Χρειάστηκε να περάσει ένα τέταρτο του αιώνα, να γίνουν αμέτρητα παζάρια και να “σπάσουν” τα νεύρα διπλωματών, αλλά τελικά το νερό μπήκε στο αυλάκι. Η Ευρώπη είπε το μεγάλο “ναι” στην ιστορική εμπορική συμφωνία με τη Mercosur (το μπλοκ χωρών της Λατινικής Αμερικής), δημιουργώντας μια τεράστια αγορά 700 εκατομμυρίων ανθρώπων.
Την Παρασκευή άναψε το πράσινο φως και στις 17 Ιανουαρίου στην Παραγουάη πέφτουν και επίσημα οι υπογραφές. Τι σημαίνει πρακτικά αυτό; Ότι καταργούνται πάνω από το 90% των δασμών. Εμείς θα στέλνουμε πιο εύκολα τα προϊόντα μας εκεί, και αυτοί θα μας στέλνουν τα δικά τους – κυρίως κρέατα, ζάχαρη και σόγια – πολύ φθηνότερα.
Βέβαια, όπως σε κάθε “γάμο”, έτσι κι εδώ, υπάρχουν αυτοί που χαμογελούν και αυτοί που ανησυχούν. Ας δούμε τι πραγματικά συμβαίνει πίσω από τις λέξεις.
Οι Κερδισμένοι της Υπόθεσης
Η “αλεπού” Τζόρτζια Μελόνι
Η Ιταλίδα πρωθυπουργός έδειξε πάλι τα πολιτικά της αντανακλαστικά. Ενώ αρχικά απείλησε να μπλοκάρει τη συμφωνία στηρίζοντας τους Γάλλους, την τελευταία στιγμή έκανε στροφή. Το αποτέλεσμα; Εξασφάλισε ανταλλάγματα και έξτρα κονδύλια για τους Ιταλούς αγρότες από την Κομισιόν και τώρα εμφανίζεται στους ψηφοφόρους της ως η ηγέτης που ξέρει να διεκδικεί. Win-win για τη Ρώμη.
Η Γερμανική Αυτοκινητοβιομηχανία (Das Auto)
Επιτέλους χαμόγελα για τους Γερμανούς κατασκευαστές. Η Volkswagen, η BMW και οι άλλοι κολοσσοί βλέπουν την τεράστια αγορά της Λατινικής Αμερικής να ανοίγει. Οι δασμοί που έφταναν το 35% θα πέσουν (σταδιακά βέβαια, γιατί και η Βραζιλία θέλει να προστατεύσει τη δική της βιομηχανία), αλλά η προοπτική για πωλήσεις είναι μεγάλη, ειδικά στα ηλεκτρικά οχήματα.
Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν
Για την πρόεδρο της Κομισιόν, αυτό είναι το προσωπικό της στοίχημα. Κατάφερε να κλείσει μια συμφωνία που σέρνονταν για χρόνια, δείχνοντας ότι η Ευρώπη παραμένει “παίκτης” στο παγκόσμιο εμπόριο και δεν φοβάται να κάνει κινήσεις, ακόμη κι αν οι ΗΠΑ ή η Κίνα προσπαθούν να την παραγκωνίσουν. Το τίμημα; Αναγκάστηκε να υποσχεθεί πακτωλό χρημάτων (45 δισ. ευρώ) στους αγρότες για να “χρυσώσει το χάπι”.
Τι γίνεται με τους Αγρότες μας;
Εδώ είναι το μεγάλο θέμα. Θα μας πνίξουν τα κρέατα της Αργεντινής; Η αλήθεια είναι κάπου στη μέση και σίγουρα όχι τόσο τραγική όσο ακούγεται στους τίτλους. Υπάρχουν αυστηρές ποσοστώσεις. Όπως λένε χαρακτηριστικά οι αναλυτές, οι εισαγωγές κοτόπουλου που θα επιτραπούν αντιστοιχούν σε… δύο φιλέτα ανά Ευρωπαίο τον χρόνο. Δεν το λες και πλημμύρα.
Επιπλέον, κατοχυρώνονται οι Ονομασίες Προέλευσης. Η Παρμεζάνα, η Φέτα και τα Γαλλικά κρασιά θα πωλούνται ως premium προϊόντα, χωρίς να κινδυνεύουν από φθηνές απομιμήσεις.
Οι Μεγάλοι Χαμένοι
Εμανουέλ Μακρόν
Ο Γάλλος πρόεδρος έφαγε “πόρτα”. Πάλεψε όσο κανείς να μπλοκάρει τη συμφωνία, φοβούμενος την οργή των Γάλλων αγροτών που βλέπουν τη συμφωνία ως “μαχαιριά”. Προσπάθησε να φτιάξει μέτωπο με Πολωνία, Αυστρία και Ουγγαρία, αλλά απέτυχε. Η ήττα αυτή δείχνει ότι η επιρροή του στην Ευρώπη έχει αρχίσει να ξεθωριάζει.
Ντόναλντ Τραμπ & Κίνα
Η συμφωνία είναι ένα μήνυμα και προς τις δύο πλευρές του Ατλαντικού (και του Ειρηνικού). Δείχνει ότι η Ευρώπη μπορεί να κλείνει δουλειές χωρίς την “άδεια” των ΗΠΑ και παράλληλα προσπαθεί να ανακτήσει το χαμένο έδαφος στη Λατινική Αμερική, όπου η Κίνα είχε αρχίσει να κυριαρχεί εμπορικά.
Ο Αμαζόνιος
Η πικρή αλήθεια: Περισσότερο βοδινό για την Ευρώπη σημαίνει περισσότεροι βοσκότοποι στη Βραζιλία και άρα… λιγότερα δέντρα. Αν και η συμφωνία έχει ρήτρες για την προστασία του περιβάλλοντος και κατά της παράνομης αποψίλωσης, οι περιβαλλοντικές οργανώσεις φωνάζουν “κάψτε τα όλα” και ανησυχούν σφόδρα.
Τι κερδίζει η Ελλάδα – Η Φέτα και οι Δικλείδες Ασφαλείας
Η Ελλάδα ψήφισε “ΝΑΙ”. Γιατί; Σύμφωνα με το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης, η χώρα μας εξασφάλισε αυτά που ήθελε. Κυρίως, προστασία για τα προϊόντα μας.
Η λίστα της προστασίας
Συνολικά 21 ελληνικά προϊόντα (από τα 344 ευρωπαϊκά) θωρακίζονται πλήρως. Κανείς στη Λατινική Αμερική δεν θα μπορεί να πουλάει “τύπου Φέτα” ή “τύπου Ελιά Καλαμάτας”. Ανάμεσα στα προστατευόμενα είναι:
- Φέτα
- Ελαιόλαδο (Καλαμάτα, Σητεία, Λυγουριό κ.α.)
- Κορινθιακή σταφίδα
- Κρόκος Κοζάνης
- Μαστίχα Χίου
- Μανούρι & Κεφαλογραβιέρα
Αυτό είναι σημαντικό, γιατί τα προϊόντα με σφραγίδα γνησιότητας πωλούνται 2 έως 3 φορές ακριβότερα από τα χύμα.
Το “φρένο” στις εισαγωγές
Για πρώτη φορά μπήκε ρήτρα που λέει το εξής απλό: Αν ξαφνικά αρχίσουν να έρχονται ανεξέλεγκτες ποσότητες προϊόντων από τη Mercosur και πέσουν οι τιμές πάνω από 5%, η Ευρώπη τραβάει χειρόφρενο. Επαναφέρει δασμούς ή μπλοκάρει τις εισαγωγές για να προστατεύσει τους παραγωγούς της.
Ποιοι ψήφισαν τι
Στο Ευρωκοινοβούλιο έγινε μάχη για τα μέτρα προστασίας. Υπέρ ψήφισαν το Λαϊκό Κόμμα, οι Σοσιαλιστές, οι Φιλελεύθεροι και οι Πράσινοι. Από ελληνικής πλευράς:
- Οι ευρωβουλευτές της Νέας Δημοκρατίας ψήφισαν ΥΠΕΡ.
- Η Ελληνική Λύση (μέσω του ECR) τάχθηκε επίσης υπέρ της συμφωνίας.
- Οι υπόλοιποι Έλληνες ευρωβουλευτές καταψήφισαν, ενώ οι ευρωβουλευτές του ΠΑΣΟΚ απείχαν από τη συγκεκριμένη ψηφοφορία των Σοσιαλιστών.
Τα “λεφτά” στο τραπέζι
Για να μην υπάρχει γκρίνια, η Κομισιόν “ξεκλείδωσε” 45 δισ. ευρώ για τον αγροτικό τομέα. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης χαρακτήρισε το ποσό αυτό ως ουσιαστική στήριξη, ενώ το Υπουργείο εκτιμά ότι ανοίγονται δρόμοι και για τις ελληνικές υπηρεσίες (μεταφορές, τουρισμός) που ήδη φέρνουν 1,6 δισ. ευρώ ετησίως από αυτές τις χώρες.
Μένει να δούμε στην πράξη αν το μεγάλο αυτό στοίχημα θα αποδώσει καρπούς ή αν οι αντιδράσεις των αγροτών θα φουντώσουν ξανά.
