Καθώς ο φόβος σχετικά με την επιδημία Ζίκα εξαπλώνεται αχαλίνωτος, ξεχωριστές οργανώσεις γιατρών από τη Βραζιλία και την Αργεντινή, αμφισβητούν άμεσα την αντίληψη, ότι το ξέσπασμα του ιού της Βραζιλίας Ζίκα, είναι η ρίζα της πρόσφατης αύξησης των περιπτώσεων μικροκεφαλίας εκ γενετής.
Μετά τη δραματική αύξηση των συγγενών δυσπλασιών, το Υπουργείο Υγείας της Βραζιλίας κινήθηκε γρήγορα, για να συνδέσει τα φαινόμενα με την επιδημία του ιού Ζήκα. Μικροκεφαλία είναι μια εκ γενετής πάθηση, στην οποία το κεφάλι ενός μωρού αναπτύσσεται ασυνήθιστα μικρό.
Παρόλη τη δημοσιότητα γύρω από τον κουνουποϊό Ζήκα και την μικροκεφαλία, δεν έχει υπάρξει ακόμα αποδεδειγμένη επιστημονική σχέση μεταξύ των δύο.
Σε μια πρόσφατη έκθεση από τους γιατρούς των πόλεων όπου ψεκάζεται το καλαμπόκι (PCST), η ομάδα αποκάλυψε ότι η περιοχή στην οποία ζούσαν τα περισσότερα άτομα που είχαν πληγεί, είχε ψεκαστεί με νυμφοκτόνο, γνωστό ότι προκαλεί γενετικές ανωμαλίες.
Το χημικό, pyriproxyfen, προστέθηκε στις δεξαμενές πόσιμου νερού του Περναμπούκο, το 2014, από το Υπουργείο Υγείας της Βραζιλίας, σε μια προσπάθεια να σταματήσει την εξάπλωση του ιού Ζίκα, που μεταφέρουν τα κουνούπια Aedes aegypti.
Η έκθεση της PCST αποκάλυψε ότι το φυτοφάρμακο, που πωλείται με την εμπορική ονομασία SumiLarv, κατασκευάζεται από την Sumitomo Chemical, μια ιαπωνική θυγατρική της Monsanto.
«Το Pyriproxyfen είναι ένας αναστολέας της ανάπτυξης των προνυμφών των κουνουπιών, που μεταβάλλει τη διαδικασία ανάπτυξης από προνύμφη, σε νύμφη και σε ενήλικα, δημιουργώντας έτσι δυσμορφίες στην ανάπτυξη των κουνουπιών και τα σκοτώνει ή τα απενεργοποιεί. Δρα ως ένα έντομο νεανικής ορμόνης και έχει ως αποτέλεσμα την αναστολή της ανάπτυξης των χαρακτηριστικών των ενηλίκων εντόμων (για παράδειγμα, τα φτερά και τα ώριμα εξωτερικά τους γεννητικά όργανα) και την αναπαραγωγική ανάπτυξη. Προκαλεί ενδοκρινική διαταραχή και είναι τερατογόνο (προκαλεί γενετικές ανωμαλίες).
«Δυσπλασίες ανιχνεύθηκαν σε χιλιάδες παιδιά από έγκυες γυναίκες, που ζουν σε περιοχές, όπου η βραζιλιάνικη κυβέρνηση πρόσθεσε πυριπροξυφένη στο πόσιμο νερό κι αυτό δεν είναι τυχαίο, παρόλο που το Υπουργείο Υγείας δίνει ως αιτία τον ιό Ζήκα για τη ζημία αυτή, ενώ προσπαθεί να αγνοήσει την ευθύνη του, αποκλείοντας την υπόθεση της άμεσης και σωρευτικά χημικής βλάβης, που προκαλείται από τη χρόνια ενδοκρινική και ανοσολογική διαταραχή του πληγέντος πληθυσμού », σύμφωνα με την έκθεση των γιατρών της PCST.
Επιπρόσθετα στην έκθεση του PCST, τον Ιανουάριο του 2016, η Ένωση Βραζιλίας Συλλογικής Υγείας (ABRASCO) δημοσίευσε μια ανοιχτή επιστολή προς τον λαό της Βραζιλίας, αμφισβητώντας τη γραμμική ανάλυση που πραγματοποιήθηκε από το Υπουργείο Υγείας της Βραζιλίας, η οποία συνδέει τον ιό Ζήκα με τις αναδυόμενες συγγενείς δυσπλασίες.
Η ομάδα λαμβάνει υπ όψιν το θέμα της παράλειψης των άλλων παραγόντων που θα μπορούσαν να έχουν άμεση επίδραση στο πρόβλημα και εργάστηκαν για να υποτιμηθεί το γεγονός ότι η εκτεταμένη επιδημία στην περιοχή του Ειρηνικού και η τρέχουσα επιδημία στην Κολομβία, δεν οδήγησαν σε καμία περίπτωση δυσπλασιών, πολύ λιγότερο δε, σε μικροκεφαλία.
Σύμφωνα με την έκθεση του PCST:
«Προηγούμενες επιδημίες του ιού Ζίκα δεν προκαλούν γενετικές ανωμαλίες στα νεογέννητα, παρά το ότι μόλυναν το 75% του πληθυσμού στις χώρες αυτές. Επίσης, σε άλλες χώρες όπως η Κολομβία, δεν υπάρχουν αρχεία μικροκεφαλίας. Ωστόσο, υπάρχουν πολλές περιπτώσεις ιού Ζίκα.»
Ενώ δεν υπήρξε έλλειψη θεωριών ως προς την προέλευση του ιού, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας είναι προσεκτικός, ώστε να μην συνδέσει την μικροκεφαλία άμεσα με τον Ζίκα.
«Παρά το γεγονός ότι η αιτιώδης συνάφεια μεταξύ της μόλυνσης Ζίκα στην εγκυμοσύνη και στην μικροκεφαλία δεν υπάρχει, πρέπει να τονίσω, ότι δεν έχει τεκμηριωθεί, οι έμμεσες αποδείξεις το υποδηλώνουν και είναι εξαιρετικά ανησυχητικές», ανακοίνωσε η Γενική Διευθύντρια, Margaret Chan,τον περασμένο μήνα.
Ο ΠΟΥ έχει δηλώσει επισήμως τον Ζίκα, ως μια παγκόσμια κατάσταση έκτακτης ανάγκης για την υγεία και οι υπάλληλοι παρακολουθούν με προσοχή την ταχεία εξάπλωση του ιού.
Οι επιστήμονες σήμερα αγωνίζονται να αναπτύξουν ένα εμβόλιο.
