Ο ίκτερος είναι μία συχνή διαταραχή των νεογνών και χαρακτηρίζεται από αύξηση των επιπέδων χολερυθρίνης στο αίμα, καθώς το ανώριμο ήπαρ των βρεφών δεν μπορεί να την διασπάσει.
Ο ίκτερος εκδηλώνεται με κιτρίνισμα του δέρματος και του λευκού μέρους των ματιών και στις περισσότερες περιπτώσεις υποχωρεί μέσα σε λίγες μέρες χωρίς θεραπεία.
Περίπου 1 στα 20 μωρά ωστόσο πρέπει να υποβληθούν σε φωτοθεραπεία, δηλαδή να τοποθετηθούν κάτω από ειδικές λάμπες που εκπέμπουν μπλε φως για αρκετές ώρες, ώστε να διασπαστεί η χολερυθρίνη και να αποβληθεί μέσω των ούρων του.
Δύο μελέτες αμερικανών ερευνητών που εξέτασαν στοιχεία από εκατομμύρια νεογέννητα μωρά, διαπίστωσαν ότι η θεραπεία ενδέχεται να αυξάνει τον κίνδυνο ανάπτυξης λευχαιμίας και μιας μορφής καρκίνου του νεφρού.
Η πρώτη από τις μελέτες, που δημοσιεύονται στην επιθεώρηση «Pediatrics», αποκαλείται California Late Impact of Phototherapy Study (CLIPS) και βασίσθηκε στην ανάλυση στοιχείων από περισσότερα από 5 εκατομμύρια μωρά που γεννήθηκαν στα νοσοκομεία της Καλιφόρνιας μεταξύ 1998 και 2007.
Οι ερευνητές κατέληξαν στο συμπέρασμα πως όσα μωρά είχαν κάνει φωτοθεραπεία είχαν περισσότερες πιθανότητες να εκδηλώσουν οξεία μυελοειδή λευχαιμία και όγκο Wilms (είναι μία μορφή καρκίνου του νεφρού της παιδικής ηλικίας) πριν κλείσουν τον πρώτο χρόνο της ζωής τους.
Στην μελέτη, το 14% των νεογέννητων έπασχαν από ίκτερο και το σχεδόν 3,5% είχαν κάνει φωτοθεραπεία. Όσα μωρά είχαν υποβληθεί στη θεραπεία αυτή, είχαν κατά 40% περισσότερες πιθανότητες να εκδηλώσουν καρκίνο.
Σε απόλυτους αριθμούς, από τα 178.000 μωρά που είχαν κάνει φωτοθεραπεία, καρκίνο εκδήλωσαν τα 58. Οξεία μυελοειδή λευχαιμία, λ.χ., εκδήλωσαν 10 από αυτά τα παιδιά, ενώ ο αντίστοιχος αριθμός των κρουσμάτων ήταν 103 στα 4,9 εκατομμύρια παιδιά που δεν είχαν κάνει φωτοθεραπεία.
Στη δεύτερη μελέτη, που αποκαλείται Late Impact of Getting Hyperbilirubinemia of photoTherapy Study (LIGHT), αναλύθηκαν στοιχεία από 500.000 παιδιά τα οποία γεννήθηκαν στον ιατρικό όμιλο Kaiser Permanente της Βόρειας Καλιφόρνιας μεταξύ 1995 και 2011. Και πάλι, παρατηρήθηκε συσχέτιση με την οξεία μυελοειδή λευχαιμία.
Γιατροί από το κορυφαίο κέντρο παιδιατρικού καρκίνου των ΗΠΑ, το Dana-Farber Boston Children’s Cancer & Blood Disorders Center, αναφέρουν ότι μολονότι τα νέα ευρήματα δεν είναι οριστικά, είναι αρκετά σοβαρά ώστε δεν πρέπει να παρουσιάζεται η φωτοθεραπεία ως εντελώς ακίνδυνη.
Οι ειδικοί τονίζουν ότι στις σοβαρές περιπτώσεις, τα οφέλη της θεραπείας υπερκαλύπτουν μακράν τους δυνητικούς κινδύνους αφού, αν αφεθεί δίχως θεραπεία ο σοβαρός ίκτερος, το μωρό κινδυνεύει από εγκεφαλικές βλάβες ή απώλεια της ακοής.
Αντιθέτως, οι γιατροί θα πρέπει να είναι επιφυλακτικοί στη χορήγηση της φωτοθεραπείας όταν ο ίκτερος των βρεφών είναι πιθανό να υποχωρήσει από μόνος του, προσθέτουν.
