Μια νέα έρευνα που δημοσιεύθηκε στην επιστημονική επιθεώρηση The Journal of Experimental Medicine (JEM) δείχνει ότι υπάρχουν σαφείς ελπίδες στην καταπολέμηση της νόσου του Αλτσχάιμερ μέσω της “στόχευσης” της πρωτεΐνης ορεξίνη (orexin), η οποία συμβάλλει στη διαδικασία αφύπνισης του εγκεφάλου από την κατάσταση του ύπνου.
Ερευνητές από τη Σχολή Ιατρικής του πανεπιστημίου Washington στο St. Louis των ΗΠΑ (WUSTL) έφτασαν σε αυτό το συμπέρασμα αφότου διαπίστωσαν ότι η τεχνητή μείωση/εξαφάνιση της ορεξίνης στα ποντίκια τα έκανε να κοιμούνται περισσότερο, με αποτέλεσμα να επιβραδύνεται η δημιουργία πλάκας στον εγκέφαλο, η οποία είναι σήμα-κατατεθέν της εκδήλωσης του Αλτσχάιμερ και της άνοιας.
Αυτές οι πλάκες στον εγκέφαλο είναι η συσσώρευση θραυσμάτων αμυλοειδούς βήτα πρωτεΐνης μεταξύ των νευρικών κυττάρων. Οι επιστήμονες πιστεύουν ότι η επιβράδυνση ή η διακοπή αυτής της συσσώρευσης θα μπορούσε να επιβραδύνει ή να σταματήσει την εξέλιξη της νόσου.
Η ορεξίνη είναι μια πρωτεΐνη που προκαλεί διέγερση στον εγκέφαλο και τον θέτει σε εγρήγορση. Παράγεται από τα κύτταρα που βρίσκονται στον υποθάλαμο -ένα μικρό τμήμα του εγκεφάλου που ελέγχει πολλές λειτουργίες, συμπεριλαμβανομένου του ύπνου.
Τα χαμηλά επίπεδα της ορεξίνης συνδέονται με τη ναρκοληψία, μια κατάσταση που χαρακτηρίζεται από υπερβολική υπνηλία και συχνές περιόδους ύπνου κατά τη διάρκεια της ημέρας.
Για τις ανάγκες της έρευνας, ο επικεφαλής καθηγητής David M. Holtzman και οι συνεργάτες του χρησιμοποίησαν ποντίκια τα οποία ήταν γενετικά τροποποιημένα ώστε να αναπτύσσουν πλάκες στον εγκέφαλο. Σε αυτά τα ποντίκια έλειπε τεχνητά και η ορεξίνη.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι απόγονοι των ποντικιών αυτών, κοιμόντουσαν περισσότερο και ενώ ήταν επίσης γενετικά προδιατεθειμένοι να αναπτύξουν πλάκες στον εγκέφαλο, όπως και οι γονείς τους, ανέπτυξαν τελικά μόνο τις μισές πλάκες εγκεφάλου σε σύγκριση με τα ποντίκια που παρήγαγαν κανονικά την πρωτεΐνη ορεξίνη.
Επίσης, αντιστρέφοντας το πείραμα, διαπίστωσαν ότι τα αυξημένα επίπεδα ορεξίνης οδηγούν στη δημιουργία περισσοτέρων πλακών στον εγκέφαλο.
Ο καθηγητής Holtzman υποστηρίζει ότι τα κύτταρα στον υποθάλαμο που παράγουν ορεξίνη, την μεταφέρουν μέσω διακλαδώσεων σε όλο τον εγκέφαλο και η πρωτεΐνη λειτουργεί σαν διακόπτης. Εάν διεγείρει κανείς την παραγωγή ορεξίνης σε ποντίκια που κοινούνται, εκείνα ξυπνούν αμέσως.
Η ερευνητική ομάδα εξετάζει τώρα το πώς τα υπνωτικά φάρμακα μπορεί να επηρεάζουν την παραγωγή του β-αμυλοειδούς και τη συσσώρευση των πλακών στον εγκέφαλο.
