Νέα φωτιά στις σχέσεις ΗΠΑ – συμμάχων έβαλε ο Ντόναλντ Τραμπ, που επιτέθηκε ανοιχτά στο ΝΑΤΟ και σε ευρωπαϊκές χώρες για τη στάση τους απέναντι στα Στενά του Ορμούζ.
Ο Αμερικανός πρόεδρος τα έβαλε με τους συμμάχους της Ουάσινγκτον, επειδή -όπως είπε- δεν θέλουν να συμμετάσχουν σε στρατιωτική προσπάθεια για να ανοίξει ξανά η θαλάσσια δίοδος, η οποία παραμένει σε κρίσιμη κατάσταση μέσα στη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή.
Σε ανάρτησή του στο Truth Social, ο Τραμπ ανέφερε πως χωρίς τις ΗΠΑ το ΝΑΤΟ είναι μια «χάρτινη τίγρη», υποστηρίζοντας ότι οι σύμμαχοι δεν ήθελαν να μπουν στη μάχη για να σταματήσει, όπως είπε, ένα «πυρηνικά εξοπλισμένο Ιράν».
Μάλιστα, συνέχισε στο ίδιο επιθετικό ύφος, λέγοντας ότι τώρα που -κατά τον ίδιο- η στρατιωτική φάση έχει κερδηθεί με μικρό ρίσκο για τους άλλους, οι ίδιες χώρες διαμαρτύρονται για τις υψηλές τιμές του πετρελαίου, αλλά δεν θέλουν να βοηθήσουν στο άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ.
Ο Τραμπ χαρακτήρισε αυτή την κίνηση «απλό στρατιωτικό ελιγμό» και έκλεισε την ανάρτησή του με τη φράση: «Δειλοί, και θα το θυμόμαστε».
Η Γαλλία τραβάει γραμμή: «Καμία συμμετοχή σε χρήση βίας»
Από τη δική του πλευρά, ο Εμανουέλ Μακρόν ξεκαθάρισε μετά τη σύνοδο των Ευρωπαίων ηγετών στις Βρυξέλλες ότι η Γαλλία δεν πρόκειται να συμμετάσχει σε επιχείρηση που θα περιλαμβάνει χρήση βίας για να ανοίξει το πέρασμα.
Ο Γάλλος πρόεδρος είπε ότι το Παρίσι δεν θα πάρει μέρος σε τέτοια ενέργεια όσο συνεχίζεται ο πόλεμος και οι βομβαρδισμοί. Τόνισε όμως ότι όταν πέσουν οι τόνοι, η Γαλλία είναι έτοιμη, μαζί με άλλες χώρες, να συμβάλει σε ένα σύστημα συνοδείας πλοίων, στο πλαίσιο αποστολής που δεν θα έχει πολεμικό χαρακτήρα και θα χρειάζεται συνεννόηση με το Ιράν.
Παράλληλα, ζήτησε να σταματήσουν τα όπλα ενόψει του Eid al-Fitr και εξέφρασε ελπίδα για εκεχειρία που θα γίνει αποδεκτή από τις εμπλεκόμενες πλευρές.
Και η Ιταλία στο ίδιο μήκος: «Όχι πολεμική αποστολή»
Ανάλογο μήνυμα έστειλε και η ιταλική πλευρά. Ο υπουργός Άμυνας της Ιταλίας, Γκουίντο Κροσέτο, απέρριψε τις ερμηνείες ότι η κοινή δήλωση συμμάχων σημαίνει στρατιωτική αποστολή.
Όπως ανέφερε, δεν υπάρχει θέμα πολεμικής επιχείρησης, ούτε είσοδος στο Ορμούζ χωρίς εκεχειρία και χωρίς μια πιο ευρεία πολυμερή πρωτοβουλία. Πρόσθεσε επίσης ότι θεωρεί σωστό να υπάρχει νομικό πλαίσιο από τον ΟΗΕ για μια ειρηνική λύση.
Στο ίδιο πνεύμα κινήθηκε και η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι, η οποία είπε ότι κανείς αυτή τη στιγμή δεν εξετάζει στρατιωτική αποστολή για να σπάσει με τη βία ο ιρανικός αποκλεισμός. Όπως σημείωσε, οι ευρωπαϊκές χώρες δίνουν βάρος στη διπλωματία και την αποκλιμάκωση.
Η ίδια ξεκαθάρισε ότι η συζήτηση αφορά το πώς θα μπορούσαν τα κράτη να συμβάλουν στην ελευθερία της ναυσιπλοΐας σε μεταγενέστερη φάση, μετά τη σύγκρουση και με ξεκάθαρη συμφωνία όλων των πλευρών.
Την Πέμπτη, ηγέτες από το Ηνωμένο Βασίλειο, τη Γαλλία, τη Γερμανία, την Ιταλία, την Ολλανδία και την Ιαπωνία υπέγραψαν κοινή δήλωση, στην οποία δηλώνουν έτοιμοι να συμβάλουν σε κατάλληλες προσπάθειες για ασφαλή διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ.
Η δήλωση, που στηρίχθηκε επίσης από τον Καναδά και άλλες χώρες, καταδικάζει τις επιθέσεις του Ιράν εναντίον εμπορικών πλοίων και πολιτικών ενεργειακών υποδομών στον Κόλπο, ενώ χαιρετίζει τη δέσμευση κρατών που έχουν ήδη ξεκινήσει προπαρασκευαστικό σχεδιασμό.
Γιατί το Ορμούζ είναι τόσο κρίσιμο
Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν μία από τις πιο σημαντικές θαλάσσιες αρτηρίες στον κόσμο. Υπό φυσιολογικές συνθήκες, από εκεί περνούν περίπου 20 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου την ημέρα, αλλά και περίπου το 20% του παγκόσμιου εμπορίου υγροποιημένου φυσικού αερίου.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, το Ιράν έχει ουσιαστικά κλείσει το πέρασμα για τα περισσότερα πλοία από τη στιγμή που ξέσπασε ο πόλεμος.
Η ένταση στην περιοχή έχει εκτοξευτεί μετά την κοινή επίθεση ΗΠΑ και Ισραήλ κατά του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, με τη σύγκρουση να έχει προκαλέσει χιλιάδες νεκρούς και μαζικούς εκτοπισμούς, ενώ στο ίδιο πλαίσιο αναφέρεται ότι έχουν σκοτωθεί περισσότεροι από 1.300 άνθρωποι, ανάμεσά τους και ο τότε ανώτατος ηγέτης Αλί Χαμενεΐ.
