Η κύστη κόκκυγα (δερμοειδής κύστη ή τριχοφωλεακό συρίγγιο ή κοκκυγικό συρίγγιο) είναι μία χρόνια φλεγμονή στην περιοχή του κόκκυγα που δημιουργείται από τη διαστολή και την ρήξη των διευρυμένων θυλακίων.
Εμφανίζεται κυρίως σε άτομα μεταξύ 15-30 ετών και σπανίως πριν την εφηβεία ή μετά τα 40, ενώ οι άνδρες επηρεάζονται 2,2 με 4 φορές συχνότερα από τις γυναίκες.
Η έναρξη της νόσου ωστόσο, παρατηρείται νωρίτερα στις γυναίκες και εκτιμάται ότι σχετίζεται με την έναρξη της εφηβείας τους.
Αν και οι αιτίες που την προκαλούν δεν έχουν επιβεβαιωθεί, ως κύριες περιγράφονται οι εξής:
-Ορμόνες
-Τριχοφυΐα
-Τριβή
-Φλεγμονή
Αντιμετώπιση
Η θεραπευτική προσέγγιση της νόσου επιτυγχάνεται με βάση την κλινική εκδήλωσή της. Οριστική θεραπεία επιτυγχάνεται μόνο χειρουργικά.
Συνηθέστερα παρατηρούνται τρεις μορφές της νόσου:
-Απλή παρουσία ψηλαφητού ογκιδίου με ή χωρίς στόμιο. Θεωρείται ιδανική η στιγμή για χειρουργική αφαίρεση. Εάν αφεθεί αθεράπευτη μπορεί να μεταπέσει στην επόμενη μορφή.
-Παρουσία αποστήματος με γενικά σημεία και συμπτώματα, όπως πυρετόε, λευκοκυττάρωση, ανορεξία. Στην περίπτωση αυτή προτείνεται σε πρώτη φάση η χειρουργική διάνοιξη και παροχέτευση του αποστήματος κι ακολούθως η εκτομή της βλάβης σε δεύτερο χρόνο μετά την υποχώρηση των οξέων φαινομένων.
-Τοπικός πόνος κι ερυθρότητα χωρίς ψηλαφητό εύρημα. Ίσως είναι η πρωϊμότερη μορφή, αντιμετωπίζεται με αντιβιοτική αγωγή και θερμά λουτρά. Ενδεχομένως η θεραπεία να είναι οριστική. Άλλοτε υποτροπιάζει κι επανεμφανίζεται με τη μια ή την άλλη μορφή.
Στην οξεία φάση (απόστημα) απαιτείται άμεση χειρουργική διάνοιξη και χειρουργικός καθαρισμός.
Αν χειρουργικά αφαιρεθεί και η κύστη μαζί με το πύον, τότε η κύστη αφήνεται ανοιχτή και γίνονται τακτικές αλλαγές μέχρι να κλείσει. Για να κλείσει οριστικά μπορεί να χρειαστούν αλλαγές για τουλάχιστον δυο μήνες.
Αν δεν αφαιρεθεί με την διάνοιξη, μετατρέπεται στην χρόνια φάση (συρίγγιο), αφαιρείται σε δεύτερο χρόνο και μπορεί να κλειστεί με ράμματα από τον χειρουργό. Τα ράμματα αφαιρούνται μετά από 10 ημέρες και η κύστη έχει θεραπευθεί οριστικά.
Η αφαίρεση της κύστης γίνεται είτε με νυστέρι είτε με laser.
Tο χειρουργικό τραύμα μπορεί:
-Να μείνει ανοιχτό, οπότε ο ασθενής θα χρειαστεί να κάνει αρκετές αλλαγές (επί ενάμισι έως δυο μήνες) μέχρι να κλείσει το τραύμα.
-Να κλειστεί με ράμματα από τον χειρουργό (κλειστή μέθοδος), όπου ο ασθενής θα χρειαστεί να κάνει δύο αλλαγές και στη δέκατη ημέρα αφαιρούνται τα ράμματα και η κύστη έχει θεραπευθεί οριστικά.
