Ανησυχία της εξουσίας για την πιθανότητα να γεννηθούν κοινωνικά κινήματα
Ο Αιγύπτιος πρόεδρος Άμπντελ Φάταχ αλ Σίσι ορκίζεται σήμερα για μια δεύτερη τετραετή θητεία εν μέσω ενός νέου κύματος συλλήψεων αντιφρονούντων, το οποίο αντικατοπτρίζει, σύμφωνα με τους ειδικούς, την ανησυχία της εξουσίας για την πιθανότητα να γεννηθούν κοινωνικά κινήματα.
Αφού επανεξελέγη με περισσότερο από το 97% των ψήφων τον Μάρτιο έχοντας απέναντί του μια φιμωμένη αντιπολίτευση ο Σίσι, που έγινε πρόεδρος της Αιγύπτου για πρώτη φορά το 2014, θα ορκιστεί ενώπιον του κοινοβουλίου.
Μεταξύ των αντιφρονούντων και των μελών της κοινωνίας των πολιτών που έχουν συλληφθεί τον τελευταίο καιρό είναι ο μπλόγκερ και δημοσιογράφος Ουάελ Αμπάς, οι μπλόγκερ Σέριφ Γκάμπερ και Σάντι Αμπουζέιντ και ο αντιφρονών Χάζεμ Αμπντελαζίμ.
Ο Ουάελ Αμπάς αναρτούσε εδώ και μια δεκαετία στο Facebook, το YouTube και το Twitter τις απόψεις του για την αστυνομική βία, τα βασανιστήρια και τη διαφθορά. Κατηγορείται ότι πρόσκειται στους Αδελφούς Μουσουλμάνους, μια οργάνωση που το 2013 κηρύχθηκε τρομοκρατική από τις αιγυπτιακές αρχές.
Ένα άλλο σύμβολο της καταστολής των αρχών είναι ο δημοσιογράφος και ερευνητής που ειδικεύεται στο τζιχαντιστικό κίνημα στο Σινά, ο Ισμαήλ Αλεξαντράνι, ο οποίος καταδικάστηκε την προηγούμενη εβδομάδα σε 10ετή κάθειρξη από στρατοδικείο. Συνελήφθη το 2015 και κατηγορείτο επίσης ότι ανήκει στη Μουσουλμανική Αδελφότητα.
«Οι συλλήψεις περιλαμβάνονται στο πλαίσιο της συνέχισης της πολιτικής της καταστολής των τελευταίων ετών, που έχει στόχο να πατάξει και να τιθασεύσει πιθανές αντεξουσίες», σχολιάζει ο Καρίμ Μπιτάρ ερευνητής του Ινστιτούτου Διεθνών και Στρατηγικών Σπουδών.
Σύμφωνα με τον ίδιο, «ο χρόνος που επιλέχθηκε συνδέεται αναμφίβολα με την αυξανόμενη δυσαρέσκεια που κυριαρχεί σε μεγάλο μέρος του αιγυπτιακού πληθυσμού», κυρίως εξαιτίας των οικονομικών δυσκολιών που αντιμετωπίζει.
Στα τέλη Φεβρουαρίου, πριν τις προεδρικές εκλογές, η γενική εισαγγελία είχε απειλήσει με δικαστικές προσφυγές τα μέσα ενημέρωσης που διέσπειραν «ψευδείς ειδήσεις», οι οποίες θα έπλητταν «την ασφάλεια και την αξιοπιστία της πατρίδας».
Κάποιοι από τους συλληφθέντες είχαν αποφασίσει να χαμηλώσουν τους τόνους πριν καν εκδοθεί αυτή η προειδοποίηση.
Σύμφωνα με τον Μοστάφα Κάμελ αλ Σαγέντ, καθηγητή πολιτικών επιστημών στο πανεπιστήμιο του Καΐρου, οι Αιγύπτιοι αξιωματούχοι «φοβούνται ότι οι ακτιβιστές, κυρίως αυτοί τα ονόματα των οποίων συνδέονται με την εξέγερση του 2011, όπως ο Χάζεμ Αμπντελαζίμ, ο Ουάελ Αμπάς και ο Σάντι αλ Γαζάλι Χαρμπ, θα εκμεταλλευθούν την αναμενόμενη αύξηση των τιμών των καυσίμων και του ηλεκτρικού ρεύματος για να κινητοποιήσουν τους πολίτες εναντίον του καθεστώτος Σίσι».
Εδώ και πολλές ημέρες ο Τύπος και η κρατική τηλεόραση της Αιγύπτου προετοιμάζουν τους πολίτες για μια νέα αύξηση των τιμών, κυρίως του ηλεκτρικού ρεύματος, σε ένα επισφαλές οικονομικό πλαίσιο.
Οι τιμές έχουν σημειώσει ραγδαία αύξηση στην Αίγυπτο μετά την υποτίμηση του νομίσματος της χώρας τον Νοέμβριο του 2016 η οποία έγινε στο πλαίσιο των μεταρρυθμίσεων που επιβλήθηκαν από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο προκειμένου το Κάιρο να λάβει δάνειο 12 δισεκατομμυρίων δολαρίων.
Η αιγυπτιακή οικονομία βρίσκεται σε κακή κατάσταση μετά την εξέγερση του 2011 και την πτώση του καθεστώτος του Χόσνι Μουμπάρακ.
Κι αν υπάρχουν ενθαρρυντικά στοιχεία, όπως η αύξηση του ΑΕΠ το οποίο αναμένεται να αυξηθεί στο 5,2% το 2018 από το 4,2% που ήταν το 2017, σύμφωνα με το ΔΝΤ, αυτό δεν έχει γίνει αισθητό στην καθημερινότητα των Αιγύπτιων.
Παράλληλα διεθνείς οργανώσεις προάσπισης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων καταγγέλλουν τακτικά την άνευ προηγουμένου καταστολή μετά το 2013 εναντίον των ισλαμιστών και στη συνέχεια εναντίον ακτιβιστών λαϊκών και της αριστεράς.
Μετά το πρόσφατο κύμα συλλήψεων το Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (HRW) κατήγγειλε την Πέμπτη σε ανακοίνωσή του «την κατάσταση καταπίεσης» που κυριαρχεί στην Αίγυπτο.
Την Τετάρτη η ΕΕ εξέφρασε την «ανησυχία της» για «τον αυξανόμενο αριθμό των συλλήψεων υπέρμαχων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, πολιτικών ακτιβιστών και μπλόγκερ τις τελευταίες εβδομάδες στην Αίγυπτο».
Το Κάιρο αντέδρασε απορρίπτοντας «εντελώς» τις κατηγορίες αυτές, «που δεν αντιπροσωπεύουν την αιγυπτιακή πραγματικότητα». «Η Αίγυπτος είναι κράτος δικαίου», και οι Αιγύπτιοι χαίρουν «ελευθερίας έκφρασης και γνώμης», τόνισε ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών.
