Στην Ελλάδα συναντώνται διάφορα είδη δηλητηριωδών φιδιών, με πιο γνωστές τις οχιές. Αν και τα δαγκώματα από φίδια είναι σπάνια θανατηφόρα, εντούτοις μπορεί να αποδειχθούν επικίνδυνα, ιδιαίτερα για παιδιά, ηλικιωμένους και άτομα με αλλεργίες.

Τι συμβαίνει μετά από ένα δάγκωμα

Το δηλητήριο του φιδιού προκαλεί μια σειρά από βιοχημικές αντιδράσεις στον οργανισμό. Ανάλογα με το είδος του φιδιού, τα αποτελέσματα της τοξίνης μπορεί να διαφέρουν:

• Κάποιες τοξίνες καταστρέφουν τους ιστούς.
• Άλλες επηρεάζουν την πήξη του αίματος.
• Ορισμένες επιδρούν στο νευρικό σύστημα.

Κύρια συστατικά του δηλητηρίου των φιδιών:

• Αιμοτοξίνες: Καταστρέφουν τα αιμοφόρα αγγεία και τα ερυθρά αιμοσφαίρια.
• Πρωτεολυτικά ένζυμα: Διασπούν τις πρωτεΐνες των ιστών, προκαλώντας πρήξιμο, πόνο και νέκρωση.
• Αντιπηκτικές ουσίες: Διαταράσσουν την πήξη του αίματος, οδηγώντας σε εσωτερική αιμορραγία.
• Νευροτοξίνες: Παρεμποδίζουν τη μετάδοση των νευρικών σημάτων.

Το δηλητήριο μεταφέρεται ταχύτατα μέσω της λέμφου και του αίματος. Τα πρώτα συμπτώματα μπορεί να εμφανιστούν μέσα σε 10-30 λεπτά.

Συμπτώματα και μηχανισμοί δράσης του δηλητηρίου

• Τοπική βλάβη ιστών: Πόνος, πρήξιμο, ερυθρότητα, πιθανή δημιουργία φυσαλίδων και νέκρωση.
• Συστημική φλεγμονή: Ο οργανισμός αντιδρά στο δηλητήριο σαν να είναι έντονο αλλεργιογόνο.
• Διαταραχές κυκλοφορικού: Αυξημένος κίνδυνος θρόμβωσης ή αιμορραγίας λόγω της επίδρασης του δηλητηρίου στο αίμα και τα αγγεία.
• Γενική δηλητηρίαση: Αδυναμία, ζάλη, ναυτία, ενδεχομένως πτώση της αρτηριακής πίεσης.

Πρώτες βοήθειες σε περίπτωση δαγκώματος

1. Διατηρήστε την ψυχραιμία σας. Ο τραυματίας πρέπει να κινείται όσο το δυνατόν λιγότερο, ειδικά με το τραυματισμένο άκρο, ώστε να επιβραδυνθεί η εξάπλωση του δηλητηρίου.
2. Ακινητοποιήστε το άκρο. Χρησιμοποιήστε νάρθηκα ή επίδεσμο για να περιορίσετε την κίνηση.
3. Αφαιρέστε τυχόν σφιχτά αντικείμενα. Δαχτυλίδια, ρολόγια ή στενά ρούχα μπορεί να περιορίσουν την κυκλοφορία του αίματος αν προκληθεί πρήξιμο.
4. Καθαρίστε το τραύμα. Χρησιμοποιήστε ένα αντισηπτικό, αλλά αποφύγετε το έντονο τρίψιμο ή τη θέρμανση της περιοχής.
5. Πίνετε αρκετό νερό. Η σωστή ενυδάτωση βοηθά στη διατήρηση της κυκλοφορίας του αίματος.
6. Καλέστε άμεσα ιατρική βοήθεια. Εάν είναι δυνατόν, μεταφέρετε το θύμα σε νοσοκομείο το συντομότερο δυνατό.

Η έγκαιρη αντιμετώπιση είναι κρίσιμη για την αποφυγή σοβαρών επιπλοκών. Σε περίπτωση επαφής με φίδι, διατηρήστε την ψυχραιμία σας και ακολουθήστε τις οδηγίες για ασφαλή και αποτελεσματική αντίδραση.