Εκτιμάται ότι η ψυχοπάθεια εκδηλώνεται σε ποσοστό περίπου 1% του γενικού πληθυσμού και, για άγνωστους ακόμη λόγους, οι περισσότεροι ψυχοπαθείς είναι άνδρες. Ωστόσο, το ποσοστό αυτό πιθανώς δεν αντανακλά την πραγματικότητα, δηλαδή τον ακριβή αριθμό των ατόμων που εκδηλώνουν κάποιο βαθμό ψυχοπάθειας.
Τα διαθέσιμα στοιχεία υποδεικνύουν ότι αρκετά άτομα εκδηλώνουν μεν χαρακτηριστικά σημάδια ψυχοπάθειας, δεν πληρούν όμως τα κριτήρια για τη διάγνωση της διαταραχής.
Η θεωρία της «επιτυχημένης ψυχοπάθειας» είναι ριζοσπαστική, όχι όμως καινούργια. Το 1941, ο Αμερικανός ψυχίατρος Hervey Cleckley ήταν ένας από τους πρώτους που επεσήμαναν την παράδοξη συσχέτιση μεταξύ ψυχοπάθειας και επιτυχίας, στο βιβλίο του με τίτλο The Mask of Sanity.
Σύμφωνα με τον Cleckley, ο ψυχοπαθής είναι ένα «υβρίδιο», ένα πλάσμα που φορά το πέπλο της κανονικότητας για να κρύψει έναν συναισθηματικά ενδεή και βαθιά διαταραγμένο εαυτό. Ο ψυχοπαθής είναι γοητευτικός, εγωκεντρικός, ανειλικρινής και άκαρδος. Ωστόσο, ο Cleckley δεν παραλείπει να αναφέρει ότι ένας ψυχοπαθής είναι πιθανό να επιτύχει στις διαπροσωπικές του σχέσεις και στην επαγγελματική του ζωή, τουλάχιστον για κάποιο χρονικό διάστημα, έως ότου «πέσουν οι μάσκες».
Ποια η διαφορά ανάμεσα στους ψυχοπαθείς που συλλαμβάνονται και στους ψυχοπαθείς που κυκλοφορούν ανάμεσά μας;
Έρευνα του Βρετανού ψυχολόγου Adrian Raine που διεξήχθη κατά τη δεκαετία του ’90 ρίχνει περισσότερο φως στο ερώτημα αυτό.
Ο Raine και οι συνάδελφοί του μελέτησαν άνδρες συνδρομητές γραφείων ευρέσεως εργασίας στην ευρύτερη περιοχή του Λος Άντζελες.
Αρχικά, αναγνώρισαν ποιοι από τους άνδρες πληρούσαν τα κριτήρια της ψυχοπάθειας και στη συνέχεια συνέκριναν τους 13 από αυτούς που είχαν καταδικαστεί για ένα ή περισσότερα εγκλήματα με τους 26 που είχαν καθαρό ποινικό μητρώο.
Ο Raine χαρακτήρισε (ανεπίσημα) τους 26 άνδρες ως «επιτυχημένους ψυχοπαθείς». Όλοι οι συμμετέχοντες έδωσαν βιντεοσκοπημένες συνεντεύξεις στις οποίες τους ζητήθηκε να μιλήσουν για τα ελαττώματά τους.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι «επιτυχημένοι ψυχοπαθείς» παρουσίασαν σημαντική αύξηση στον καρδιακό τους παλμό, δείκτης που υποδεικνύει κοινωνικό άγχος. Επίσης, οι άνδρες αυτοί πέτυχαν καλύτερες επιδόσεις σε τεστ ελέγχου των παρορμήσεών τους.
Βασικό συμπέρασμα της έρευνας αυτής ήταν ότι το κοινωνικό άγχος και ο έλεγχος των παρορμήσεων, ακόμη και σε μικρό βαθμό, είναι δύο παράγοντες που πιθανώς εξηγούν γιατί ορισμένοι ψυχοπαθείς καταφέρνουν να αποφύγουν τα μπλεξίματα με το νόμο.
Πιο πρόσφατη έρευνα υπέδειξε ότι άτομα που εκδηλώνουν κάποια από τα τυπικά συμπτώματα ψυχοπάθειας έχουν παραδόξως έντονη παρουσία σε συγκεκριμένα επαγγέλματα-αξιώματα, όπως στην πολιτική, τις επιχειρήσεις, τα σώματα ασφαλείας, το στρατό κ.α. Τα περισσότερα από τα άτομα αυτά δεν εμπίπτουν στην κατηγορία του «κλασικού» ψυχοπαθή, όμως εμφανίζουν έκδηλα σημάδια της διαταραχής.Δείτε την επόμενη ή προηγούμενη σελίδα πατώντας τα νούμερα
