Είναι λίγο μπέρδεμα να πεις με σιγουριά πού ακριβώς γεννήθηκε το κέτσαπ, αλλά οι περισσότεροι ειδικοί συμφωνούν σε ένα πράγμα: η ρίζα του κρατάει από την Κίνα. Εκεί το έλεγαν «ke-cha», που σημαίνει «σάλτσα ψαριού».
Μη φανταστείτε βέβαια καμία σχέση με το κόκκινο μπουκάλι που έχουμε σήμερα στο ψυγείο. Εκείνη η αρχαία εκδοχή δεν είχε ίχνος ντομάτας! Φτιαχνόταν με έναν τρόπο που ίσως μας ακούγεται λίγο περίεργος τώρα: ζύμωναν εντόσθια ψαριών με σπόρους σόγιας και έφτιαχναν μια πάστα που νοτίμιζε διάφορα φαγητά.
Πώς φτάσαμε στη ντομάτα;
Όταν οι ναυτικοί έφεραν αυτή την «πατέντα» στην Ευρώπη, άρχισαν τα πειράματα. Ο καθένας έβαζε ό,τι του βρισκόταν πρόχειρο: ξηρούς καρπούς, μανιτάρια, αντζούγιες – ό,τι κατέβαζε ο νους του μάγειρα. Τελικά, οι Βρετανοί ήταν αυτοί που σκέφτηκαν να χρησιμοποιήσουν τη ντομάτα ως βασικό συστατικό.
Όμως, ένας Αμερικάνος γιατρός, ο Δρ. Τζον Κουκ Μπένετ, το πήγε σε άλλο επίπεδο. Δεν το είδε απλά ως σάλτσα, αλλά ως γιατρικό!
Κέτσαπ με συνταγή γιατρού
Γυρνάμε πίσω στο 1834. Ο γιατρός Μπένετ ανακαλύπτει ότι οι μαγειρεμένες ντομάτες είναι τίγκα στο λυκοπένιο, ένα ισχυρό αντιοξειδωτικό. Και τι σκέφτηκε ο άνθρωπος; Ότι αυτό το πράγμα θεραπεύει τα πάντα: από διάρροια και ρευματισμούς, μέχρι και τη φαλάκρα!
Πήρε λοιπόν φόρα και άρχισε να διαφημίζει τη σάλτσα ντομάτας του ως φάρμακο. Μάλιστα, βρήκε κι έναν συνεταίρο, τον Αλεξάντερ Μάιλς, και πατένταραν το «εκχύλισμα ντομάτας». Ουσιαστικά, έφτιαξαν κέτσαπ σε χάπια! Όπως ήταν φυσικό, ο κόσμος άρχισε να το αγοράζει μανιωδώς για θεραπευτικούς σκοπούς.
Με τα χρόνια βέβαια, η επιστήμη προχώρησε. Οι ειδικοί κατάλαβαν ότι, ναι μεν η ντομάτα έχει τις βιταμίνες της, αλλά δεν είναι και θαυματουργό φάρμακο για σοβαρές αρρώστιες.
Κάπως έτσι, τον 20ό αιώνα, το κέτσαπ βρήκε τη μόνιμη θέση του εκεί που ανήκει: στην κουζίνα μας και όχι στο φαρμακείο. Πλέον είναι τόσο διάσημο που έχει και τη δική του γιορτή, αφού η 5η Ιουνίου έχει καθιερωθεί ως η Παγκόσμια Ημέρα Κέτσαπ.
