Η παγκόσμια κοινότητα κρατά την ανάσα της. Οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή έχουν πάρει φωτιά, με τις ΗΠΑ να σπάνε το φράγμα της “έμμεσης εμπλοκής” και να περνούν στην ευθεία αναμέτρηση: βομβάρδισαν τρεις πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν, κάνοντας χρήση έξι διατρητικών βομβών τύπου bunker buster – ό,τι πιο καταστροφικό διαθέτουν για υπόγειους στόχους.
Ο Ντόναλντ Τραμπ, ξανά στο τιμόνι της Ουάσινγκτον, αποφάσισε να «πατήσει το κουμπί», στέλνοντας το μήνυμα πως η ανοχή τελείωσε. Το ερώτημα πλέον είναι τι θα κάνει η Τεχεράνη. Ο πλανήτης κοιτά προς τον Αγιατολάχ Χαμενεΐ και προσπαθεί να διαβάσει τις προθέσεις του, την ώρα που εκείνος κρατά σιγή ιχθύος.
Οι τρεις δρόμοι του Ιράν: Σιωπή, επίθεση ή υπομονή;
Η ιρανική ηγεσία βρίσκεται μπροστά σε τρεις κομβικές επιλογές. Καμία δεν είναι εύκολη. Καμία δεν είναι χωρίς ρίσκο. Όμως κάποια πρέπει να παρθεί.
1. Να μην κάνει τίποτα – και να φανεί αδύναμη
Η πρώτη –και ίσως λιγότερο πιθανή– επιλογή είναι η πλήρης αυτοσυγκράτηση. Να καταπιεί το χτύπημα, να μείνει ψύχραιμη, και να κινηθεί διπλωματικά. Ίσως να ποντάρει σε κάποια μελλοντική αποκατάσταση των σχέσεων, σε ένα νέο κύκλο συνομιλιών με τη Δύση.
Όμως, κάτι τέτοιο θα εκληφθεί –και στο εσωτερικό και στο εξωτερικό– ως σημάδι αδυναμίας. Πόσο μάλλον όταν για χρόνια το καθεστώς της Τεχεράνης έχει προειδοποιήσει ότι οποιαδήποτε επίθεση θα πυροδοτήσει «κατακλυσμό». Το να κάνει τώρα πίσω, ίσως είναι πολιτική αυτοκτονία για το καθεστώς.
2. Να απαντήσει άμεσα και με δύναμη
Η δεύτερη επιλογή είναι η άμεση και δυναμική απάντηση. Το Ιράν διαθέτει τεράστιο οπλοστάσιο βαλλιστικών πυραύλων, μη επανδρωμένων αεροσκαφών και ταχύπλοων επιθετικών σκαφών. Οι αμερικανικές βάσεις στον Περσικό Κόλπο είναι εύκολα στοχεύσιμες. Ακόμα και το Ισραήλ βρίσκεται στο «ραντάρ» του Ιράν.
Μια τέτοια κίνηση, ωστόσο, θα σήμαινε γενικευμένο πόλεμο. Οι ΗΠΑ δεν θα μείνουν με σταυρωμένα χέρια. Η απάντηση θα είναι συντριπτική, και η σύγκρουση μπορεί να εξελιχθεί σε πλήρη ανάφλεξη σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή. Εδώ, το δίλημμα για το Ιράν είναι αν αντέχει να παίξει το παιχνίδι της πλήρους ρήξης.
3. Να απαντήσει, αλλά όταν το επιλέξει εκείνη
Η τρίτη –και ίσως η πιο «ιρανική»– επιλογή είναι να δείξει υπομονή. Το Ιράν είναι γνωστό για τις στρατηγικές του κινήσεις σε βάθος χρόνου. Μπορεί να καταπιεί την επίθεση σήμερα, να κατεβάσει τους τόνους και να περιμένει. Και όταν η προσοχή της διεθνούς κοινότητας αποσπαστεί, να απαντήσει. Αιφνιδιαστικά. Σε τόπο και χρόνο που το ίδιο θα διαλέξει.
Μια τέτοια κίνηση θα μπορούσε να κρατήσει το ηθικό της ηγεσίας ψηλά, να αποτρέψει μια άμεση κλιμάκωση και παράλληλα να δείξει στην Ουάσινγκτον ότι το Ιράν δεν ξεχνά – απλώς περιμένει.
Όποιον δρόμο κι αν επιλέξει η Τεχεράνη, το βέβαιο είναι πως βρισκόμαστε σε μία από τις πιο κρίσιμες καμπές των τελευταίων δεκαετιών για τη Μέση Ανατολή – και όχι μόνο. Η φωτιά που άναψε μπορεί να μην μείνει περιορισμένη. Και αν η Ιστορία μας έχει διδάξει κάτι, είναι πως τέτοιου είδους πυρκαγιές δύσκολα σβήνουν χωρίς να καταπιούν ολόκληρες περιοχές.
