Φανταστείτε να είστε εγκλωβισμένοι στο ίδιο σας το σώμα, να έχετε καθαρό μυαλό, αλλά να μην μπορείτε να πείτε λέξη. Για πολλούς ανθρώπους που έχουν υποστεί εγκεφαλικό ή ζουν με παράλυση, αυτή είναι δυστυχώς η καθημερινότητα. Όμως, μια νέα έρευνα έρχεται να δώσει μεγάλη ελπίδα, φέρνοντας τα πάνω κάτω στην τεχνολογία επικοινωνίας.

Ερευνητές ανέπτυξαν ένα ειδικό μικροτσίπ που κάνει ακριβώς αυτό που βλέπαμε παλιά μόνο σε ταινίες επιστημονικής φαντασίας: μετατρέπει τις σκέψεις σε γραπτό κείμενο.

Πώς το μυαλό γίνεται «πληκτρολόγιο»

Η συγκεκριμένη τεχνολογία ονομάζεται «διεπαφή εγκεφάλου-υπολογιστή» (BCI). Τι κάνει ακριβώς; Διαβάζει τα σήματα που στέλνει ο εγκέφαλος και τα μεταφράζει σε εντολές. Έτσι, ένας άνθρωπος μπορεί να χειριστεί έναν υπολογιστή ή ακόμα και ένα τεχνητό μέλος (όπως ένα ρομποτικό χέρι) χωρίς να κουνηθεί καθόλου.

Μέχρι τώρα, ξέραμε ότι αυτές οι συσκευές μπορούσαν να «πιάσουν» σκέψεις που κάναμε επίτηδες. Δηλαδή, αν ο ασθενής σκεφτόταν έντονα «θέλω νερό», το μηχάνημα το καταλάβαινε. Η νέα ανακάλυψη όμως, πηγαίνει το πράγμα ένα βήμα παραπέρα.

Διαβάζοντας την «εσωτερική φωνή»

Εδώ είναι το σημείο που η έρευνα του Πανεπιστημίου Στάνφορντ κάνει τη διαφορά. Μέχρι πρότινος, οι επιστήμονες πίστευαν ότι οι λεγόμενες «ακούσιες σκέψεις» —αυτά που λέμε από μέσα μας όταν διαβάζουμε κάτι ή όταν ακούμε κάποιον να μιλάει— ήταν αδύνατον να αποκωδικοποιηθούν.

Κι όμως, έκαναν λάθος. Η μελέτη απέδειξε ότι τόσο οι σκέψεις που κάνουμε σκόπιμα, όσο και η εσωτερική μας φηλυαρία, «ανάβουν» τα ίδια λαμπάκια στον εγκέφαλο (στον ίδιο νευρωνικό χώρο). Αυτό σημαίνει ότι το σύστημα μπορεί να πιάσει ακόμα και σκέψεις που δεν έχουμε αποφασίσει συνειδητά να ξεστομίσουμε εκείνη τη στιγμή.

Το πείραμα που πέτυχε

Για να το αποδείξουν αυτό, οι ερευνητές συνεργάστηκαν με τέσσερις εθελοντές. Τους εμφύτευσαν το μικροτσίπ στο σημείο του εγκεφάλου που ελέγχει την ομιλία. Το τσιπ άρχισε να παρακολουθεί τη δραστηριότητα των νευρώνων, έναν προς έναν, και μετέτρεπε τα σήματα σε δεδομένα.

Το αποτέλεσμα; Η ομάδα κατάφερε να μεταφράσει αυτές τις «εσωτερικές σκέψεις» με ακρίβεια που έφτασε το 74%. Ένα ποσοστό εντυπωσιακό που δείχνει ότι η τεχνολογία δουλεύει.

Όπως εξηγεί απλά ο Christoph Kleinschnitz, διευθυντής Νευρολογίας στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο του Έσσεν, ό,τι περνάει από το μυαλό μας είναι γραμμένο σε έναν «κώδικα». Πλέον, αποδείχθηκε ότι μπορούμε να σπάσουμε αυτόν τον κώδικα και να τον διαβάσουμε.

Και τι γίνεται με τα μυστικά μας;

Εύλογα θα σκεφτεί κανείς: «Δηλαδή θα ξέρουν όλοι τι σκέφτομαι;». Οι ερευνητές το προέβλεψαν και αυτό. Το ζητούμενο είναι η βοήθεια, όχι η παραβίαση της ιδιωτικότητας.

Το σύστημα έχει δικλείδες ασφαλείας. Οι χρήστες έχουν τον απόλυτο έλεγχο. Μπορούν να σταματήσουν την καταγραφή όποτε θέλουν ή να ανοιγοκλείσουν τη συσκευή με ένα νοητικό «διακόπτη». Αν δεν δώσουν το «πράσινο φως» με το μυαλό τους, το μηχάνημα δεν καταγράφει τίποτα.

Στο μέλλον, αυτή η τεχνολογία υπόσχεται να αλλάξει τη ζωή ατόμων με προβλήματα επικοινωνίας, κάνοντας την καθημερινότητά τους πιο εύκολη, πιο άνετη και κυρίως, δίνοντάς τους πίσω τη χαμένη τους «φωνή».