Πάνω από 36 εκατομμύρια ψηφοφόροι στην Ισπανία ψηφίζουν σήμερα για την ανανέωση της σύνθεσης του νέου Κοινοβουλίου τους και της Γερουσίας, σε μία αναμέτρηση που το αποτέλεσμά της μέχρι την τελευταία στιγμή είναι αβέβαιο αν θα οδηγήσει σε αυτοδύναμη κυβέρνηση.
Τα ποσοστά συμμετοχής ανήλθαν στο 36,9% στις 15.00 ώρα Ελλάδας, σύμφωνα με τα πρώτα στοιχεία που έδωσε στη δημοσιότητα η ισπανική κυβέρνηση. Η προσέλευση στις κάλπες είναι μειωμένη σε σύγκριση με την προηγούμενη εκλογική αναμέτρηση του Νοεμβρίου του 2011, όταν στο ίδιο διάστημα είχε ανέλθει στο 37,9%.
Από τους πρώτους που έσπευσε να ψηφίσει ήταν ο επικεφαλής των Θιουδαδάνος Άλμπερτ Ριβέρα στο Οσπιταλέτ ντε Λιομπρεγκάτ της Βαρκελώνης και ο επικεφαλής της Ενωμένης Αριστεράς (IU) Αλβέρτο Γκαρθόν στη Μάλαγα, ενώ ο ηγέτης των Podemos Πάβλο Ιγκλέσιας, συνοδευόμενος από το πολιτικό alter ego του και Νο 2 του κόμματος Ινίγο Ερεχόν, ψήφισε στις 12.40 (13.40 ώρα Ελλάδος).
Ο απερχόμενος πρωθυπουργός Μαριάνο Ραχόι, προσερχόμενος να ψηφίσει, δήλωσε πως είναι “ενθαρρυντικό” που προσέρχονται τόσοι πολλοί ψηφοφόροι στις κάλπες, ενώ από την πλευρά του ο ηγέτης των Σοσιαλιστών Πέδρο Σάντσεθ τόνισε πως “το μέλλον δεν έχει γραφθεί ακόμη”, εκφράζοντας την πεποίθησή του ότι το κόμμα του θα καταφέρει να σχηματίσει κυβέρνηση, δηλώνοντας εμφατικά “μυρίζει αλλαγή”.
Μεγάλο στοίχημα οι αναποφάσιστοι
Πάντως, μεγάλο στοίχημα για όλα τα κόμματα παραμένει εάν θα καταφέρουν να πείσουν τους αναποφάσιστους ψηφοφόρους, που όλες οι δημοσκοπήσεις τους ανεβάζουν σε υψηλότατα ποσοστά (41-42%). Επίσης αίνιγμα αποτελεί κι η ψήφος των νέων, καθώς η αποχή σε αυτή την ομάδα ψηφοφόρων παραδοσιακά είναι υψηλή (40%). Και κάπως έτσι το το αποτέλεσμα προβλέπεται το πιο αμφίρροπο στα 40 χρόνια από την αποκατάσταση της Δημοκρατίας στην Ισπανία.
Οι αναλυτές προβλέπουν ότι θα ακολουθήσει είτε μια νέα περίοδος πολυκομματικών κυβερνήσεων και συναινετικών πολιτικών, είτε μια περίοδος πολιτικής αστάθειας.
Οι δημοσκοπήσεις των τελευταίων ημερών έδειχναν νίκη του Λαϊκού Κόμματος του πρωθυπουργού Μαριάνο Ραχόι, αλλά χωρίς πλειοψηφία των εδρών. Οι Σοσιαλιστές (PSOE) αναμένεται να καταλάβουν τη δεύτερη θέση, ενώ κοντά, σε ποσοστά κινούνται το φιλελεύθερο Ciudadanos και το κίνημα Podemos, το κόμμα του Πάμπλο Ιγκλέσιας το οποίο θεωρήθηκε «αδελφό» του ΣΥΡΙΖΑ. Το τελευταίο αποτελεί και την… αρνητική έκπληξη των σημερινών εκλογών, καθώς αν και πέρυσι τέτοια εποχή ήταν πρώτο, απόψε αναμένεται να τερματίσει τρίτο ή τέταρτο, με πολλούς αναλυτές να υποστηρίζουν ότι η πτώση των ποσοστών του οφείλεται εν μέρει και στην ανάδειξη του ΣΥΡΙΖΑ σε κυβέρνηση στην Ελλάδα.
Τα σενάρια για την επόμενη ημέρα
Τα τρία πιθανότερα σενάρια για την επόμενη ημέρα στην Ισπανία είναι τα εξής: μια δεξιά κυβέρνηση συνεργασίας, μια αριστερή κυβέρνηση συνεργασίας, ή μια κυβέρνηση μειοψηφίας.
Ο Ραχόι είπε την Τετάρτη ότι δεν θα απέκλειε μια πολυκομματική συμφωνία για να εξασφαλιστεί μια σταθερή κυβέρνηση με ορίζοντα τετραετίας, αλλά όλα τα υπόλοιπα κόμματα έχουν απορρίψει δημόσια τη συνεργασία με το PP για να σχηματιστεί κυβέρνηση.
Αυτό υποδεικνύει ένα πιθανό αδιέξοδο που οι αναλυτές συντείνουν στο ότι θα δημιουργούσε προσκόμματα για το πρόγραμμα οικονομικών μεταρρυθμίσεων στο οποίο πιστώνουν την έξοδο της Ισπανίας, της πέμπτης μεγαλύτερης οικονομίας στην ΕΕ, από την ύφεση και την ελαφριά μείωση της ακόμη ιδιαίτερα υψηλής ανεργίας.
Στελέχη των δύο νεοπαγών κομμάτων (Ciudadanos και Podemos) λένε ότι ο βασικός τους στόχος είναι να αποσπάσουν όσο περισσότερους ψηφοφόρους μπορούν από το PP και τους Σοσιαλιστές, και δεν έχουν καμιά πρόθεση να συναινέσουν σε μια μετεκλογική συμφωνία εάν δεν εξασφαλίσουν μεγάλες παραχωρήσεις.
Το Σύνταγμα της Ισπανίας δεν ορίζει προθεσμία για τον σχηματισμό κυβέρνησης μετά τη διεξαγωγή εκλογών. Οι αναλυτές προεξοφλούν ότι οι διαπραγματεύσεις για την εξασφάλιση επαρκούς κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας για τον επόμενο πρωθυπουργό θα διαρκέσουν πολλές εβδομάδες—και σε περίπτωση που αποδειχθούν άκαρπες δεν αποκλείεται να προκηρυχθούν νέες εκλογές.
Ενώ η απερχόμενη κυβέρνηση έχει ήδη περάσει τον προϋπολογισμό του 2016 και τα χαμηλά επιτόκια και το φθηνό πετρέλαιο σημαίνουν ότι η ανάπτυξη της ισπανικής οικονομίας θα συνεχιστεί, στοιχεία που θα κατευνάσουν τη νευρικότητα στις αγορές εάν πράγματι υπάρξει πολιτική αστάθεια, το ενδεχόμενο να υπάρξει κενό εξουσίας θα μπορούσε να αξιοποιηθεί από αυτονομιστικά καταλανικά κόμματα για την προώθηση του σκοπού τους.
Το ζήτημα της Καταλονίας θα βρεθεί και πάλι πολύ γρήγορα στην εθνική πολιτική ημερήσια διάταξη, καθώς τα αυτονομιστικά κόμματα καλούνται να αποφασίσουν για τον σχηματισμό μιας κυβέρνησης συμμαχίας στην επαρχία έως την 9η Ιανουαρίου. Εάν αποτύχουν, θα προκηρυχθούν νέες τοπικές εκλογές που θα πρέπει να διεξαχθούν μέσα σε δύο μήνες.
