Ο γνωστός ειδικός σε θέματα γεωπολιτικής, Νόα Σμιθ, μόλις χτύπησε ένα δυνατό «καμπανάκι»: ο πλανήτης μας ίσως βρίσκεται πιο κοντά στον Γ’ Παγκόσμιο Πόλεμο από ποτέ άλλοτε στη σύγχρονη ιστορία. Μάλιστα, συγκρίνει την τωρινή, τεταμένη κατάσταση στον πλανήτη με τα σκοτεινά χρόνια λίγο πριν ξεσπάσει ο Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος.

Σε ένα πολύ ξεκάθαρο άρθρο που ανέβασε στο blog του στις 9 Μαρτίου 2026, ο Σμιθ εξηγεί ότι οι πρόσφατες επιθέσεις Αμερικανών και Ισραηλινών —οι οποίες κυριολεκτικά «αποκεφάλισαν» την ηγεσία του Ιράν μέσω της Επιχείρησης Epic Fury— μας σπρώχνουν επικίνδυνα προς την καταστροφή. Ακόμα κι αν το τέλος του κόσμου δεν είναι… αύριο το πρωί, η ολίσθηση έχει ξεκινήσει.

I expect Trump to stop the Iran War fairly soon. But it's another small step toward a larger conflict — both diplomatically and technologically.https://t.co/dWvZ9Yento

— Noah Smith 🐇🇺🇸🇺🇦🇹🇼 (@Noahpinion) March 10, 2026

Το χρονικό της Επιχείρησης «Epic Fury»

Για όσους έχασαν τα επεισόδια, η Επιχείρηση Epic Fury ξεκίνησε στα τέλη του περασμένου μήνα. Στις 28 Φεβρουαρίου, αμερικανικές και ισραηλινές δυνάμεις εξαπέλυσαν μια τεράστια επίθεση, κάνοντας σκόνη τις στρατιωτικές υποδομές και την ανώτατη διοίκηση του Ιράν. Ανάμεσα στους νεκρούς ήταν και ο Ανώτατος Ηγέτης, Αλί Χαμενεΐ — γεγονός που αναγκάστηκε να επιβεβαιώσει η ίδια η Τεχεράνη την επόμενη κιόλας μέρα.

Με εκατοντάδες μαχητικά αεροσκάφη και όπλα απόλυτης ακρίβειας, η επίθεση διέλυσε την αεράμυνα της χώρας. Φυσικά, ακολούθησε πανικός: η Τεχεράνη απάντησε απεγνωσμένα με drones και πυραύλους σε όλο τον Κόλπο, χτυπώντας συμμάχους των ΗΠΑ, από το Μπαχρέιν μέχρι τη Σαουδική Αραβία. Ο Ντόναλντ Τραμπ πανηγύρισε το γεγονός ως μια τεράστια νίκη απέναντι σε ένα καθεστώς που σπέρνει σταθερά το χάος. Όμως, οι δημοσκοπήσεις δείχνουν άλλη εικόνα. Οι περισσότεροι Αμερικανοί θέλουν να τελειώνει γρήγορα αυτή η ιστορία, βλέποντας τον εφιάλτη του πληθωρισμού να επιστρέφει και τις τιμές του πετρελαίου να τραβάνε την ανηφόρα.

Σαν να ζούμε ξανά τη δεκαετία του ’30

Ο Σμιθ δεν πιστεύει με τίποτα ότι το ζήτημα με το Ιράν θα παραμείνει τοπικό. Το βλέπει σαν μια απλή αψιμαχία στο «δυτικό θέατρο», παρόμοια με τις επιθέσεις της Ιαπωνίας στην Ασία τη δεκαετία του 1930. Τότε, η περιοχή αποσταθεροποιήθηκε πριν καν μπουν στο παιχνίδι οι μεγάλες δυνάμεις, οδηγώντας τελικά σε γενικευμένο πόλεμο.

Στο παρασκήνιο γίνεται χαμός: Η Ρωσία, παρότι παραμένει βαλτωμένη στην Ουκρανία, έδινε στο Ιράν δορυφορικές πληροφορίες για το πού βρίσκονται οι Αμερικανοί, αλλά φρόντισε να αποφύγει την αποστολή στρατευμάτων. Από την άλλη, η Ουκρανία μοιράστηκε πρόθυμα τις τακτικές της (αυτές που έμαθε πολεμώντας τα ρωσικά Shahed) για την αντιμετώπιση των drones. Η Ευρώπη, στην αρχή γκρίνιαξε —με τη Γαλλία και τη Βρετανία να επικρίνουν το γεγονός ότι οι ΗΠΑ έδρασαν μόνες τους— αλλά τελικά στοιχίστηκε πίσω τους. Οι στρατόπεδα πλέον ξεκαθαρίζουν: από τη μία η Αμερική, το Ισραήλ, η Ουκρανία και η Ευρώπη, και από την άλλη ο άξονας Ρωσίας-Ιράν.

Η πραγματική απειλή κρύβεται στην Ανατολή

«Βραχυπρόθεσμα, η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή μάλλον θα ηρεμήσει μέσα σε λίγες μέρες ή εβδομάδες», αναφέρει ο Σμιθ στο ιστολόγιό του.

Αυτό που πραγματικά ανατριχιάζει τον αναλυτή, δεν είναι η Μέση Ανατολή, αλλά η Ασία. Οι εντάσεις ανάμεσα σε Κίνα και Ταϊβάν καθρεφτίζουν ακριβώς την εύθραυστη Ευρώπη του 1939. Το Πεκίνο διαθέτει μια τεράστια οικονομία και έναν αχανή στρατό, ενώ οι συμμαχίες στην περιοχή παραμένουν ρευστές.

Μια κινεζική επίθεση στην Ταϊβάν θα ήταν η αντίστοιχη «στιγμή της Πολωνίας» (όταν δηλαδή ο Χίτλερ εισέβαλε στην Πολωνία, ανάβοντας το φιτίλι του παγκοσμίου πολέμου). Βέβαια, κανείς δεν μπορεί να μαντέψει αν η Κίνα θα τολμήσει να πατήσει τη σκανδάλη. Την ίδια στιγμή, η Ινδία παίζει σε διπλό ταμπλό ανάμεσα στην παλιά της φίλη (Ρωσία) και τη νέα της φίλη (Αμερική). Ακόμα και η Κίνα, παρά τα μεγάλα λόγια στήριξης προς το Ιράν, φαίνεται να κάνει μισό βήμα πίσω, βλέποντας τα συντρίμμια που άφησαν πίσω τους οι επιθέσεις στην Τεχεράνη.

Drones και AI: Το νέο, παγκόσμιο πεδίο δοκιμών

Η κατάσταση θυμίζει έντονα το 1937, όπου οι μικρής κλίμακας συγκρούσεις χρησιμοποιήθηκαν ουσιαστικά ως πεδία δοκιμών για τα όπλα του αύριο. Η Ουκρανία απέδειξε σε όλους πόσο φθηνά και θανατηφόρα είναι τα drones FPV στο πεδίο της μάχης. Τώρα, το Ιράν αντιμετωπίζει χτυπήματα που καθοδηγούνται εξ ολοκλήρου από Τεχνητή Νοημοσύνη (AI).

Αυτά τα συστήματα μπορούν να εντοπίσουν ηγετικά στελέχη, να σχεδιάσουν επιθέσεις και να αξιολογήσουν τη ζημιά πολύ πιο γρήγορα από οποιονδήποτε άνθρωπο. Αναφορές μάλιστα υποστηρίζουν πως οι ΗΠΑ χρησιμοποιούν το μοντέλο AI Claude της Anthropic για την επιλογή στόχων, ενώ το Ισραήλ έχει εξελίξει τρομακτικά την τεχνολογία του από το 2023. Ο Σμιθ προειδοποιεί: αν ξεσπάσει μια γενικευμένη σύγκρουση μεταξύ Αμερικής, Κίνας, Ρωσίας, Ιαπωνίας και Ευρώπης, η τεχνητή νοημοσύνη θα είναι αυτή που θα βγάλει τον νικητή. Το μεγάλο ερώτημα παραμένει αν η Ουάσιγκτον μπορεί να τα βάλει με την προηγμένη τεχνολογία του Πεκίνου σε αυτόν τον τομέα.

Ο ρόλος των πυρηνικών και το μέλλον του Ιράν

Τα πυρηνικά όπλα προφανώς και παραμένουν ένας φόβος, αλλά πλέον τα οπλοστάσια έχουν μικρύνει. Επιπλέον, οι σύγχρονες αντιπυραυλικές ασπίδες, σε συνδυασμό με τις αναχαιτίσεις από την AI, κάνουν την παλιά ψυχροπολεμική θεωρία της «Αμοιβαίας Εξασφαλισμένης Καταστροφής» να χάνει τη δύναμή της. Όταν κανείς δεν είναι απόλυτα σίγουρος για το ποιος έχει το πάνω χέρι, ενθαρρύνονται πιο τολμηρές —και ριψοκίνδυνες— κινήσεις. Κάτι αντίστοιχο συνέβη και στους Παγκόσμιους Πολέμους, όταν η εμφάνιση των τανκς και των αεροπλάνων ανέτρεψε τις καθιερωμένες ισορροπίες.

Στις ΗΠΑ, η αστάθεια στο πετρέλαιο και οι δημοσκοπήσεις πιέζουν τον Τραμπ να ανακηρύξει τη δουλειά στο Ιράν «ολοκληρωμένη». Έτσι, η σύγκρουση ίσως σβήσει χωρίς να δούμε κάποια αλλαγή καθεστώτος. Οι Φρουροί της Επανάστασης εξακολουθούν να κρατούν τον έλεγχο με ωμή βία (οι πολίτες είναι ακόμα τρομοκρατημένοι από τις σφαγές του Ιανουαρίου), ενώ δεν υπάρχει και άμεσος κίνδυνος χερσαίας εισβολής. Παρόλο που οι “πληρεξούσιοι” της Τεχεράνης είναι στα σχοινιά —με τη Χεζμπολάχ αποδυναμωμένη, τη Χαμάς εξαντλημένη και τους Χούθι απομονωμένους— η μακροχρόνια οικονομική παρακμή δεν πρόκειται να ρίξει τους μουλάδες από τη μια μέρα στην άλλη.

Στο μεταξύ, η Κίνα παρακολουθεί με κομμένη την ανάσα, ζυγίζοντας το κατά πόσο η εμπλοκή των ΗΠΑ σε άλλα μέτωπα της αφήνει ανοιχτό τον δρόμο για κινήσεις στην Ταϊβάν, ή αν τα χειρουργικά χτυπήματα κατά του Χαμενεΐ θα πρέπει να κάνουν τον Σι Τζινπίνγκ να το ξανασκεφτεί. Όπως προειδοποιεί ο Σμιθ, οι ισορροπίες δυνάμεων είναι απίστευτα επισφαλείς και η είσοδος των σμηνών από drones και της AI απλώς γιγαντώνει το ρίσκο.

Κλείνοντας, μας αφήνει με μια αυστηρή προειδοποίηση:

«Έτσι, ενώ ο Τρίτος Παγκόσμιος Πόλεμος δεν φαίνεται επικείμενος, μπορεί να πλησιάζουμε σιγά σιγά προς αυτή την κατεύθυνση. Αν εμφανιστεί ύπουλα και μας εκπλήξει, πιθανότατα η ιστορία θα γράψει ότι ο πόλεμος του Ιράν ήταν απλά μέρος της προετοιμασίας.»