«Η Τουρκία χρειάζεται κίνητρο» υποστηρίζουν οι Σιγκτέμ Νας και Μελίχ Οζόζ, επικεφαλής της τουρκικής φιλοευρωπαϊκής δεξαμενής σκέψης IKV, σε συνέντευξη τους στο έντυπο ευρωπαϊκής ενημέρωσης Europolitics.

Η εν λόγω δεξαμενή σκέψης υποστηρίζει ότι οι εκθέσεις προόδου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής δεν έχουν καμία αξία για την Τουρκία. Όσο μειώνονται οι προοπτικές ένταξης της Τουρκίας στην ΕΕ, οι εκθέσεις προόδου δεν δημιουργούν πλέον μεταρρυθμιστικό κλίμα στην Τουρκία. Πιο αναλυτικά, όπως μεταδίδει το Αθηναϊκό Πρακτορείο Ειδήσεων, οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι παλαιότερα, όταν η ενταξιακή προοπτική της Τουρκίας ήταν σαφής, ο ρόλος της ΕΕ στην Τουρκία ήταν ισχυρός και σε θέση να επηρεάσει τη μεταρρυθμιστική διαδικασία. Μετά την έναρξη των διαπραγματεύσεων, λόγω του Κυπριακού, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο αποφάσισε (2006) να μην ανοίξει οκτώ κεφάλαια. Σε αυτή την απόφαση προστέθηκαν τα βέτο της Κύπρου και της Γαλλίας και η οικονομική κρίση. Όλοι αυτοί οι παράγοντες έχουν επηρεάσει την κοινή γνώμη και πολλοί Τούρκοι έχουν αρχίσει να διερωτώνται γιατί πρέπει η Τουρκία να γίνει μέλος της ΕΕ, δεδομένης της καλύτερης οικονομικής της κατάστασης, σημειώνουν.

Πρόσφατη έρευνα έδειξε ωστόσο ότι πολλοί Τούρκοι υποστηρίζουν την ένταξη στην ΕΕ κυρίως λόγω της ανασφάλειας στα ανατολικά σύνορα της χώρας. Ως εκ τούτου, συνεχίζουν, η ευρωπαϊκή προοπτική της Τουρκίας έχει επανέλθει στο προσκήνιο. Το αν θα διατηρηθεί αυτή η δυναμική, εξαρτάται από τον τρόπο δράσης της ΕΕ, σημειώνουν. Αν η ΕΕ επιμείνει σε μια «προνομιακή εταιρική σχέση» με την Τουρκία αντί της πλήρους ένταξης, αυτό θα έχει αρνητική επίδραση στην κοινή γνώμη και στην τουρκική κυβέρνηση. Αντιθέτως, θα μπορούσε να λειτουργήσει ενθαρρυντικά το άνοιγμα κάποιου κεφαλαίου, ιδίως του 23 για τη δικαιοσύνη και τα θεμελιώδη δικαιώματα, κατά τη διάρκεια της ιταλικής προεδρίας, επισημαίνουν.

Οι ερευνητές τονίζουν την ανάγκη δημοσίευσης όχι απαραίτητα «καλών» εκθέσεων προόδου αλλά εκθέσεων που θα ενθαρρύνουν την Τουρκία να λάβει νέα μέτρα ώστε να ευθυγραμμιστεί με το κοινοτικό κεκτημένο. Είναι προς το συμφέρον της Τουρκίας οι εκθέσεις προόδου να περιλαμβάνουν οδικούς χάρτες και βραχυμεσοπρόθεσμους στόχους, σημειώνουν.

Συνεχίζοντας, επισημαίνουν ότι η Τουρκία έχει ανάγκη από κίνητρα και ότι ο νέος υπουργός Ευρωπαϊκών Υποθέσεων έδωσε ένα νέο τόνο στις ευρωτουρκικές σχέσεις, διαφορετικό από παλαιότερες δηλώσεις του, όταν δήλωσε ότι η φετινή έκθεση προόδου ήταν «ισορροπημένη» και «κάτι με το οποίο μπορούμε να ζήσουμε».

Κλείνοντας, τονίζουν ότι τα τελευταία χρόνια οι εκθέσεις προόδου βασίζονται περισσότερο στα πολιτικά κριτήρια, παραμελώντας την οικονομία και το κοινοτικό κεκτημένο, τομείς οι οποίοι δεν απασχολούν ιδιαίτερα την κοινή γνώμη.