη συνεχόμενη χρονιά, το φαινόμενο λειτουργεί σαν «πολλαπλασιαστής κινδύνων». Το καλοκαίρι του 2026 η στάθμη των θαλασσών έφτασε σε νέο ιστορικό ρεκόρ, αυξάνοντας κατακόρυφα τον κίνδυνο για μεγάλες πλημμύρες.
Οι συνέπειες δεν είναι θεωρητικές, αλλά μετριούνται ήδη σε ανθρώπινες ζωές. Εκατοντάδες εκατομμύρια άνθρωποι βρέθηκαν φέτος αντιμέτωποι με αφόρητους καύσωνες. Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα του Νεπάλ, όπου η απότομη ζέστη προκάλεσε κατάρρευση πάγων και βράχων στα βουνά, φέρνοντας φονικές πλημμύρες που κόστισαν τη ζωή σε εκατοντάδες ανθρώπους.
Οι 3 χώρες που θα δεχτούν το πιο σκληρό χτύπημα
Πού θα χτυπήσει, όμως, πιο δυνατά αυτή η έξαρση της ζέστης τους επόμενους μήνες; Την απάντηση δίνει ένα νέο ειδικό εργαλείο, το El Niño Heat Mortality Tracker, που έφτιαξαν ερευνητές από το Πανεπιστήμιο του Σικάγο μαζί με το Climate Impact Lab.
Τα στοιχεία που βγάζει το μοντέλο προκαλούν ίλιγγο: εξαιτίας της ακραίας ζέστης που φέρνει το Σούπερ Ελ Νίνιο, υπολογίζεται ότι μέχρι τον Μάρτιο του 2027 μπορεί να καταγραφούν γύρω στους 370.000 επιπλέον θανάτους (για την ακρίβεια 373.000 από τον Οκτώβριο έως τον Μάρτιο, ενώ συνολικά στο δεκάμηνο Ιουνίου 2026 – Μαρτίου 2027 ο αριθμός μπορεί να ξεπεράσει τις 857.000).
Σύμφωνα με τον χάρτη επικινδυνότητας, οι τρεις χώρες που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή και αναμένεται να πληρώσουν το βαρύτερο τίμημα από τους καύσωνες είναι:
- Η Νιγηρία
- Η Ινδία (όπου ήδη εκτιμάται ότι πάνω από 100.000 θάνατοι συνδέονται με τις ακραίες θερμοκρασίες)
- Η Βραζιλία
Όπως τόνισε άλλωστε και ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, έχουμε μπει για τα καλά σε μια νέα εποχή ακραίων καιρικών φαινομένων, όπου δυστυχώς το μεγαλύτερο μάρμαρο το πληρώνουν οι πιο ευάλωτες περιοχές του πλανήτη.
