Αργά το βράδυ της Τετάρτης, 19 Αυγούστου, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπέγραψε το Μνημόνιο Συνεννόησης (ΜΣ) με την Ελλάδα για ένα νέο πρόγραμμα στήριξης και σταθερότητας.
Ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Σταθερότητας (ΕΜΣ), το τείχος προστασίας της Ευρώπης που δημιουργήθηκε το 2012 ως απάντηση στην παγκόσμια οικονομική κρίση, θα μπορέσει να καταβάλει έως και 86 δισ. ευρώ σε δάνεια κατά τα επόμενα τρία έτη, υπό την προϋπόθεση ότι οι ελληνικές αρχές θα υλοποιήσουν μεταρρυθμίσεις για την αντιμετώπιση θεμελιωδών οικονομικών και κοινωνικών προκλήσεων, όπως προσδιορίζονται στο Μνημόνιο.
Όπως προβλέπεται στο άρθρο 13 της Συνθήκης ΕΜΣ, στο ΜΣ αναλύονται λεπτομερώς οι μεταρρυθμιστικοί στόχοι και οι δεσμεύσεις που απαιτούνται για να αποδεσμευτεί η χρηματοδότηση από τον ΕΜΣ. Η εκταμίευση των πόρων συνδέεται με την πρόοδο της υλοποίησης. Η υλοποίηση θα παρακολουθείται από την Επιτροπή, σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και, εφόσον είναι εφικτό, από κοινού με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο. Η παρακολούθηση αυτή θα λάβει τη μορφή τακτικών αξιολογήσεων.
Το ημερολόγιο της υπογραφής του τρίτου Μνημονίου
- Στις 8 Ιουλίου 2015, η Ελληνική Δημοκρατία («Ελλάδα») υπέβαλε επίσημο αίτημα για στήριξη σταθερότητας — με τη μορφή δανειακής διευκόλυνσης — στον ΕΜΣ, η οποία θα χρησιμοποιηθεί για την κάλυψη των δανειακών υποχρεώσεων και για τη διασφάλιση της σταθερότητας του χρηματοπιστωτικού της συστήματος.
- Στις 23 Ιουλίου 2015 απεστάλη χωριστό αίτημα για χρηματοδοτική συνδρομή στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ).
- Στις 12 και 13 Ιουλίου, η σύνοδος κορυφής της ζώνης του ευρώ προέβη σε απολογισμό της κατάστασης και εξέδωσε λεπτομερή δήλωση σχετικά με τη μελλοντική πορεία.
- Στις 15 και στις 22 Ιουλίου, οι ελληνικές αρχές εξέδωσαν αρκετές δέσμες νομοθετικών πράξεων, όπως προβλεπόταν στη δήλωση της συνόδου κορυφής της ζώνης του ευρώ.
- Στις 17 Ιουλίου, το Eurogroup κάλεσε τους θεσμούς να ξεκινήσουν τις διαπραγματεύσεις για ένα ΜΣ, στο οποίο να αναλύονται λεπτομερώς οι όροι μιας χρηματοδοτικής διευκόλυνσης που να καλύπτει την περίοδο 2015-18, σύμφωνα με το άρθρο 13 της Συνθήκης ΕΜΣ. Το έργο αυτό πραγματοποιήθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, σε σύνδεση με την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, και σε συνεργασία με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας.
- Στις 11 Αυγούστου, οι ελληνικές αρχές και οι θεσμοί κατέληξαν σε συμφωνία σε επίπεδο προσωπικού για το ΜΣ, και οι υπουργοί Οικονομικών της ζώνης του ευρώ έδωσαν την πολιτική τους έγκριση στις 14 Αυγούστου.
- Μια ακόμη δέσμη νομοθετικών πράξεων εγκρίθηκε από τις ελληνικές αρχές στις 14 Αυγούστου (τα λεγόμενα «προαπαιτούμενα»).
- Μετά την έγκριση από τα εθνικά κοινοβούλια (ανάλογα με την περίπτωση), το Συμβούλιο των Διοικητών του ΕΜΣ ενέκρινε το ΜΣ στις 19 Αυγούστου. Στη συνέχεια υπογράφηκε από την Επιτροπή, εξ ονόματος του ΕΜΣ, καθώς και από την ελληνική κυβέρνηση και την Τράπεζα της Ελλάδος.
Αυτό είναι το τρίτο πρόγραμμα του ΕΜΣ μετά την Κύπρο και την Ισπανία.
Ο ρόλος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σε αυτά τα προγράμματα και η νομική του θεμελίωση έχει καθοριστεί και συμφωνηθεί από τα κράτη μέλη της ζώνης του ευρώ στη Συνθήκη ΕΜΣ:
- – εκτιμά την ανάγκη και την αιτιολόγηση για στήριξη σταθερότητας· αυτό γίνεται σε συνεργασία με την ΕΚΤ (βλ. άρθρο 13 παράγραφος 1 της Συνθήκης ΕΜΣ).
- – διαπραγματεύεται το μνημόνιο συνεννόησης με το εκάστοτε κράτος μέλος, στο οποίο περιγράφονται αναλυτικά οι όροι που συνοδεύουν τη χορήγηση της χρηματοδοτικής συνδρομής· αυτό γίνεται από την Επιτροπή σε συνεργασία με την ΕΚΤ και, εφόσον είναι εφικτό, από κοινού με το ΔΝΤ (βλ. άρθρο 13 παράγραφος 3 της Συνθήκης ΕΜΣ).
- – υπογράφει το ΜΣ εξ ονόματος του ΕΜΣ (βλ. άρθρο 13 παράγραφος 4 της Συνθήκης ΕΜΣ).
- – παρακολουθεί τη συμμόρφωση προς τους όρους που συνοδεύουν τη διευκόλυνση χρηματοδοτικής συνδρομής· αυτό γίνεται από την Επιτροπή σε συνεργασία με την ΕΚΤ και, εφόσον είναι εφικτό, από κοινού με το ΔΝΤ (βλ. άρθρο 13 παράγραφος 7 της Συνθήκης ΕΜΣ).
