Σκελετός που ανακαλύφθηκε στην Κροατία ανατρέπει τη μέχρι τώρα επικρατούσα θεωρία ότι η σύφιλη έφτασε στην Ευρώπη κατά το 15ο αιώνα με το πλοίο του Χριστόφορου Κολόμβου.
Το νέο εύρημα υποδεικνύει ότι το σεξουαλικώς μεταδιδόμενο νόσημα υπήρχε στην Ευρώπη πριν καταφθάσουν οι εξερευνητές από την Αμερική.
Η σύφιλη οφείλεται σε λοίμωξη από το βακτήριο ωχρά σπειροχαίτη ή ωχρό τρεπόνημα (treponema pallidum) και τα συμπτώματα περιλαμβάνουν τον πονόλαιμο, τα εξανθήματα στο δέρμα και την καρδιαγγειακή δυσλειτουργία. Η σύφιλη μπορεί να οδηγήσει ακόμη και στο θάνατο λόγω επακόλουθων επιπλοκών όπως το εγκεφαλικό, η καρδιοπάθεια και η παράλυση.
Το πρώτο καταγεγραμμένο κρούσμα σύφιλης στην Ευρώπη χρονολογείτο από το 1459, τρία χρόνια μετά το πρώτο ταξίδι του Κολόμβου στο «Νέο Κόσμο». Ωστόσο, υπήρχαν έκτοτε έντονες διαφωνίες στους επιστημονικούς κύκλους όσον αφορά την προέλευση του νοσήματος.
Τρεις ήταν μέχρι τώρα οι επικρατούσες θεωρίες για την προέλευση και τον τρόπο εξάπλωσης της σύφιλης στην Ευρώπη στα τέλη του 15ου αιώνα.
Η πρώτη υποστηρίζει ότι η σύφιλη έφτασε στην Ευρώπη το 1493 με το πλοίο του Κολόμβου. Η δεύτερη υποδεικνύει ότι το νόσημα ήρθε στην Ευρώπη από την Αφρική και η τρίτη ότι η σύφιλη προϋπήρχε τόσο στην Ευρώπη όσο και στην Αμερική και πως εκδηλώθηκαν εξελικτικά τέσσερις διαφορετικές εκφάνσεις της.
Παρά τις διάφορες θεωρίες που έχουν κατά καιρούς προταθεί, η ακριβής προέλευση της σύφιλης παραμένει μυστήριο.
Ερευνητές από το Πανεπιστήμιο του Σπλιτ στην Κροατία θέλησαν να εξετάσουν τις τρεις παραπάνω θεωρίες, αναλύοντας δείγματα από σκελετούς που βρέθηκαν στην περιοχή της Δαλματίας. Οι σκελετοί προέρχονταν από διαφορετικές χρονικές περιόδους.
Κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι η «θεωρία του Κολόμβου» δεν ευσταθεί, καθώς υπάρχουν δείγματα για την ύπαρξη σύφιλης στα οστά ενός νεαρού άνδρα (περίπου 20-29 ετών), ο σκελετός του οποίου βρέθηκε σε τάφο που χρονολογείται από τη ρωμαϊκή εποχή.
Ορισμένοι παραμένουν βέβαια επιφυλακτικοί απέναντι στη νέα ανακάλυψη, υποστηρίζοντας ότι ένα μεμονωμένο εύρημα δεν αρκεί για να διαψεύσει μια τόσο διαδεδομένη θεωρία και ότι οι αλλοιώσεις που παρατηρήθηκαν μπορεί να οφείλονται σε άλλη ασθένεια πέραν της σύφιλης.
Η νέα μελέτη των ερευνητών από την Κροατία δημοσιεύθηκε στην επιθεώρηση Journal of Sexual Medicine.
