Θυμάστε την παγκόσμια οικονομική κρίση του 2008 που μας έκανε όλους να χάσουμε τον ύπνο μας; Ε, λοιπόν, ο άνθρωπος που την είχε «μυριστεί» πριν καν συμβεί, ξαναχτυπά. Ο λόγος για τον Ρίτσαρντ Μπούκσταμπερ, ένα υψηλόβαθμο στέλεχος των hedge funds και γνωστό συγγραφέα, ο οποίος με ένα νέο του άρθρο στους New York Times, πρακτικά μας λέει: «Δέστε τις ζώνες σας, γιατί τα χειρότερα έρχονται».
Δεν είναι μόνο τα λεφτά, είναι τα πάντα
Ο Μπούκσταμπερ κρούει τον κώδωνα του κινδύνου, ξεκαθαρίζοντας ότι η φάση στην οποία βρισκόμαστε τώρα ίσως είναι πολύ πιο επικίνδυνη από το 2008. Γιατί; Επειδή τότε το πρόβλημα ήταν καθαρά χρηματοοικονομικό. Σήμερα, όμως, έχουμε ανοιχτά μέτωπα παντού. Μιλάμε για ένα σκηνικό όπου πολλαπλοί κίνδυνοι μπλέκονται ο ένας με τον άλλον: από την Τεχνητή Νοημοσύνη (ΑΙ) και τον τρομακτικό ιδιωτικό δανεισμό (που αγγίζει τα 2 τρισ. δολάρια!), μέχρι τα χρηματιστήρια και τις γεωπολιτικές «βόμβες» σε Ταϊβάν και Ιράν.
Ενέργεια, ακρίβεια και στη μέση… η τσέπη μας
Ας τα κάνουμε λιανά. Η κόντρα ανάμεσα στις ΗΠΑ και το Ιράν καλά κρατεί. Αν τα πράγματα αγριέψουν και κλείσουν στρατηγικά περάσματα όπως τα Στενά του Ορμούζ, η τιμή της ενέργειας θα εκτοξευτεί. Και ποιος θα το πληρώσει αυτό; Προφανώς όλοι εμείς. Οι αυξήσεις στο πετρέλαιο μεταφράζονται αυτόματα σε ακριβότερα βασικά αγαθά, τσουχτερές μεταφορές και, γενικά, στο να φεύγει ο μισθός για τα καθημερινά έξοδα του σπιτιού πριν καν μπει.
Τι δουλειά έχει το AI με όλα αυτά;
Εδώ βρίσκεται το πιο ενδιαφέρον κομμάτι. Ο Μπούκσταμπερ μάς εξηγεί ότι μια ενεργειακή κρίση δεν θα χτυπήσει μόνο τα νοικοκυριά. Θα τινάξει στον αέρα και την καρδιά της τεχνολογίας. Η ανάπτυξη της Τεχνητής Νοημοσύνης και τα τεράστια data centers τρώνε ρεύμα με το κουτάλι. Αν κοπεί η φθηνή ή άφθονη ενέργεια, υπάρχει σοβαρό θέμα.
Το “αγκάθι” της Ταϊβάν
Και σαν να μην έφταναν αυτά, υπάρχει και ο παράγοντας Κίνα. Ο συγγραφέας φοβάται ότι το Πεκίνο μπορεί να βρει την ευκαιρία –όσο οι Αμερικάνοι έχουν ρίξει όλο το στρατιωτικό τους βάρος στη Μέση Ανατολή– να κάνει κίνηση προς την Ταϊβάν. Γιατί μας νοιάζει αυτό; Επειδή μία και μόνο εταιρεία στην Ταϊβάν φτιάχνει πάνω από το 50% των μικροτσίπ σε ολόκληρο τον πλανήτη. Αν σκάσει αυτό το μέτωπο, η παγκόσμια αγορά τεχνολογίας κυριολεκτικά θα παραλύσει.
Ένα σύστημα έτοιμο να σπάσει
Το ζουμί, σύμφωνα με τον τραπεζίτη, είναι ότι δεν κινδυνεύουμε από ένα μόνο μεμονωμένο γεγονός, αλλά από ένα ανεξέλεγκτο ντόμινο. «Το χρηματοπιστωτικό σύστημα δεν καταρρέει επειδή πάει στραβά ένα πράγμα, αλλά επειδή πολλαπλά σοκ διαχέονται μέσα στην ίδια δομή με τρόπους που είναι δύσκολο να προβλεφθούν», προειδοποιεί. Αν αρχίσει το κακό, η φωτιά θα εξαπλωθεί τόσο γρήγορα που δεν θα σβήνει με τίποτα.
Το τελικό του συμπέρασμα είναι το εξής ανησυχητικό: Σήμερα είμαστε πολύ πιο ευάλωτοι από το 2008. Και αυτό γιατί τώρα έχουμε να κάνουμε με πραγματικούς, «φυσικούς» κινδύνους και όχι απλά με τραπεζικά νούμερα. Όπως λέει χαρακτηριστικά: «Ο χρηματοοικονομικός κίνδυνος επηρεάζει τις τιμές. Ο φυσικός κίνδυνος αλλάζει τον κόσμο». Ίσως ήρθε η ώρα, λοιπόν, να προετοιμαστούμε για μεγάλες αναταράξεις.
