Ο πυρετός Q είναι μια ασθένεια που εκδηλώνεται σε οξύ ή χρόνιο στάδιο και οφείλεται σε λοίμωξη από το βακτήριο Coxiella burnetii.
Το βακτήριο «φιλοξενείται» κατά κύριο λόγο στα βοοειδή, τα πρόβατα και τις κατσίκες, αν και είναι πιθανό να μολυνθούν ποικίλα είδη. Απορρίπτεται στο γάλα, τα ούρα και τα κόπρανα των μολυσμένων ζώων. Όταν το ζώο γεννά, υψηλές συγκεντρώσεις του μικροοργανισμού εντοπίζονται στο αμνιακό υγρό και τον πλακούντα.
Το βακτήριο Coxiella burnetii είναι εξαιρετικά ανθεκτικό και αντιστέκεται στη ζέστη, την ξηρασία και αρκετά απολυμαντικά προϊόντα. Ο άνθρωπος μολύνεται συνήθως από την εισπνοή μολυσμένου αέρα. Τα σωματίδια του παθογόνου μικροοργανισμού μπορεί να αιωρούνται στον αέρα μαζί με σκόνη από χώρους στους οποίους υπάρχουν σωματικά υγρά του ζώου. Η μετάδοση από τσιμπούρια, κατανάλωση μη παστεριωμένου γάλακτος ή από άνθρωπο σε άνθρωπο είναι εξαιρετικά σπάνια.
Ο πυρετός Q μπορεί να εκδηλωθεί ως οξεία ή χρόνια λοίμωξη έπειτα από την επαφή με μολυσμένα ζώα ή έκθεση σε μολυσμένο περιβάλλον. Τα συμπτώματα της οξείας λοίμωξης από το Coxiella burnetii εκδηλώνονται συνήθως εντός 2-3 εβδομάδων μετά την έκθεση. Ωστόσο, περίπου το 50% των ανθρώπων που μολύνονται από το βακτήριο δεν εκδηλώνουν τα τυπικά συμπτώματα της λοίμωξης.
Σύμφωνα με το Αμερικανικό Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων, συνήθη συμπτώματα που εκδηλώνονται κατά την οξεία λοίμωξη είναι τα εξής:
– υψηλός πυρετός (40°C)
– ισχυρός πονοκέφαλος
– γενικευμένη αδιαθεσία
– μυαλγία (πόνος στους μύες)
– ρίγη και/ή εφίδρωση
– ξηρός βήχας (βήχας χωρίς φλέγμα)
– ναυτία
– τάση προς έμετο
– διάρροια
– πόνος στην κοιλιά
– πόνος στο στήθος
Πιθανές επιπλοκές του πυρετού Q είναι η πνευμονία, η φλεγμονή στο συκώτι, η μυοκαρδίτιδα και οι βλάβες στο κεντρικό νευρικό σύστημα. Ο εκτιμώμενος δείκτης θνησιμότητας λόγω λοίμωξης από το βακτήριο Coxiella burnetii είναι αρκετά χαμηλός (<2% των ασθενών που θα νοσηλευθούν).
Όταν όμως η λοίμωξη είναι χρόνια μπορεί να αποδειχθεί επικίνδυνη. Χρόνια λοίμωξη παρατηρείται σε ποσοστό μικρότερο από 5% των ατόμων που μολύνονται από το Coxiella burnetii. Ο χρόνιος πυρετός Q μπορεί να εκδηλωθεί σχετικά σύντομα (εντός 6 εβδομάδων) μετά την οξεία λοίμωξη ή και χρόνια μετά.
