Τι ειρωνεία κι αυτή! Την αποφράδα Τετάρτη που το Παρίσι πνίγηκε στο αίμα από την κτηνώδη επίθεση στο σατιρικό περιοδικό Charlie Hebdo, κυκλοφόρησε το βιβλίο του πολυσυζητημένου Γάλλου συγγραφέα Μισέλ Ουελμπέκ με τίτλο «Υποταγή». Στο τελευταίο τεύχος του περιοδικού, ο Ουελμπέκ είχε θέση στην πρώτη σελίδα. Θέλετε κι άλλες συμπτώσεις;
Το μυθιστόρημα, πριν καν κυκλοφορήσει, ξεσήκωσε σάλο στη Γαλλία καθώς θεωρείται «ισλαμοφοβικό». Καίτοι δεν είναι πρώτη φορά που ο Ουελμπέκ, λάτρης των λογής προκλήσεων, βάλλει με τον τρόπο του κατά των γαλλικών στερεοτύπων, τούτη τη φορά φαίνεται πως κλονίζει τη βασική σταθερά των Γάλλων που έχει να κάνει με την απώλεια της εθνικής ταυτότητας.
Ο Ουελμπέκ στην «Υποταγή» εκτείνει τον μυθιστορηματικό χρόνο έως το 2022 οπότε και μια ισλαμική κυβέρνηση αναλαμβάνει τη διακυβέρνηση της χώρας. Οι συντηρητικοί και οι σοσιαλιστές υποστήριξαν το κόμμα του για να αποτρέψουν την άνοδο της ακροδεξιάς Μαρίν Λε Πεν στην προεδρία. Ο μουσουλμάνος Πρόεδρος πάντως καταργεί την θρησκευτική ελευθερία και επιβάλλει την μαντήλα ως υποχρεωτική καθώς και την πολυγαμία. Η Ούρσουλα Βέλτερ, ανταποκρίτρια του γερμανικού ραδιοφώνου DLF στο Παρίσι, λέει σχετικά: «To βιβλίο πραγματεύεται μια σειρά από επίκαιρα ερωτήματα και η πολιτική πραγματικότητα βρίσκεται στο προσκήνιο. Η Σαρία, το ισλαμικό κόμμα που θα αναλάβει την εξουσία από το 2022, όλα αυτά είναι θέματα που έχουν να κάνουν με την ταυτότητα, με την ξενοφοβία, αλλά και με την αποτυχία των πολιτικών κομμάτων, όπως επίσης με την προσπάθεια των ανθρώπων να βρουν στηρίγματα στη θρησκεία. Όλο αυτό το λογοτεχνικό κοκτέιλ προκαλεί μεγάλο θόρυβο διότι είναι τεταμένη η πολιτική κατάσταση».
Ο Μισέλ Ουελμπέκ
Για πάρα πολλούς το συγκεκριμένο βιβλίο έχει μια προφητική διάσταση, ενώ για άλλους απλώς προβάλλει με τον πλέον έκτυπο τρόπο τις μαζικές προκαταλήψεις για το Ισλάμ. Λόγω της συγκυρίας το βιβλίο του αυτή τη στιγμή έχει ξεφύγει από τη λογοτεχνική συζήτηση μεταξύ ειδικών. Ειδικά και λόγω του γεγονότος ότι στο τελευταίο τεύχος του Charlie Hebdo ο Ουελμπέκ ήταν στην πρώτη σελίδα. Ο ίδιος πάντως, αρνείται την «ισλαμοφοβική» διάσταση που αποδίδεται στο βιβλίο του και αντιτείνει πως «το βιβλίο δεν παίρνει θέση. Ήταν πιο πολύ ένα χριστουγεννιάτικο δώρο στην Λεπέν και το Front National. Δεν ξέρω αν συμβεί το 2022, δηλαδή τόσο κοντά, αλλά σίγουρα υπάρχει η πιθανότητα να συμβεί κάποια στιγμή να έχουμε μια ισλαμική κυβέρνηση στη Γαλλία. Ολοένα και περισσότεροι άνθρωποι δεν αντέχουν να ζήσουν χωρίς τη θρησκεία τους. Ο αθεϊσμός και ο λαϊκισμός είναι νεκροί, όπως και η Γαλλική Δημοκρατία».
Η Ούρσουλα Βέλτερ συμπληρώνει: «Δηλώνει στους επικριτές του πως η ισλαμοφοβία δεν είναι μορφή ρατσισμού. Θα πρέπει ωστόσο να λάβει υπόψη του ότι o αρχισυντάκτης της Libération έγραψε πως τώρα οι ακροδεξιοί επέστρεψαν στην υψηλή λογοτεχνία. Πάντως για το βιβλίο εκφράστηκε ακόμα και ο Πρόεδρος της χώρας Φρανσουά Ολάντ, ο οποίος δήλωσε πως αξίζει τον κόπο να διαβάσει κανείς το βιβλίο και μόνο για τον λόγο ότι υπάρχει αυτή η δημόσια συζήτηση και κάλεσε τους συμπατριώτες του να μην διολισθήσουν σε αισθήματα ξενοφοβίας».
O Oουελμπέκ παραδέχεται πάντως πως παίζει με τις φοβίες των Γάλλων, οι οποίες έχουν να κάνουν με την απώλεια της ταυτότητας και των δυτικών αξιών. Ο κριτικός λογοτεχνίας Μισέλ Μπεγκλέ λέει πως το μυθιστόρημα προσαρμόζεται στις νέες συνθήκες. Και προσθέτει πως δεν πρόκειται για επίθεση στη μουσουλμανική θρησκεία αλλά για κριτική σε μια δημοκρατία που επαναπαύεται. Οι εκδόσεις Flammarion κυκλοφόρησαν καταρχάς 150.000 αντίτυπα στην Γαλλία, ενώ σε δέκα μέρες θα κυκλοφορήσει το βιβλίο στα ιταλικά και στα γερμανικά.
