Εκεί που φαινόταν ότι ίσως βρεθεί μια άκρη για να σταματήσει ο πόλεμος, τα πράγματα δείχνουν να ζορίζουν ξανά. Οι προσπάθειες να τα βρουν το Ιράν με τις Ηνωμένες Πολιτείες εξελίσσονται σε ένα πραγματικό διπλωματικό θρίλερ. Τις τελευταίες ημέρες, η επικοινωνία και η ανταλλαγή μηνυμάτων για ένα προσχέδιο συμφωνίας φαίνεται πως έχει κοπεί μαχαίρι.
Όπως διαβάζουμε από το ιρανικό πρακτορείο Fars, το οποίο επικαλείται πηγές που ξέρουν τα πράγματα από μέσα, οι επαφές ανάμεσα σε Ουάσινγκτον και Τεχεράνη έχουν πλέον «παγώσει». Ο λόγος; Ο Λίβανος, που αυτή τη στιγμή δείχνει ικανός να τινάξει όλες τις συνομιλίες στον αέρα. Το τελευταίο μήνυμα μάλιστα που έφυγε από την Τεχεράνη προς τις ΗΠΑ ήταν, σύμφωνα με πληροφορίες, «ένα ξεκάθαρο μήνυμα για τον Λίβανο».
Γιατί ο Λίβανος κολλάει τη συμφωνία
Αν αναρωτιέστε πού σκαλώνει το πράγμα, η απάντηση είναι ο Λίβανος. Η Τεχεράνη έχει βάλει βέτο: συνδέει ξεκάθαρα τις δικές της συζητήσεις με τις ΗΠΑ με το τι κάνει το Ισραήλ απέναντι στη Χεζμπολάχ. Θεωρούν δηλαδή ότι, όσο το Ισραήλ συνεχίζει τις επιθέσεις, δεν υπάρχει κανένα νόημα να μιλάμε για αποκλιμάκωση.
Το Ιράν ουσιαστικά ζητάει να σταματήσουν τα πυρά παντού, και φυσικά στον Λίβανο, για να προχωρήσει έστω και μια προσωρινή συμφωνία. Μην ξεχνάμε, άλλωστε, ότι η Χεζμπολάχ είναι ίσως ο πιο στενός σύμμαχος του Ιράν στην περιοχή. Όσο το Ισραήλ πιέζει στρατιωτικά τον νότιο Λίβανο, τόσο βαραίνει το κλίμα στις συνομιλίες.
Τι λέει ο καθένας: Το απόλυτο μπάχαλο
Η αλήθεια είναι πως αυτή τη στιγμή κανείς δεν ξέρει ποιον να πιστέψει, αφού ακούμε τελείως διαφορετικά πράγματα από τις δύο πλευρές.
Από τη μία, οι Ιρανοί λένε ότι σταμάτησαν να μιλάνε με τους Αμερικανούς επειδή το Ισραήλ παραβιάζει την εκεχειρία και χτυπάει τον Λίβανο. Από την άλλη, βγαίνει ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, και δηλώνει με σιγουριά ότι οι συζητήσεις με το Ιράν «τρέχουν με γρήγορους ρυθμούς», αφήνοντας να εννοηθεί ότι η συμφωνία είναι κοντά.
Αυτή η τεράστια αντίφαση το μόνο που καταφέρνει είναι να δημιουργεί σύγχυση. Εδώ και εβδομάδες βλέπουμε μπρος-πίσω, διαρροές και δηλώσεις που η μία ακυρώνει την άλλη.
Τι περιλαμβάνει η συμφωνία που έχει πέσει στο τραπέζι;
Τι ακριβώς συζητάνε όμως, έστω και παρασκηνιακά; Τα διεθνή ρεπορτάζ λένε ότι προσπαθούν να χτίσουν ένα προσωρινό μνημόνιο κατανόησης. Ένα “πάτημα” δηλαδή, για να σταματήσει ο πόλεμος και να ξεκινήσουν πιο σοβαρές συζητήσεις.
Αυτό το σχέδιο θα περιλάμβανε μια προσωρινή παύση πυρός, τη σταδιακή άρση κάποιων περιορισμών και το άνοιγμα ενός νέου κύκλου συζητήσεων για τα “βαριά” χαρτιά: το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, τις κυρώσεις που τους έχουν επιβληθεί και την ασφάλεια στα καράβια που περνάνε από την περιοχή.
Φυσικά, τίποτα δεν έχει κλειδώσει. Η αβεβαιότητα μεγαλώνει όσο βλέπουμε να πέφτουν βόμβες στον Λίβανο και όσο παραμένουν ανοιχτοί λογαριασμοί μεταξύ Ιράν, ΗΠΑ, Ισραήλ και Χεζμπολάχ.
Η κίνηση του Τραμπ και η πραγματικότητα
Μέσα σε όλον αυτόν τον χαμό, ο Ντόναλντ Τραμπ βγήκε και ανακοίνωσε ότι το Ισραήλ και η Χεζμπολάχ τα βρήκαν για να σταματήσουν να χτυπάει ο ένας τον άλλον. Αυτό το είπε λίγες ώρες αφού είχαν σκάσει πληροφορίες για νέες ισραηλινές επιθέσεις στα νότια της Βηρυτού – κάτι που λογικό ήταν να κάνει την Τεχεράνη να βγει εκτός εαυτού.
Η πραγματικότητα στο πεδίο δεν δείχνει ειρήνη. Ξένα δίκτυα λένε ότι οι επιθέσεις συνεχίστηκαν και μετά τις δηλώσεις Τραμπ, ενώ οι Ισραηλινοί αξιωματούχοι ξεκαθαρίζουν ότι δεν πρόκειται να σταματήσουν τις επιχειρήσεις στον Λίβανο αν η Χεζμπολάχ δεν ρίξει πρώτη τους τόνους.
Όλα κρέμονται από μια κλωστή
Το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι ότι πλέον δεν μιλάμε για μια απλή διμερή συμφωνία ανάμεσα σε ΗΠΑ και Ιράν. Έχει γίνει ένας τεράστιος περιφερειακός γρίφος. Μέσα είναι το Ισραήλ, η Χεζμπολάχ, ο Λίβανος, ο Περσικός Κόλπος και φυσικά η παγκόσμια ασφάλεια στα πετρέλαια.
Το Ιράν θέλει εγγυήσεις ότι η Αμερική θα κρατήσει τον λόγο της, άρση των οικονομικών πιέσεων και ειρήνη σε όλα τα μέτωπα. Η Αμερική προσπαθεί να το παίξει διπλωματικά αλλά και σκληρά ταυτόχρονα, για να μην πουν ότι έκανε πίσω στους Ιρανούς.
Τι μέλλει γενέσθαι; Το ότι κόπηκαν οι επικοινωνίες, έστω και για λίγο, μας δείχνει πόσο εύθραυστα είναι τα πράγματα. Όλα θα κριθούν από το τι θα γίνει στον Λίβανο τις επόμενες μέρες. Αν ηρεμήσουν εκεί τα πράγματα, ίσως η διπλωματία ξαναπάρει μπρος. Μέχρι τότε, η ειρήνη ισορροπεί πάνω σε τεντωμένο σχοινί.
