Μπορεί να ακούμε καθημερινά δηλώσεις αισιοδοξίας για το τέλος του πολέμου στο Ιράν, αλλά η αλήθεια για την παγκόσμια αγορά ενέργειας –και κατ’ επέκταση για την τσέπη μας– είναι αρκετά διαφορετική. Τον κώδωνα του κινδύνου για το ενεργειακό σοκ που έρχεται με φόρα προς την Ευρώπη χτυπάει ο Βρετανός οικονομολόγος Νικ Μπάτλερ. Και δεν είναι τυχαίος: μιλάμε για τον πρώην ενεργειακό σύμβουλο της βρετανικής κυβέρνησης του Γκόρντον Μπράουν και ένα στέλεχος που πέρασε σχεδόν 30 χρόνια στον κολοσσό της BP.
Ο Μπάτλερ μίλησε ξεκάθαρα. Όταν ρωτήθηκε για τις πρόσφατες εκτιμήσεις του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, ότι η σύγκρουση μπορεί να λήξει μέσα στις επόμενες εβδομάδες, δεν μάσησε τα λόγια του. Η ζημιά που έχει προκληθεί στις ενεργειακές υποδομές της Μέσης Ανατολής είναι τόσο μεγάλη, που δεν φτιάχνεται απλώς με μια πολιτική συμφωνία.
«Δεν είναι άλλη μια συνηθισμένη κρίση»
Μιλώντας στο βρετανικό δίκτυο Sky News, ο Μπάτλερ εξήγησε γιατί τα πράγματα είναι ζόρικα: «Είμαι σίγουρος ότι ο Μάρκο Ρούμπιο ξέρει τον τρόπο σκέψης του Ντόναλντ Τραμπ καλύτερα από μένα. Όμως, ακόμα κι αν κλείσει μια συμφωνία αυτή την εβδομάδα ανάμεσα στους απεσταλμένους Γουίτκοφ και Κούσνερ με τους Ιρανούς, το ενεργειακό πρόβλημα δεν πρόκειται να λυθεί».
Ο λόγος; Όπως σημειώνει ο ειδικός, αυτή η κρίση δεν μοιάζει με τις προηγούμενες. «Είναι μια κρίση που προέρχεται από πραγματική καταστροφή εγκαταστάσεων. Μιλάμε για βομβαρδισμένες μονάδες παραγωγής στο Κατάρ, καθώς και για ρημαγμένα διυλιστήρια και εγκαταστάσεις στο Κουβέιτ. Η εξάρτησή μας από τον Περσικό Κόλπο είναι τεράστια, και αυτό χτυπάει όλο τον πλανήτη. Ήδη η αγορά τρέμει για τις αυξανόμενες ελλείψεις σε ντίζελ και καύσιμα αεροσκαφών».
Πότε θα χτυπήσει η κρίση την Ευρώπη;
Αν αναρωτιέστε πότε θα δούμε τα «απόνερα» αυτής της καταστροφής στην Ευρώπη, ο Μπάτλερ συμφωνεί απόλυτα με την εκτίμηση του επικεφαλής της Shell: η πίεση θα κορυφωθεί στα τέλη Απριλίου με αρχές Μαΐου.
«Αυτή η κρίση ξεκινάει από την Ασία, γιατί εκείνοι εισάγουν απευθείας από τον Κόλπο. Αλλά οι αγορές είναι παγκόσμιες, οπότε η φωτιά θα φτάσει γρήγορα και σε εμάς. Είναι προφανές ότι έρχεται, και καμία συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν δεν αρκεί για να την αποφύγουμε», υπογράμμισε ο Μπάτλερ.
Ειδικά για το Κατάρ, τα νέα είναι απογοητευτικά. Οι βομβαρδισμοί στις ενεργειακές του υποδομές είναι τόσο εκτεταμένοι που θα χρειαστούν χρόνια για να αποκατασταθούν. Πρακτικά, αυτό σημαίνει ότι ένας από τους μεγαλύτερους παίκτες στο φυσικό αέριο παγκοσμίως βγαίνει «νοκ άουτ». Είτε αγοράζεις απευθείας από το Κατάρ είτε όχι, η έλλειψη στην παγκόσμια αγορά θα ανεβάσει τις τιμές για όλους.
Οι λύσεις: Δεν μπορούμε να αφεθούμε στην ελεύθερη αγορά
Μπροστά σε αυτή την κατάσταση, ο Μπάτλερ χτυπάει καμπανάκι προς τις κυβερνήσεις (εστιάζοντας φυσικά στη βρετανική) να πάρουν την κατάσταση στα χέρια τους πριν είναι αργά.
- Αύξηση εγχώριας παραγωγής: Καλεί το Λονδίνο να «πατήσει γκάζι» στην άντληση πετρελαίου από τη Βόρεια Θάλασσα, ακολουθώντας και τη γραμμή της Διεθνούς Υπηρεσίας Ενέργειας (IEA). «Δεν θα λύσει όλο το πρόβλημα, αλλά είναι κάτι που πρέπει να γίνει χθες», αναφέρει.
- Προστασία κρίσιμων τομέων: Οι ελλείψεις στα καύσιμα το επόμενο διάστημα θεωρούνται από τον ίδιο σχεδόν αναπόφευκτες. Γι’ αυτό ζητά κεντρικό σχεδιασμό.
«Πιστεύω ότι θα έχουμε ελλείψεις εξαιτίας όλων αυτών που έχουν ήδη συμβεί. Πρέπει να δούμε ποιος θα προστατευτεί και ποιος όχι. Δεν πιστεύω ότι καμία κυβέρνηση μπορεί να αφήσει την κατάσταση στην αναρχία της ελεύθερης αγοράς. Πρέπει να θωρακίσουν τα «κλειδιά» της κοινωνίας και της οικονομίας, όπως την αλυσίδα τροφίμων, τα σχολεία και τα νοσοκομεία», κατέληξε με νόημα ο Βρετανός οικονομολόγος.
