Ο μεταβολισμός είναι ένας βασικός μηχανισμός του ανθρώπινου σώματος που ρυθμίζει τη θερμοκρασία του σώματος και τις ανάγκες μας σε ενέργεια. Ο μεταβολικός ρυθμός ποικίλλει από άνθρωπο σε άνθρωπο ή μπορεί να παρουσιάσει διακυμάνσεις ανάλογα με την ηλικία, την κληρονομική προδιάθεση, διάφορες ασθένειες ή λόγω της επίδρασης εξωτερικών παραγόντων.
Ο όρος μεταβολισμός αφορά στις πολύπλοκες χημικές διεργασίες που εκτυλίσσονται στο σώμα μας ώστε να ελέγχονται και να διατηρούνται βασικές λειτουργίες, όπως τα επίπεδα θερμοκρασίας, τα επίπεδα ενέργειας και το βάρος. Ο θυρεοειδής, δηλαδή ο αδένας που βρίσκεται στη φάρυγγα, απελευθερώνει ορμόνες που επίσης παίζουν ρόλο στο μεταβολικό ρυθμό. Η θερμοκρασία σώματος είναι ένα αποτέλεσμα της λειτουργίας του μεταβολισμού. Το ίδιο ισχύει και για το μεταβολισμό των λιπιδίων, δηλαδή πόσο καλά χειρίζεται ο οργανισμός μας τη συσσώρευση λίπους και αυτό επηρεάζει το δείκτη της ζυγαριάς μας. Από την άλλη, ο μεταβολισμός των υδατανθράκων επηρεάζει τα επίπεδα γλυκόζης και ινσουλίνης στο αίμα.
Σε πρώτη φάση, πρέπει να γνωρίζουμε ποιος είναι ο βασικός μεταβολισμός μας, δηλαδή πόσες θερμίδες (ενέργεια) χρειαζόμαστε σε καθημερινή βάση ανάλογα με το φύλο, την ηλικία και τα επίπεδα δραστηριοποίησής μας και με βάση αυτό να κρίνουμε αν ο μεταβολισμός μας βρίσκεται σε επαρκή εγρήγορση.
Πώς θα καταλάβουμε αν ο μεταβολισμός λειτουργεί σωστά
– Χαμηλός μεταβολισμός
Το στρες, η έλλειψη ύπνου, η αποχή από τη γυμναστική και η αυξημένη κατανάλωση λιπαρών επηρεάζουν αρνητικά το μεταβολικό ρυθμό. Το ίδιο συμβαίνει αν υπάρχει δυσλειτουργία στο θυρεοειδή αδένα.
Η απελευθέρωση ορμονών είναι βασικό κομμάτι της μεταβολικής λειτουργίας, κι έτσι ο χαμηλός μεταβολικός ρυθμός μπορεί να έχει σαν αποτέλεσμα την κούραση, την εκδήλωση καταθλιπτικών συμπτωμάτων, την αύξηση του βάρους, την κακή όψη της επιδερμίδας, αλλά και τα αναπαραγωγικά προβλήματα και τον ακανόνιστο κύκλο για τις γυναίκες.
Η παραγωγή θερμότητας και λίπους αποτελούν επίσης σημαντικό κομμάτι του μεταβολισμού κι έτσι ο χαμηλός μεταβολικός ρυθμός μπορεί να οδηγήσει σε πτώση της θερμοκρασίας του σώματος και στη δυσκολία απώλειας βάρους.
– Υψηλός μεταβολισμός
Από την άλλη, όταν ο μεταβολικός ρυθμός είναι αυξημένος, το σώμα ζητά συνεχώς περισσότερα εφόδια, όπως οξυγόνο και φαγητό. Ένα άτομο με αυξημένες μεταβολικές ανάγκες έχει συνήθως και υψηλότερη θερμοκρασία σώματος, ενώ δε δυσκολεύεται ιδιαίτερα να χάσει βάρος και να παραμείνει στα ιδανικά κιλά.
Συμβουλευτείτε τον ενδοκρινολόγο σας εάν υποψιάζεστε ότι αντιμετωπίζετε πρόβλημα με το μεταβολικό σας ρυθμό.
