Είναι κάποιες ειδήσεις που διαβάζοντάς τες, απλά παγώνεις. Φαντάσου να χαζεύεις στο διαδίκτυο και ξαφνικά να πέφτεις πάνω σε κάτι που λογικά δεν πουλιέται και δεν αγοράζεται: τις τελευταίες στιγμές των 200 παλικαριών που εκτελέστηκαν στην Καισαριανή την Πρωτομαγιά του 1944. Κι όμως, αυτό ακριβώς το σκηνικό παίχτηκε τις τελευταίες μέρες στο γνωστό σάιτ δημοπρασιών eBay, με τον πλειστηριασμό να χτυπάει κόκκινο και το τελικό ποσό να αγγίζει τις 100.000 ευρώ!

Το παζάρι στο διαδίκτυο και ο Βέλγος συλλέκτης

Όλα ξεκίνησαν όταν ένας Βέλγος συλλέκτης, που προφανώς ασχολείται με στρατιωτικά είδη και ενθύμια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, αποφάσισε να βγάλει στο διαδικτυακό “σφυρί” ένα εξαιρετικά σπάνιο φωτογραφικό αρχείο. Πρόκειται για υλικό που τραβήχτηκε μέσα από τα μάτια (και τον φακό) ενός Γερμανού αξιωματικού των Ναζί. Μέσα στα περίπου 163 κλικ αυτής της συλλογής, υπήρχαν και 12 καρέ που αποτυπώνουν την απόλυτη φρίκη: την εκτέλεση των Ελλήνων στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής.

Στην αρχή, οι έμπειροι του χώρου έλεγαν ότι τα συγκεκριμένα ιστορικά ντοκουμέντα θα έπιαναν κάπου ανάμεσα στα 10 με 30 χιλιάρικα. Όμως το ενδιαφέρον ήταν τόσο τεράστιο που, λίγο πριν κατέβει οριστικά η αγγελία, η τιμή για το σύνολο της συλλογής με τα πειστήρια των εγκλημάτων πολέμου έκλεισε γύρω στις 100.000 ευρώ. Μιλάμε για ένα ιλιγγιώδες ποσό, που αποδεικνύει περίτρανα πόσο πολύ “πουλάει” η ιστορική μνήμη.

Η σωτήρια παρέμβαση στο “παρά πέντε”

Ευτυχώς, τα πράγματα δεν αφέθηκαν στην τύχη τους και στους αμείλικτους νόμους της αγοράς. Το Υπουργείο Πολιτισμού πήρε χαμπάρι τι ακριβώς γινόταν και κινήθηκε αστραπιαία. Το Κεντρικό Συμβούλιο Νεωτέρων Μνημείων χαρακτήρισε ομόφωνα τις φωτογραφίες ως “μνημείο εξέχουσας σημασίας”. Τι σημαίνει αυτό πρακτικά; Ότι το κράτος έβαλε άμεσα φρένο στην ελεύθερη αγοραπωλησία τους, με σκοπό τα ντοκουμέντα να αποκτηθούν επίσημα και να έρθουν εκεί που πραγματικά ανήκουν: στην Ελλάδα.

Γιατί όλο αυτό έχει τόση σημασία;

Δεν μιλάμε απλά για χαρτιά με παλιές, ξεθωριασμένες εικόνες. Είναι η αδιάψευστη απόδειξη των ναζιστικών εγκλημάτων στη χώρα μας. Είναι τα πρόσωπα των δικών μας ανθρώπων που στάθηκαν με το κεφάλι ψηλά μπροστά στο εκτελεστικό απόσπασμα. Το γεγονός και μόνο ότι αυτά τα ιερά κειμήλια βρέθηκαν να δημοπρατούνται στο διαδίκτυο σαν να ήταν παλιά γραμματόσημα ή νομίσματα, είναι από μόνο του εξοργιστικό. Τουλάχιστον, η ιστορία φαίνεται να έχει αίσιο τέλος, αφού η συλλογή παίρνει τον δρόμο για να μπει στο σωστό μουσείο ή στη Βουλή των Ελλήνων, θυμίζοντάς μας ότι κάποια πράγματα, πολύ απλά, δεν έχουν τιμή.