Για πρώτη φορά στην Ευρώπη, και φυσικά για πρώτη φορά και στην Ελλάδα, μπαίνει σε εφαρμογή από το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης ένα ολοκληρωμένο ψηφιακό σύστημα επαλήθευσης ηλικίας, με στόχο να προστατευτούν ουσιαστικά οι ανήλικοι και να ενισχυθεί η δημόσια υγεία.
Το νέο αυτό πλαίσιο προχωρά σε συνέχεια του νόμου του Υπουργείου Υγείας και με τη συνδρομή του Υπουργείου Προστασίας του Πολίτη. Πρόκειται για μια ευρωπαϊκή πρωτοποριακή εφαρμογή, η οποία είχε παρουσιαστεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή το καλοκαίρι.
Ο βασικός της στόχος είναι να κόψει την πρόσβαση των ανηλίκων σε προϊόντα καπνού, νικοτίνης, μαζί και τα προϊόντα άτμισης, αλλά και στο αλκοόλ. Μάλιστα, το σύστημα έχει σχεδιαστεί έτσι ώστε να είναι απλό στη χρήση, χωρίς να χρειάζονται ιδιαίτερες ψηφιακές γνώσεις ούτε από τον πελάτη ούτε από τον πωλητή.
Η συγκεκριμένη τεχνολογική λύση έρχεται να συμπληρώσει τον πρόσφατο νόμο για τη δημόσια υγεία και να ενισχύσει την εφαρμογή του με σύγχρονα ψηφιακά εργαλεία.
Στο επίκεντρο του νέου πλαισίου βρίσκεται η προστασία των νέων και η πρόληψη της χρήσης καπνικών, νικοτινούχων προϊόντων και αλκοόλ από μικρές ηλικίες. Αυτό θα επιχειρηθεί μέσα από πέντε βασικούς άξονες δράσης: μέτρα πρόληψης και προστασίας των ανηλίκων, αυστηρότερη εποπτεία της αγοράς, ειδική ρύθμιση για τα νέα προϊόντα νικοτίνης, δημιουργία ψηφιακού μητρώου ελέγχου και ενίσχυση των ελεγκτικών μηχανισμών μαζί με τις κυρώσεις.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο θεσπίζεται για πρώτη φορά σαφής και καθολική απαγόρευση στην πώληση, την προσφορά και γενικά τη διάθεση αυτών των προϊόντων σε ανήλικους. Η ευθύνη για την εξακρίβωση της ηλικίας περνά ξεκάθαρα στον πωλητή. Αν ο αγοραστής δεν δείξει αποδεικτικό ηλικίας, τότε η συναλλαγή δεν θα μπορεί να προχωρήσει.
Πώς θα λειτουργεί η ψηφιακή επαλήθευση ηλικίας
Η μεγάλη αλλαγή του προγράμματος είναι ότι μπαίνει για πρώτη φορά ψηφιακό σύστημα επαλήθευσης ηλικίας. Η επιβεβαίωση της ενηλικότητας θα γίνεται μέσα από τις εφαρμογές Gov.gr Wallet και Kids Wallet.
Στα σημεία λιανικής πώλησης, ο πωλητής θα επιλέγει μέσα από την εφαρμογή ποια είναι η απαιτούμενη ηλικιακή κατηγορία, για παράδειγμα «άνω των 18». Στη συνέχεια θα εμφανίζεται ένα QR code.
Ο υποψήφιος αγοραστής θα σκανάρει το QR code είτε με το Gov.gr Wallet είτε με το Kids Wallet και θα δίνει άδεια για την κοινοποίηση ενός πιστοποιητικού επιβεβαίωσης ηλικίας.
Έπειτα, το σύστημα θα εμφανίζει στον πωλητή είτε πράσινη είτε κόκκινη ένδειξη, δηλαδή αν επιτρέπεται ή όχι να γίνει η πώληση. Το σημαντικό είναι ότι δεν θα φαίνεται η ακριβής ηλικία του αγοραστή. Έτσι, το σύστημα συνδυάζει αξιοπιστία, ταχύτητα και προστασία προσωπικών δεδομένων.
Με τη χρήση αυτών των ψηφιακών εργαλείων, εκτιμάται ότι θα περιοριστεί ουσιαστικά η πρόσβαση των ανηλίκων σε απαγορευμένα προϊόντα και θα γίνει πιο εύκολη η εφαρμογή του νόμου στην πράξη.
Τι αλλάζει για μπαρ, νυχτερινά κέντρα και ιδιωτικές εκδηλώσεις
Το νέο πλαίσιο φέρνει και αυστηρότερους κανόνες για την είσοδο ανηλίκων σε χώρους διασκέδασης. Συγκεκριμένα, απαγορεύεται η είσοδος και η παραμονή ανηλίκων σε αμιγώς μπαρ και νυχτερινά κέντρα.
Εξαιρέσεις θα υπάρχουν μόνο για ιδιωτικές εκδηλώσεις όπου συμμετέχουν ανήλικοι, αλλά υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις: οι εκδηλώσεις αυτές θα πρέπει να γίνονται σε οριοθετημένους χώρους, εκτός ωραρίου λειτουργίας, και θα χρειάζεται υποχρεωτική δήλωση στην ηλεκτρονική πλατφόρμα events.gov.gr.
Υποχρεωτική εγγραφή στο alto.gov.gr
Κομβικό ρόλο στην εποπτεία θα παίζει και το Ψηφιακό Μητρώο Ελέγχου Προϊόντων στο alto.gov.gr. Εκεί θα πρέπει να εγγραφούν υποχρεωτικά όλες οι επιχειρήσεις και όλα τα σημεία πώλησης προϊόντων καπνού, αλκοόλ και συναφών μη καπνικών προϊόντων.
Με αυτόν τον τρόπο, για πρώτη φορά θα υπάρχει πλήρης χαρτογράφηση της αγοράς, καλύτερη στοχευμένη εποπτεία και διαλειτουργικότητα ανάμεσα στις αρμόδιες αρχές.
Μετά την εγγραφή, θα εκδίδεται έγγραφο με QR code, ώστε οι επιτόπιοι έλεγχοι να γίνονται πιο γρήγορα και με μεγαλύτερη αξιοπιστία. Η προθεσμία εγγραφής στο alto.gov.gr λήγει στις 16 Απριλίου 2026.
Το νέο ψηφιακό οικοσύστημα
Το νέο ψηφιακό οικοσύστημα, που συνδυάζει το Gov.gr Wallet, το Kids Wallet, το alto.gov.gr και το events.gov.gr, φιλοδοξεί να αλλάξει στην πράξη τον τρόπο με τον οποίο εφαρμόζεται η νομοθεσία στην καθημερινότητα.
Ο στόχος είναι να γίνει πιο αποτελεσματικός ο έλεγχος, να αυξηθεί η αποτρεπτική δυνατότητα απέναντι στην πρόσβαση ανηλίκων σε εξαρτήσεις και συνολικά να ενισχυθεί η προστασία της δημόσιας υγείας.
