Μια συμφωνία με θανατηφόρες συνέπειες

Περιγράφοντας την Οζέρσκ, οι κάτοικοί της κάνουν λόγο για μια πόλη «διανοούμενων», όπου έχουν συνηθίσει να λαμβάνουν «τα καλύτερα από τα πάντα δωρεάν». Η ζωή σε μια κλειστή πόλη περιλαμβάνει όχι μόνο ασφάλεια αλλά και οικονομική σταθερότητα για τις οικογένειές τους. Στα παιδιά της Οζέρσκ, υποστηρίζουν, προσφέρονται πολύ καλές ευκαιρίες για ένα επιτυχημένο μέλλον.

Η συμφωνία, ωστόσο, έχει και θανατηφόρες συνέπειες. Επί χρόνια, η πολιτική και επιστημονική ηγεσία της Σοβιετικής Ένωσης απέκρυπτε τις επιπτώσεις της υπερβολικής έκθεσης στη ραδιενέργεια στην υγεία των κατοίκων της πόλης και των μελλοντικών τους απογόνων. Εξ αρχής, η πλειοψηφία των πολιτών εργαζόταν και ζούσε κοντά στο πυρηνικό εργοστάσιο Μαγιάκ κάτω από εξαιρετικά επικίνδυνες συνθήκες. Από τα τέλη του 1940, άνθρωποι άρχισαν να αρρωσταίνουν και να πεθαίνουν: επρόκειτο για θύματα της μακροχρόνιας έκθεσης στη ραδιενέργεια.

Η απόλυτη μυστικότητα και οι συχνές διαψεύσεις από τις Αρχές δεν κατέστησαν δυνατή την ύπαρξη ακριβών στοιχείων. Οι ταφόπλακες πολλών νέων κατοίκων στο νεκροταφείο της πόλης, ωστόσο, αποτελούν αδιάψευστους μάρτυρες του μυστικού. Οι κάτοικοι της Πόλης 40 έχουν υπάρξει θύματα ενός αριθμού πυρηνικών ατυχημάτων, που οι σοβιετικές Αρχές κράτησαν κρυφό από τον έξω κόσμο.

Η διεύθυνση του εργοστασίου Μαγιάκ επέβλεπε επίσης την απόθεση των αποβλήτων του σε κοντινές λίμνες και ποτάμια. Στη διάρκεια τεσσάρων δεκαετιών θεωρείται πως το Μαγιάκ έχει αποθέσει ραδιενεργά απόβλητα που ισούνται με τέσσερα Τσέρνομπιλ, ένας ισχυρισμός που πάντα διαψεύδεται από τις Αρχές.

Σύμφωνα με ορισμένους κατοίκους της Οζέρσκ, η απόθεση συνεχίζεται μέχρι σήμερα. Μία από τις κοντινές λίμες έχει μολυνθεί τόσο που οι ντόπιοι την αποκαλούν «Λίμνη του Θανάτου» ή «Λίμνη του Πλουτώνιου». Στην πλατεία ενός χωριού που απέχει 20 λεπτά από την Οζέρσκ, ένα ψηφιακό ρολόι αλλάζει διαρκώς, δείχνοντας την ώρα και τα επίπεδα ραδιενέργειας στον αέρα. Μισό εκατομμύριο άνθρωποι στην πόλη και στη γύρω από αυτήν περιοχή θεωρείται πως έχει εκτεθεί σε ραδιενέργεια πέντε φορές μεγαλύτερη από εκείνη στην οποία εκτέθηκαν όσοι ζουν σε περιοχές της Ουκρανίας που επηρεάστηκαν από το Τσέρνομπιλ.

Απαγορεύεται η είσοδος

Μια τεράστια πινακίδα στα αγγλικά και στα ρώσικα προειδοποιεί πως η είσοδος στην περιοχή απαγορεύεται. «Προσοχή!!!» γράφει με μεγάλα κόκκινα γράμματα. Ξένοι και Ρώσοι μη κάτοικοι της πόλης δεν μπορούν να εισέλθουν στην Οζέρσκ χωρίς ειδική άδεια και η κινηματογράφηση στην περιοχή απαγορεύεται αυστηρά.

Στους κατοίκους της Οζέρσκ επιτρέπεται να βγουν από την πόλη με ένα ειδικό πάσο, ακόμη και να φύγουν για πάντα αν δεν επιθυμούν να συνεχίσουν να ζουν εκεί. Ελάχιστοι, ωστόσο επιλέγουν κάτι τέτοιο, διότι δεν επιθυμούν να χάσουν τα προνόμια της ζωής στην κλειστή αυτή πόλη. Τα συρματοπλέγματα αποτελούν ένα αναπόσπαστο κομμάτι της πόλης τους και της συλλογικής τους ταυτότητας.

Είναι δύσκολο για τους έξω να κατανοήσουν το πώς οι κάτοικοι της Πόλης 40 συνεχίζουν να ζουν σε ένα μέρος που γνωρίζουν ότι τους σκοτώνει σιγά-σιγά. Όπως δηλώνει όμως ένας τοπικός δημοσιογράφος, δεν ενδιαφέρονται για αυτά που πιστεύει ο έξω κόσμος για τους ίδιους και τον τρόπο ζωής τους. Η πλειονότητα των κατοίκων, όπως και ο ίδιος, επιθυμούν απλώς να τους αφήσουν ήσυχους να ζήσουν «ειρηνικά». Δηλώνουν ευτυχισμένοι στον περιφραγμένο «παράδεισό» τους.

 Δείτε την επόμενη ή προηγούμενη σελίδα πατώντας τα νούμερα