Έναν πολύ σοβαρό πονοκέφαλο έχει προκαλέσει στο Παρίσι το νέο, φιλόδοξο πρόγραμμα πυραύλων που ετοιμάζει η Γερμανία. Οι Γάλλοι βλέπουν το Βερολίνο να εξοπλίζεται με γοργούς ρυθμούς και χτυπούν καμπανάκι κινδύνου, προειδοποιώντας πως αν δεν μπουν από τώρα ξεκάθαροι κανόνες, η Ευρώπη μπορεί να βρεθεί μπλεγμένη σε έναν πυρηνικό πόλεμο με τη Ρωσία… κατά λάθος.

Σύμφωνα με ρεπορτάζ των Financial Times, που μίλησαν με έξι διαφορετικές πηγές κοντά στις εξελίξεις, Γάλλοι και Γερμανοί αξιωματούχοι βρίσκονται ήδη σε κρίσιμες συζητήσεις πίσω από κλειστές πόρτες. Τι ζητάει ουσιαστικά το Παρίσι; Να ξεκαθαρίσει η Γερμανία το «δόγμα» της. Δηλαδή, το πώς και πότε σκοπεύει να χρησιμοποιήσει αυτά τα νέα όπλα που μπορούν να κάνουν «πλήγματα βαθιάς ακρίβειας» (τα λεγόμενα DPS), ώστε να συμβαδίζουν με τη γαλλική πυρηνική στρατηγική.

Ο κίνδυνος της «παρεξήγησης» με το Κρεμλίνο

Το θέμα είναι εξαιρετικά λεπτό. Αυτό που τρέμουν οι Γάλλοι είναι το ενδεχόμενο να ρίξει η Γερμανία έναν συμβατικό (μη πυρηνικό) πύραυλο σε ρωσικό στόχο σε μια στιγμή κρίσης, η Μόσχα να το εκλάβει ως γενικευμένη απειλή και να πατήσει το πυρηνικό κουμπί ως απάντηση.

«Αν οι Ρώσοι δεν πάρουν το σωστό σήμα, μπορεί να φτάσεις στο πυρηνικό κατώφλι χωρίς καν να το καταλάβεις», ανέφερε χαρακτηριστικά Γάλλος αξιωματούχος, περιγράφοντας με απλά λόγια τον εφιάλτη μιας τέτοιας παρερμηνείας.

Όλα αυτά συμβαίνουν την ώρα που η Γερμανία προσπαθεί να μπει μπροστάρης στον επανεξοπλισμό της Ευρώπης, τόσο λόγω του πολέμου στην Ουκρανία όσο και επειδή οι ΗΠΑ του Ντόναλντ Τραμπ δείχνουν πλέον απρόβλεπτες. Το Βερολίνο, λοιπόν, αγοράζει και αναπτύσσει νέους πυραύλους εδάφους με βεληνεκές από 500 έως και πάνω από 2.000 χιλιόμετρα. Όπλα που, με απλά λόγια, μπορούν να χτυπήσουν στόχους βαθιά μέσα στη ρωσική επικράτεια.

«Αν βάλει φωτιά στο σπίτι σου, φταις κι εσύ»

Γιατί όμως καίγεται τόσο πολύ η Γαλλία για το τι θα κάνει η Γερμανία; Η απάντηση κρύβεται στην «εμπροσθοβαρή αποτροπή» που έχει παρουσιάσει ο Εμανουέλ Μακρόν. Από τον Μάρτιο, ο Γάλλος πρόεδρος άνοιξε τη συζήτηση για το πώς η πυρηνική «ομπρέλα» της Γαλλίας μπορεί να προστατεύσει και την υπόλοιπη Ευρώπη.

Το βλέμμα του Παρισιού έχει πέσει αναγκαστικά πάνω στη Γερμανία, η οποία ετοιμάζεται να ρίξει το αστρονομικό ποσό των 780 δισ. ευρώ στην άμυνά της στην πενταετία μέχρι το τέλος του 2030. Οι Γάλλοι αξιωματούχοι φοβούνται πως αν η Γερμανία βρίσκεται κάτω από τη γαλλική πυρηνική ομπρέλα και κάνει ένα χτύπημα στη Ρωσία, η Μόσχα θα θεωρήσει συνυπεύθυνο και το Παρίσι.

«Αν προσκαλέσεις κάποιον στο σπίτι σου, είσαι υπεύθυνος αν του βάλει φωτιά», είπε με νόημα ένας αξιωματούχος.

Όπως εξηγούν οι Γάλλοι, ως χώρα που διαθέτει πυρηνικά εδώ και δεκαετίες, έχουν αναπτύξει μια δική τους «πυρηνική γραμματική και λεξιλόγιο» — δηλαδή άγραφους κανόνες και συνήθειες για το πώς στέλνεις μηνύματα στον αντίπαλο χωρίς να τινάξεις τον πλανήτη στον αέρα. «Αυτές τις συνήθειες τις χτίσαμε με τον καιρό. Οι Γερμανοί δεν τις έχουν», τονίζει η ίδια πηγή, εξηγώντας γιατί πρέπει να υπάρξει ένα ξεκάθαρο, δημόσιο σχέδιο που δεν θα αφήνει περιθώρια παρεξηγήσεων στη Μόσχα.

Τι απαντούν Γερμανία και Βρετανία

Από την πλευρά τους, οι Γερμανοί δεν διαφωνούν. Ανώτερος αξιωματούχος στο Βερολίνο ξεκαθάρισε πως συμφωνούν απόλυτα στο να υπάρξει ένα «κοινό δόγμα» και μια κοινή γραμμή για το πώς κλιμακώνεται μια κρίση. Θύμισε μάλιστα πως η ίδια η Γερμανία ήταν αυτή που ζήτησε εξαρχής να δέσουν τα νέα συμβατικά της όπλα με ένα κοινό σχέδιο ανάπτυξης. Όπως είπε, οι επίσημες κουβέντες άργησαν λίγο να πάρουν μπρος επειδή η Γαλλία είχε τις δικές της εσωτερικές συζητήσεις για την πυρηνική της στρατηγική. Στόχος είναι να βγει κάποια στιγμή μια κοινή δήλωση Γερμανίας, Γαλλίας και Βρετανίας, αν και έχουμε δρόμο ακόμα μέχρι τότε.

Στο παιχνίδι είναι φυσικά και η Βρετανία — η έτερη ευρωπαϊκή πυρηνική δύναμη του ΝΑΤΟ. Το Λονδίνο, πάντως, προσπαθεί να ρίξει λίγο τους τόνους. Βρετανός ανώτερος αξιωματούχος σχολίασε πως η στρατηγική κουλτούρα της Γερμανίας αλλάζει γρήγορα και πως η Ευρώπη «πρέπει να το αγκαλιάσει αυτό και να μην κολλάει σε στερεότυπα του παρελθόντος».

Άλλωστε, Βρετανία και Γερμανία έχουν ήδη υπογράψει από το 2024 αμυντική συμφωνία για να φτιάξουν μαζί όπλα με βεληνεκές άνω των 2.000 χιλιομέτρων, και τώρα συζητούν αν μπορεί να μπει και η Γαλλία σε αυτό το πρόγραμμα (κάτι που επιβεβαίωσε και το γερμανικό υπουργείο Άμυνας).

Πού θα χτυπούν οι πύραυλοι και η προειδοποίηση του ΝΑΤΟ

Ο Βρετανός αξιωματούχος παραδέχθηκε πάντως ότι υπάρχει ένα μπέρδεμα γύρω από το τι ακριβώς σημαίνει «πλήγμα βαθιάς ακρίβειας» (DPS). Ξεκαθάρισε όμως ότι ο σκοπός αυτών των πυραύλων είναι να παραλύσουν την πολεμική μηχανή του εχθρού — χτυπώντας κέντρα διοίκησης, αποθήκες ανεφοδιασμού και εργοστάσια όπλων — και όχι κυβερνητικά κτίρια ή πυρηνικές εγκαταστάσεις. «Όλοι μας ξέρουμε καλά πως δεν πρέπει να προκαλέσουμε πυρηνική κλιμάκωση», ανέφερε.

Την ανάγκη να μην κάνει κανείς του κεφαλιού του τόνισε και ο στρατηγός Ingo Gerhartz, επικεφαλής της διοίκησης του ΝΑΤΟ για την άμυνα της κεντρικής Ευρώπης και της ανατολικής πτέρυγας. Μιλώντας στο Συνέδριο Ασφαλείας του Βερολίνου, επισήμανε πως πλέον αρκετές χώρες της πρώτης γραμμής έχουν τη δυνατότητα να ρίξουν τέτοιους πυραύλους. Προειδοποίησε, όμως, πως τέτοιες αποφάσεις δεν μπορούν να παίρνονται μεμονωμένα χωρίς συνεννόηση με τους συμμάχους, για έναν πολύ απλό λόγο: όποιος κι αν πατήσει το κουμπί, η Ρωσία «θα το χρεώσει σε ολόκληρο το ΝΑΤΟ».