Από την εποχή του Ιπποκράτη κιόλας, είχαν περιγραφεί τα σημάδια της οξείας κοιλίας. Ακόμη και σήμερα, μάλιστα, είναι χαρακτηριστικό το ότι διδάσκεται στις Ιατρικές Σχολές το «ιπποκράτειο προσωπείο», δηλαδή η όψη του ασθενούς ο οποίος βρίσκεται σε προχωρημένη περιτονίτιδα.
Βασικά συμπτώματα είναι το έντονο ρίγος, ταχυσφυγμία, ταχύπνοια, υποκίτρινο δέρμα, ολιγουρία και κωματώδη κατάσταση.
Ποια είναι τα συμπτώματα της οξείας κοιλίας
Η οξεία κοιλία παρουσιάζεται με πολύ έντονο, εντοπισμένο ή διάχυτο πόνο στην κοιλιά. Η κοιλιά είναι σκληρή και παρουσιάζει ακούσια σύσπαση στους κοιλιακούς μυς. Σε πολλές περιπτώσεις, ο ασθενής παίρνει μία χαρακτηριστική στάση, στην προσπάθειά του να ανακουφιστεί από τον πόνο. Μαζί με όλα αυτά, ενδέχεται να συνυπάρχουν πυρετός, ρίγος, εμετοί, έντονη καταβολή και κακουχία. Σε διαβητικούς, παχύσαρκους, ανοσοκατεσταλμένους, ηλικιωμένους και πολύ μικρά παιδιά τα συμπτώματα ενδέχεται να μην είναι τόσο τυπικά ή να διαφέρουν, ανάλογα με την ηλικία.
Στα μικρά παιδιά
Στα μικρά παιδιά το πιο συχνό αίτιο της «οξείας κοιλίας» είναι η οξεία σκωληκοειδίτιδα, ενώ πιθανό είναι να υπάρχει εγκολεασμός του εντέρου, μία κατάσταση, που εμφανίζεται στη βρεφική ηλικία και δημιουργεί απόφραξη του λεπτού συνήθως εντέρου του παιδιού.
Στα βρέφη και στα παιδιά, οι βουβωνοκήλες αποτελούν ένα σημαντικό κίνδυνο περίσφιξης του εντέρου. Στα κορίτσια, ο πόνος ενδέχεται να οφείλεται σε συγγενείς όγκους ωοθηκών, οι οποίοι οδηγούν σε συστροφή της ωοθήκης. Σε αυτές τις ηλικίες, ο πόνος στην κοιλιά δεν οδηγεί πάντα στο χειρουργείο, καθώς οφείλεται σε άλλες παθολογικές καταστάσεις, όπως οξεία γαστρεντερίτιδα, δυσκοιλιότητα, βρεφικοί κωλικοί εντέρου ή μεσεντέριος λεμφαδενίτιδα.
Η σκωληκοειδίτιδα είναι ο πιο συχνός λόγος επέμβασης και στα μεγαλύτερα παιδιά και τους εφήβους. Υπάρχουν, ωστόσο, και άλλες παθήσεις που οδηγούν στο χειρουργείο, όπως η οξεία χολοκυστίτιδα, η συστροφή όρχεως στα αγόρια και γυναικολογικές παθήσεις στα κορίτσια εφηβικής ηλικίας (ρήξη κύστης ωοθήκης, συστροφή ωοθήκης ή εξωμήτριος κύηση).
Στη μέση ηλικία
Στις ηλικίες 45 έως 50 ετών ο πόνος στην κοιλιά οφείλεται στην οξεία σκωληκοειδίτιδα, την οξεία χολοκυστίτιδα, σε γυναικολογικά, διάτρηση έλκους στομάχου, διάτρηση παχέος εντέρου και άλλες παθήσεις.
Στη μέση ηλικία, οι πόνοι στην κοιλιά ενδέχεται να υποκρύπτουν πιο σοβαρές παθήσεις, όπως καρκίνος του παχέος εντέρου. Πάσχοντες από αγγειακές παθήσεις, υπερτασικοί και διαβητικοί ενδέχεται να παρουσιάσουν ανευρύσματα κοιλιακής αορτής ή διακοπή αιμάτωσης του εντέρου. Ο καρκίνος είναι το βασικό αίτιο πόνων στην κοιλιά στους ηλικιωμένους, με δεύτερο σε συχνότητα τα αγγειακά επεισόδια.
