Ο καφές έχει πολλαπλά και επιστημονικά τεκμηριωμένα οφέλη για την υγεία, καθώς έχει συνδεθεί κατά καιρούς με το μειωμένο κίνδυνο για διαβήτη, για άνοια, για έμφραγμα, για εγκεφαλικό, για καρκίνο και όχι μόνο.
Από την άλλη, η καφεΐνη αποδεικνύεται βοηθητική για την ενίσχυση του μεταβολικού ρυθμού, άρα και την αποτελεσματικότερη καύση θερμίδων.
Ωστόσο, όπως σε καθετί σε αυτή τη ζωή, χρειάζεται μέτρο και στην κατανάλωση καφέ. Ο λόγος είναι κυρίως η καφεΐνη που περιέχει το δημοφιλές ρόφημα, μια ουσία διεγερτική που από μια ποσότητα και μετά μπορεί να οδηγήσει σε τρέμουλο, καούρες, αϋπνία, έντονο στρες κ.α.
Σύμφωνα με τη Διαιτολόγο-Διατροφολόγο Frances Largeman-Roth, οι διαθέσιμες επιστημονικές μελέτες δείχνουν ότι ο καφές παρέχει τα μέγιστα δυνατά οφέλη σε ποσότητα μέχρι 5 φλιτζάνια (των 240 ml περίπου) την ημέρα. Η ποσότητα αυτή αντιστοιχεί περίπου σε 400 mg καφεΐνης, το οποίο είναι και το συνιστώμενο όριο που προτείνει το Αμερικανικό Υπουργείο Γεωργίας στις διατροφικές του οδηγίες.
Τα όρια ασφαλείας ως προς την πρόσληψη καφεΐνης ενδέχεται να είναι λίγο υψηλότερα από τα 400 mg. Ο Επιδημιολόγος του Χάρβαρντ Rob van Dam αναφέρει πως οι μελέτες του δεν υποδεικνύουν αυξημένο κίνδυνο θανάτου από οποιαδήποτε αιτία για τους ανθρώπους που πίνουν μέχρι και 6 φλιτζάνια καφέ την ημέρα. Να σημειωθεί πως τα Αμερικανικά Ινστιτούτα Υγείας χαρακτηρίζουν ως «υπερβολική» την κατανάλωση καφέ που ξεπερνά τα 10 φλιτζάνια (των 240 ml περίπου) σε ημερήσια βάση.
Πέραν αυτών των γενικών οδηγιών, χρειάζεται εξατομικευμένη προσέγγιση ώστε να προσδιοριστεί ποσοτικά η ιδανική ή ασφαλής ποσότητα κατανάλωσης για κάθε άτομο. Για παράδειγμα, άτομα με υπέρταση, διαβήτη, έντονο άγχος ή γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση που δυσκολεύονται να επιτύχουν έλεγχο των συμπτωμάτων τους, καλό θα είναι να δοκιμάσουν για κάποιο διάστημα να αποφύγουν τον καφέ ή να μειώσουν την πρόσληψη καφεΐνης, ώστε να σχηματίσουν μια πιο σαφή εικόνα για το πώς επιδρά ο καφές στον οργανισμό τους και πώς επηρεάζει την πάθησή τους.
Επίσης, η ευαισθησία κάθε ατόμου στον καφέ (π.χ. σε ποια ποσότητα αρχίζει ο καφές να προκαλεί τρέμουλο στα χέρια) έχει και κληρονομική (γονιδιακή) βάση. Εάν πίνετε τον τέταρτο καφέ στις 5 το απόγευμα και κοιμάστε σαν πουλάκι το βράδυ, μάλλον δεν υπάρχει λόγος να μειώσετε την ποσότητα καφέ που καταναλώνετε. Εάν, από την άλλη, με ένα μόνο φλιτζάνι καφέ τα άκρα σας κινούνται ασταμάτητα, κρατήστε την κατανάλωση σε χαμηλά επίπεδα.
