Η καλλιέργεια σπέρματος είναι μία εξέταση που γίνεται στο εργαστήριο και για την οποία απαιτείται ένα δείγμα σπέρματος.
Σκοπός της εξέτασης είναι ο εντοπισμός πιθανών παθογόνων μικροοργανισμών που μπορούν να προκαλέσουν λοίμωξη στο ουροποιογενετικό σύστημα του άντρα. Επίσης, αναπόσπαστο στοιχείο της θετικής, για παθογόνα μικρόβια, καλλιέργειας είναι η εκτέλεση αντιβιογράμματος, που ενημερώνει τον θεράποντα ιατρό για το ποιο αντιβιοτικό είναι το καταλληλότερο, προκειμένου να εκριζωθεί ο παθογόνος μικροοργανισμός.
Κατά την καλλιέργεια του σπέρματος γίνεται έλεγχος για την παρουσία κοινών παθογόνων μικροοργανισμών (αερόβιων και αναερόβιων). Επίσης, πρέπει να ελέγχεται και η παρουσία άλλων μικροβίων, όπως το μυκόπλασμα και το ουρεόπλασμα. Τέλος, προαιρετικά γίνεται και ανίχνευση χλαμιδίων.
Πότε γίνεται;
Η καλλιέργεια σπέρματος είναι απαραίτητη, όταν ο άντρας αναφέρει αιφνίδια συμπτώματα από το κατώτερο ουροποιητικό και γενετικό σύστημα, όπως επώδυνη εκσπερμάτιση, αιμοσπερμία (παρουσία αίματος στο σπέρμα), αλλά και σε περιπτώσεις όπου αναφέρεται συχνουρία, δυσκολία στην ούρηση, επώδυνη ή επιτακτική ούρηση κλπ. Ιδιαίτερα στις τελευταίες περιπτώσεις η καλλιέργεια σπέρματος πρέπει να συνδυάζεται και με καλλιέργεια ούρων, καθώς κάποιες φορές το παθογόνο μικρόβιο μπορεί να εντοπίζεται μόνο στα ούρα ή μόνο στο σπέρμα.
Ποια είναι η απαραίτητη προετοιμασία για την εξέταση;
Η εξέταση δεν απαιτεί καμία ιδιαίτερη προετοιμασία. Ωστόσο, βασικές οδηγίες είναι οι εξής:
-Ο ασθενής δεν πρέπει να βρίσκεται υπό την επήρεια κάποιας αντιβιοτικής αγωγής και είναι απαραίτητο να μην έχει λάβει καμία αντιβιοτική αγωγή για διάστημα 7-10 ημερών τουλάχιστον.
-Πριν δώσει το δείγμα προς εξέταση, ο ασθενής πρέπει να πλυθεί στην περιοχή μόνο με καθαρό νερό και όχι με οποιοδήποτε αντισηπτικό που μπορεί να μολύνει κατά λάθος το δείγμα. Σε κάθε άλλη περίπτωση, υπάρχει ο κίνδυνος να προκύψουν ψευδώς αρνητικά αποτελέσματα (δηλαδή η εξέταση να δείξει ότι δεν υπάρχουν παθογόνοι μικροοργανισμοί, ενώ στην πραγματικότητα υπάρχουν).
Ποια είναι η διαδικασία της εξέτασης;
Είναι απαραίτητο να αποφευχθεί η μετάδοση μικροοργανισμών από άλλες πηγές εκτός του σπέρματος, όπως για παράδειγμα από το δέρμα ή από ήδη μολυσμένο δοχείο. Κατά τη λήψη του δείγματος, ο άντρας θα πρέπει να προσέξει τα εξής:
-Το δοχείο της συλλογής θα πρέπει να είναι αποστειρωμένο.
-Πρώτα πρέπει να ουρήσει.
-Καλό πλύσιμο των χεριών και του πέους με κοινό σαπούνι, για να απομακρυνθούν όλα τα μικρόβια που υπάρχουν στο δέρμα.
-Καλό ξέπλυμα του σαπουνιού με άφθονο νερό.
-Καλό στέγνωμα των χεριών και του πέους με μία καθαρή πετσέτα.
-Λήψη του δείγματος με εκσπερμάτιση, χωρίς να ακουμπήσει το πέος ή τα δάκτυλα στο εσωτερικό του δοχείου.
-Κλείσιμο του δοχείου χωρίς να ακουμπήσουν τα δάκτυλα στο εσωτερικό τμήμα του καλύμματος.
-Από τη στιγμή που θα γίνει η συλλογή το δείγμα πρέπει να δοθεί για μικροβιολογική εξέταση μέσα σε λιγότερο από τρεις ώρες.
Ποια είναι τα αποτελέσματα της εξέτασης;
Τα αποτελέσματα της εξέτασης στις περισσότερες περιπτώσεις είναι έτοιμα σε 48 ώρες, όσο δηλαδή απαιτείται για την επώαση των κοινών παθογόνων μικροοργανισμών.
Τα αποτελέσματα μπορεί να είναι τα εξής:
Αρνητικά: Δεν ανευρέθηκε κανένα παθογόνο μικρόβιο.
Θετικά: Ανευρέθηκε κάποιο παθογόνο μικρόβιο. Σε αυτήν την περίπτωση, ακολουθεί αντιβιόγραμμα με λίστα αντιβιοτικών ουσιών στις οποίες είναι ευαίσθητος ο μικροοργανισμός. Σε κάποια παθογόνα μικρόβια, όπως το μυκόπλασμα και το ουρεόπλασμα, το αντιβιόγραμμα δεν είναι απαραίτητο, καθώς η θεραπεία είναι συγκεκριμένη. Ωστόσο, ο άντρας πρέπει να συμβουλευτεί και πάλι τον ιατρό, ο οποίος πρέπει να καθορίσει τη δοσολογία και τη διάρκεια της θεραπείας.
Επιμόλυνση: Στο δείγμα, αναγνωρίστηκαν τρία ή και παραπάνω είδη μικροβίων, που σημαίνει ότι η δειγματοληψία δεν ήταν υπό στείρες συνθήκες ή εκ των υστέρων το δείγμα μολύνθηκε από άλλες εξωτερικές πηγές εκτός του σπέρματος. Σε αυτήν την περίπτωση, η καλλιέργεια πρέπει να επαναληφθεί.
