Η Ευρώπη χτυπάει καμπανάκι σε Ελλάδα και Κύπρο: Πρέπει να πατήσουν γκάζι για το μεγάλο έργο του υποβρύχιου καλωδίου υψηλής τάσης που θα ενώσει την Κύπρο με το ευρωπαϊκό δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας. Με τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή να μαίνεται, η Κομισιόν πιέζει τη Λευκωσία να μην αφήσει άλλο χρόνο να πάει χαμένος.
Μιλάμε φυσικά για το Great Sea Interconnector. Το σχέδιο προβλέπει τη σύνδεση των δικτύων ρεύματος του Ισραήλ, της Ελλάδας και της Κύπρου μέσα από ένα από τα βαθύτερα και μεγαλύτερα υποβρύχια καλώδια στον κόσμο. Για να καταλάβετε τα μεγέθη, το κομμάτι Ισραήλ-Ελλάδα θα αγγίζει τα 1.208 χιλιόμετρα, ενώ το τμήμα από την Κρήτη μέχρι την ηπειρωτική Ελλάδα άλλα 335 χιλιόμετρα. Η Ευρωπαϊκή Ένωση μάλιστα, βάζει το χέρι στην τσέπη χρηματοδοτώντας το κομμάτι ανάμεσα σε Κύπρο και Κρήτη.
Για τις Βρυξέλλες, το έργο αυτό δεν είναι απλά άλλη μια ιδέα. Είναι ψηλά στην ατζέντα και κομμάτι της πρωτοβουλίας για τους «Ενεργειακούς Αυτοκινητόδρομους» που εξήγγειλε η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν τον περασμένο Δεκέμβριο.
Η ενεργειακή μοναξιά της Κύπρου
Σκεφτείτε το εξής: Η Κύπρος είναι η μοναδική χώρα της ΕΕ που δεν συνδέεται ηλεκτρικά με κανένα άλλο κράτος. Εξαρτάται σε τεράστιο βαθμό από τις εισαγωγές πετρελαίου, πράγμα που την κάνει εξαιρετικά ευάλωτη σε ενεργειακές κρίσεις — όπως αυτές που μπορεί να προκύψουν αν κλείσουν τα Στενά του Ορμούζ.
«Κάθε κρίση στην Ανατολική Μεσόγειο μας υπενθυμίζει πόσο ζωτικής σημασίας είναι η ενεργειακή ασφάλεια για την Κύπρο», ανέφερε χαρακτηριστικά στο Euractiv ο Κύπριος ευρωβουλευτής, Λουκάς Φούρλας.
Βέβαια, τον περασμένο Σεπτέμβριο τα νερά ταράχτηκαν όταν η Λευκωσία δήλωσε πως, με τους τωρινούς όρους, το έργο δεν έβγαινε οικονομικά. Από τότε, Ελλάδα και Κύπρος έχουν καθίσει στο τραπέζι προσπαθώντας να βρουν λύση και να επανεξετάσουν το κόστος για να ξεκολλήσει το project.
Οι Βρυξέλλες φωνάζουν: «Βιαστείτε»
Εκπρόσωπος της ΕΕ ήταν ξεκάθαρος: «Περιμένουμε από όλες τις πλευρές να δεσμευτούν ότι το έργο θα προχωρήσει όσο πιο γρήγορα γίνεται», τονίζοντας ότι κάθε περαιτέρω καθυστέρηση θα κάνει κακό σε όλους. Το μήνυμα είναι απλό: Πρέπει να πέσουν οι λογαριασμοί του ρεύματος και να γίνει η Ευρώπη πιο ανεξάρτητη ενεργειακά.
Ο ευρωβουλευτής Λ. Φούρλας συμφωνεί, σημειώνοντας ότι πρέπει να εκμεταλλευτούμε τις ενεργειακές μας δυνατότητες και τη στήριξη της ΕΕ για να αποκτήσει επιτέλους η Κύπρος πραγματική ενεργειακή ασφάλεια.
Την ίδια ώρα, και το Τελ Αβίβ πιέζει Αθήνα και Λευκωσία να ανεβάσουν ρυθμούς, καθώς το έργο έχει τεράστια στρατηγική σημασία για το Ισραήλ. Εκτός από την άμεση σύνδεση με την Ευρώπη, τόσο το Ισραήλ όσο και η ΕΕ θέλουν να επωφεληθούν από τα πλούσια κοιτάσματα φυσικού αερίου της περιοχής.
Η τουρκική «σφήνα» και τα εμπόδια
Πριν από την πρόσφατη κρίση με το Ιράν, υπήρχε μια απαισιοδοξία στη Λευκωσία για το μέλλον του έργου. Όμως, μετά τις επιθέσεις του Ιράν και τη σημαντική στρατιωτική βοήθεια που προσέφερε η Ελλάδα για την προστασία του νησιού, διπλωματικές πηγές στην Αθήνα λένε ότι το κλίμα έχει ζεσταθεί ξανά.
Το οικονομικό, όμως, δεν είναι το μόνο αγκάθι. Οι γεωπολιτικές εντάσεις με την Τουρκία κάνουν τα πράγματα πολύ πιο περίπλοκα. Η Άγκυρα έχει διαμηνύσει ότι δεν θα αφήσει το καλώδιο να περάσει από συγκεκριμένες θαλάσσιες περιοχές. Μάλιστα, έριξε στο τραπέζι μια δική της -προκλητική- πρόταση: Να περάσει το καλώδιο μέσω των κατεχομένων στην Τουρκία και από εκεί στην ηπειρωτική Ελλάδα. Φυσικά, οι Βρυξέλλες απέρριψαν το σχέδιο χωρίς δεύτερη κουβέντα.
Τον περασμένο Φεβρουάριο, η κυπριακή πλευρά είχε αναφέρει ότι οι έρευνες στον βυθό δεν είχαν ολοκληρωθεί επειδή η Τουρκία έβαζε εμπόδια, αφήνοντας κενά στα τεχνικά δεδομένα που χρειάζονται για να βγει το τελικό κόστος. Η δήλωση αυτή μάλιστα, είχε προκαλέσει και εσωτερική πολιτική κόντρα στην Ελλάδα, με τον πρώην πρωθυπουργό Αντώνη Σαμαρά να κατηγορεί την κυβέρνηση ότι υποκύπτει στις τουρκικές πιέσεις.
Τελικά, σύμφωνα με πληροφορίες, ο ΑΔΜΗΕ —που είναι ο βασικός φορέας υλοποίησης του έργου— ενημέρωσε τις Βρυξέλλες ότι οι έρευνες στον βυθό έχουν πλέον ολοκληρωθεί κανονικά.
