Ο θυρεοειδής αδένας βρίσκεται στο μπροστινό μέρος του λαιμού, κάτω από τον λάρυγγα. Είναι από τους σημαντικότερους ενδοκρινείς αδένες του ανθρώπινου σώματος και παράγει κυρίως τρεις σημαντικές ορμόνες: την Τ3 (τριιωδοθυρονίνη) και την Τ4 (θυροξίνη) που ρυθμίζουν το μεταβολισμό μας και την καλσιτονίνη (που ρυθμίζει το μεταβολισμό του ασβεστίου).
Ο υπερθυρεοειδισμός είναι μια διαταραχή του θυρεοειδή κατά την οποία ο αδένας υπερλειτουργεί, δηλαδή εργάζεται περισσότερο σε σχέση με τις ανάγκες του οργανισμού. Μορφολογικά, ο θυρεοειδής μπορεί να είναι φυσιολογικός ή διογκωμένος (να παρουσιάζει δηλαδή βρογχοκήλη).
Ο υπερθυρεοειδισμός προσβάλλει συχνότερα τις γυναίκες και οι κλινικές του εκδηλώσεις ποικίλουν ανάλογα με τη βαρύτητα και τη διάρκεια της νόσου. Προκαλείται επιτάχυνση του μεταβολισμού (πιο γρήγορες καύσεις).
Συμπτώματα
Στον υπερθυρεοειδισμό συνήθως αυξάνεται το μέγεθος και διαφοροποιείται η υφή του αδένα κάτι που μπορεί να φθάσει μέχρι την οζώδη βρογχοκήλη, δηλαδή έναν μεγάλο θυρεοειδή με πολλούς διάσπαρτους όζους. Συχνά και για μεγάλο χρονικό διάστημα μπορεί να μην υπάρχει κανένα σύμπτωμα ή να προκαλούνται ελαφρά συμπτώματα τα οποία τις περισσότερες φορές δεν γίνονται εύκολα αντιληπτά από τον ασθενή και το γιατρό. Όμως στην τυπική του μορφή ο υπερθυρεοειδισμός χαρακτηρίζεται από συμπτώματα ιδιαίτερα έντονα και εμφανή, τόσο που ο γιατρός αντιλαμβάνεται ότι βρίσκεται μπροστά σε ασθενή που πάσχει από υπερθυρεοειδισμό βασιζόμενος μόνο στη συμπεριφορά του.
Οι ασθενείς παρουσιάζουν:
-Αδυνάτισμα που δεν δικαιολογείται από τη σωματική άσκηση ή το φαγητό.
-Ταχυπαλμία (αίσθημα προκάρδιων παλμών με ταχυκαρδία) και άλλες ανωμαλίες του καρδιακού ρυθμού.
-Ιδρώτας, εξάψεις και δυσανεξία στη ζέστη.
-Νευρικότητα και συναισθηματική αστάθεια.
-Μυϊκή αδυναμία, κούραση, εύκολη κόπωση.
-Τρέμουλο.
-Εξόφθαλμος (τα μάτια βγαίνουν προς τα έξω, προεξέχουν).
-Διόγκωση του θυρεοειδούς αδένα (βρογχοκήλη).
-Στους άνδρες πρόωρη εκσπερμάτιση και στυτική δυσλειτουργία. Ο υπερθυρεοειδισμός έχει επιπλέον ενοχοποιηθεί για ολιγοσπερμία, στειρότητα και μη φυσιολογική μορφολογία σπέρματος, ακόμη και για γυναικομαστία.
Αιτίες
Ο υπερθυρεοειδισμός δεν οφείλεται πάντα στην ίδια αιτία. Πολλές ασθένειες προκαλούν υπερθυρεοειδισμό, όπως επίσης και διάφορα φάρμακα. Η πιο συχνή και σημαντική αιτία είναι η νόσος Graves (αποκαλείται και διάχυτη τοξική βρογχοκήλη) η οποία οφείλεται σε αυτοάνοση διαταραχή. Η νόσος Graves αποτελεί την αιτία για το το 70% των περιπτώσεων υπερθυρεοειδισμού.
Η δεύτερη κυριότερη μορφή υπερθυρεοειδισμού είναι η οζώδης τοξική βρογχοκήλη όπου στο θυρεοειδή αναπτύσσεται ένας ή περισσότεροι όζοι (ογκίδια) που έχουν ως αποτέλεσμα να παράγουν τις θυρεοειδικές ορμόνες με μεγαλύτερη από το κανονικό ποσότητα.
Θεραπεία
Η απαλλαγή του ασθενούς από τον υπερθυρεοειδισμό αποτελεί τον κύριο στόχο της θεραπείας η οποία βέβαια εξαρτάται από την αιτία. Τα θεραπευτικά όπλα περιλαμβάνουν φάρμακα (τα αντιθυρεοειδικά φάρμακα προπυλθειουρακίλη, μεθιμαζόλη και καρβιμαζόλη) που καταστέλλουν τη λειτουργία του θυρεοειδούς αδένα, το ραδιενεργές ιώδιο και τη χειρουργική επέμβαση για αφαίρεση του αδένα.
Η χειρουργική θεραπεία (ολική ή σχεδόν ολική θυρεοειδεκτομή) είναι οριστική και απαλλάσσει τον ασθενή από τον υπερθυρεοειδισμό και από τις πιθανές υποτροπές.
