Η πιθανότητα να γράψουν πριν από δέκα χρόνια οι «New York Times» για την Αλβανία, περιγράφοντάς την ως μία εναλλακτική αλλά ενδιαφέρουσα τουριστική πρόταση, ήταν σχεδόν μηδενική.
Η μεταμόρφωση όμως της πρωτεύουσας των Τιράνων αργά αλλά σταθερά σε μία σύγχρονη ευρωπαϊκή πόλη φαίνεται ότι τράβηξε το ενδιαφέρον της άλλης πλευράς του Ατλαντικού.
Η δημοσιογράφος που κάνει το οδοιπορικό περιγράφει τη συνάντησή της με τον νέο πρωθυπουργό της χώρας, στον οποίο οφείλεται κατά πολύ η ολική στροφή της πάλαι ποτέ κομμουνιστικής χώρας. Ο Έντι Ράμα – καλλιτέχνης ο ίδιος και λάτρης των εικαστικών – είχε επιτρέψει να ζωγραφιστούν όλα τα κτήρια της πρωτεύουσας από τότε που ήταν δήμαρχος, από το 2000 έως το 2011.
«Αυτό που βλέπεις δεν υπήρχε πριν από μερικά χρόνια» εξηγεί ο Ράμα στην Αμερικανίδα δημοσιογράφο. Σε κάθε πράσινο χώρο που αντικρίζεις είχε χτιστεί ένα παράνομο αυθαίρετο. Η αλήθεια είναι ότι η ανάγκη για δουλειά ώθησε πολλούς στην παρανομία είτε μένοντας σε παράγκες είτε συμμετέχοντας στην οικοδόμησή τους. Η μαζική μετανάστευση των Αλβανών όμως σε Ελλάδα και Ιταλία άφησε τα κτήρια άδεια, γεγονός που εκμεταλλεύθηκε ο Ράμα για να κάνει την πρωτεύουσα να μοιάζει με πόλη της Δύσης.
«Όταν αρχίσαμε να βάφουμε τα κτήρια, συνέβησαν δύο πράγματα» εκμυστηρεύτηκε ο Ράμα. «Οι καταστηματάρχες σταμάτησαν να καλύπτουν τις βιτρίνες των μαγαζιών με μαύρες κουρτίνες, γιατί ένιωθαν πλέον πιο ασφαλείς ότι δεν θα τους κλέψουν. Και, δεύτερον, άρχισαν να πληρώνουν φόρους»…
Η κεντρική λεωφόρος των Τιράνων δεν μοιάζει πλέον άδεια. Σήμερα στέκονται καμαρωτά τουλάχιστον τέσσερα πεντάστερα ξενοδοχεία, τράπεζες και γυναικείες μπουτίκ, καθώς και το Εθνικό Θέατρο, η Εθνική Λυρική Σκηνή, το Μπαλέτο, η Εθνική Βιβλιοθήκη και η Εθνική Πινακοθήκη.
Είναι χαρακτηριστικός ο επίλογος της Αμερικανίδας ταξιδιώτισσας, η οποία φαίνεται να γοητεύεται από την προσπάθεια μιας χώρας να σταθεί στα πόδια της ύστερα από μία σκληρή περίοδο απομόνωσης…
«Θυμάμαι κάτι που μου είπε ο πρωθυπουργός όταν έφευγα: “Ξέρεις, οι επισκέπτες είναι διστακτικοί όταν έρχονται στην Αλβανία επειδή έχουν έρθει προκατειλημμένοι, αλλά, όταν γνωρίσουν από κοντά τη χώρα, θέλουν να ξανάρθουν. Όλα έχουν να κάνουν με το πρώτο άγγιγμα. Όταν την αγγίξεις, δεν την ξεχνάς ποτέ”».
Αν μη τι άλλο, ο Ράμα «σκίζει» στο μάρκετινγκ…
