Η Ελλάδα δεν έχει ακόμη μια ολοκληρωμένη στρατηγική για την επιστροφή των οικονομικών μεταναστών και δεν διαθέτει επαρκείς χώρους κράτησης ώστε να παρεμποδίζεται η διαφυγή τους. Την ίδια ώρα 64 πρόσφυγες έχουν μετεγκατασταθεί σε άλλες χώρες, υπάρχουν άλλοι 370 υποψήφιοι και οι θέσεις που προσφέρονται από τις άλλες χώρες της Ε.Ε. ανέρχονται μόλις σε 305.
Αυτό επισημαίνεται σε έκθεση προόδου σχετικά με τα μέτρα αντιμετώπισης της προσφυγικής και μεταναστευτικής κρίσης στην Ιταλία, την Ελλάδα και κατά μήκος της διαδρομής στα Δυτικά Βαλκάνια που δημοσίευσε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Τα στοιχεία από την έκθεση είναι αποκαλυπτικά:
- Η Ελλάδα δεσμεύτηκε να αυξήσει την ικανότητα υποδοχής σε 30.000 θέσεις για αιτούντες άσυλο στην Ελλάδα έως το τέλος του έτους. Επίσης, με τη βοήθεια της UNHCR θα παράσχει τουλάχιστον 20.000 επιπλέον θέσεις – προαπαιτούμενο για τη λειτουργία του συστήματος επείγουσας μετεγκατάστασης.
- Στις 14 Δεκεμβρίου, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπέγραψε συμφωνία με την UNHCR για τη χρηματοδότηση, με 80 εκατ. ευρώ, ενός προγράμματος επιδότησης ενοικίου με στόχο την παροχή 20.000 θέσεων σε χώρους υποδοχής.
- Η Ελλάδα έχει επίσης υπογράψει συμφωνία επιχορήγησης με την Τράπεζα Ανάπτυξης του Συμβουλίου της Ευρώπης για τη δημιουργία έως και 700 θέσεων υποδοχής στον Ελαιώνα. Συνολικά, μέχρι τις αρχές Ιανουαρίου του 2016, θα είναι διαθέσιμες στην Ελλάδα 35.000 θέσεις υποδοχής – δηλαδή περισσότερες από τις 30.000 θέσεις έως το τέλος που 2015, για τις οποίες είχε δεσμευτεί η Ελλάδα στη σύνοδο των ηγετών των Δυτικών Βαλκανίων.
- Τα κράτη μέλη της ΕΕ συμφώνησαν να βοηθήσουν την Ελλάδα, με τη μετεγκατάσταση 66.400 ατόμων που χρήζουν διεθνούς προστασίας. . Η πρώτη πτήση μετεγκατάστασης μετέφερε 30 αιτούντες άσυλο από την Ελλάδα στο Λουξεμβούργο.
- Μέχρι σήμερα, έχουν μετεγκατασταθεί από την Ελλάδα 64 αιτούντες άσυλο. Έχουν καταγραφεί άλλοι 370 υποψήφιοι για μετεγκατάσταση και έχουν υποβληθεί 297 αιτήσεις μετεγκατάστασης σε άλλα κράτη μέλη.
- Μόνο 9 κράτη μέλη προσέφεραν στην Ελλάδα συνολικά 305 θέσεις για μετεγκατάσταση, ενώ 14 κράτη μέλη έχουν ορίσει υπαλλήλους-συνδέσμους για τη στήριξη της διαδικασίας επί τόπου. Για να λειτουργήσει σωστά το σύστημα, τα κράτη μέλη πρέπει να αυξήσουν ουσιαστικά τη στήριξη που παρέχουν.
- Από τις αρχές του 2015, η Ελλάδα έχει προβεί σε 16.131 αναγκαστικές και 3.460 υποστηριζόμενες οικειοθελείς επιστροφές οικονομικών μεταναστών που δεν είχαν δικαίωμα ασύλου στην Ευρώπη.
- Οι ελληνικές αρχές έχουν επιλέξει τα πέντε κέντρα πρώτης υποδοχής (hotspots) στη Λέσβο, τη Λέρο, την Κω, τη Χίo και τη Σάμο. Μέχρι σήμερα, όμως, λειτουργεί μόνο το κέντρο πρώτης υποδοχής στη Λέσβο. Η Ελλάδα όρισε επίσης συντονιστές των εν λόγω κέντρων και συνέστησε μια κεντρική συντονιστική επιτροπή. Πρέπει όμως να ολοκληρώσει την κατασκευή των κέντρων πρώτης υποδοχής σύμφωνα με το προβλεπόμενο χρονοδιάγραμμα και να βελτιώσει την οργάνωσή τους.
- Πέραν των δεσμεύσεων της Ελλάδας για την παροχή επιπλέον 50.000 θέσεων υποδοχής για μετανάστες, άλλες χώρες συμφώνησαν να δημιουργήσουν 50.000 επιπλέον θέσεις υποδοχής κατά μήκος της διαδρομής, από τις οποίες οι μισές είναι ήδη διαθέσιμες.
