Το οξειδωτικό στρες έχει διαπιστωθεί ότι σχετίζεται με την εμφάνιση ή επιδείνωση παθήσεων όπως ο καρκίνος, η αθηροσκλήρωση, τα καρδιαγγειακά νοσήματα, η αρθρίτιδα, η νόσος Αλτσχάιμερ, ο σακχαρώδης διαβήτης, η υπογονιμότητα, η οστεοπόρωση, το βρογχικό άσθμα, η νεφροπάθεια και οι πάθήσεις του θυρεοειδούς αδένα.
Προκαλεί πρόωρη γήρανση του οργανισμού ενώ οι κυριότεροι παράγοντες που ευθύνονται για την επιτάχυνσή του και τη μείωση της αντιοξειδωτικής ικανότητας του οργανισμού είναι:
-η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ
-η ρύπανση της ατμόσφαιρας και των τροφίμων από τα χημικά λιπάσματα
-οι συσκευασίες των τροφίμων
-το άγχος και το ψυχολογικό στρες
-η λήψη τροφών φτωχών σε αντιοξειδωτικά
-οι διαταραχές του ύπνου
-το κάπνισμα
-η καθιστική ζωή ή και η υπερβολική άθληση
-οι ορμονικές διαταραχές που παρουσιάζουν οι γυναίκες ή φάρμακα που παίρνουν όπως π.χ. για την εμμηνόπαυση και τα αντισυλληπτικά χάπια.
Ο οργανισμός διαθέτει ενδογενείς και εξωγενείς αμυντικούς μηχανισμούς κατά του οξειδωτικού στρες. Ενδογενείς μηχανισμοί είναι διάφορα ένζυμα και πρωτεΐνες ενώ οι εξωγενείς είναι τα αντιοξειδωτικά που προσλαμβάνονται με τη διατροφή.
Πως μπορούμε να καταλάβουμε ότι έχουμε οξειδωτικό στρες;
Η εκτίμηση της δράσης των ελευθέρων ριζών παλαιότερα ήταν δύσκολη, χρονοβόρα και ακριβή. Στις μέρες μας μια αρκετά ακριβή φωτομετρική εξέταση, η οποία γίνεται σε εξειδικευμένα κέντρα (και δεν καλύπτεται από τα ασφαλιστικά ταμεία), παρέχει στους ειδικούς τη δυνατότητα να εκτιμήσουν ποσοτικά τον βαθμό επίδρασης των ελευθέρων ριζών στον οργανισμό.
Η εξέταση αυτή υπολογίζει την συγκέντρωση των υπεροξειδίων στο αίμα, που σχηματίζονται από την αντίδραση του οξυγόνου με άλλες οργανικές ουσίες και μπορεί να εκτιμήσει το οξειδωτικό δυναμικό του αίματος και να παρέχει πολύτιμες πληροφορίες που με άλλες εξετάσεις αξιολόγησης δεν ήταν εφικτό να δοθούν.
Αντιμετώπιση
Προσπαθήστενα ελαχιστοποιήσετε τους επιβαρυντικούς παράγοντες όπως π.χ. κάπνισμα, παχυσαρκία, κακή διατροφή, αντιμετώπιση της υποκείμενης νόσου.
Διατροφικές συμβουλές για λιγότερο οξειδωτικός στρες
-Καταναλώστε σύνθετους υδατάνθρακες, φρούτα, λαχανικά, ψάρια, όσπρια και ελαιόλαδο και λιγότερα ζωικά λίπη, κόκκινο κρέας.
-Ένα ποτήρι κόκκινου κρασιού την ημέρα και καθημερινή άσκηση είναι οι τρόποι με τους οποίους μπορεί κανείς να αυξήσει την πρόσληψη των αντιοξειδωτικών.
-Φροντίστε για την επαρκή ενυδάτωση του οργανισμού σας και την πρόσληψη τουλάχιστον 6-8 ποτηριών νερού ημερησίως.
-Επιλέξτε έναν ελαφρύ τρόπο μαγειρέματος των γευμάτων σας, εξασφαλίζοντας έτσι τη διατήρηση των θρεπτικών τους συστατικών. Προτιμήστε το βράσιμο στον ατμό από το βράσιμο σε νερό.
-Προσθέστε στο φαγητό σας φρέσκα αρωματικά βότανα, μπαχαρικά και καρυκεύματα, που αυξάνουν την αντιοξειδωτική προστασία.
-Καταναλώνετε μεγάλες ποσότητες σκόρδου και κρεμμυδιού με το φαγητό, αφού περιέχουν πολύτιμα συστατικά και λειτουργούν ως ισχυρά αντιοξειδωτικά.
-Χρησιμοποιείτε λεμόνι αντί ξύδι στις σαλάτες σας, λόγω του ότι έχει έντονη αντιοξειδωτική δράση, περιέχει βιταμίνη C και βοηθάει στην απορρόφηση ανόργανων στοιχείων που βρίσκονται σε λαχανικά, όπως το ασβέστιο και ο σίδηρος.
-Δοκιμάστε να εντάξετε στη διατροφή σας τον λιναρόσπορο, τα ξηρά δαμάσκηνα, τα πράσα, το μπρόκολο, το ρόδι, τα καρύδια.
-Προσπαθήστε να τρώτε περισσότερες φυτικές τροφές και λιγότερες ζωικές, προτιμώντας τις μη κατεργασμένες τροφές αντί για τις βιομηχανοποιημένες και τις βιολογικές αντί για τις συµβατικές.
-Πλένετε τα φρούτα και τα λαχανικά πολύ καλά µε ζεστό νερό,αλλά σκουπίστε τα αμέσως. Αν δεν είστε σίγουροι για την προέλευσή τους, απομακρύνετε τη φλούδα των φρούτων και τα εξωτερικά φύλλα των λαχανικών, για να μειώσετε τα χημικά τους υπολείμματα.
-Τρώτε τα φρούτα μόνα τους και όχι ως επιδόρπιο μετά τα κυρίως γεύματα.
-Αποφύγετε τον καφέ -μέχρι 2 δόσεις την ημέρα- (προτιμήστε το τσάι), το αλκοόλ (προτιμήστε το κρασί), τα ανθρακούχα ποτά, τη ζάχαρη και τους απλούς υδατάνθρακες.
