Ο Ναός της Αρτέμιδος στην Έφεσο (356 π.Χ.)
Το ημερολόγιο έδειχνε 356 π.Χ. όταν ένα από τα εφτά θαύματα του αρχαίου κόσμου που κανείς δεν φρόντισε να παραλείψει στις αναφορές του έπεσε θύμα της εμπρηστικής μανίας ενός ματαιόδοξου ανθρώπου που ήθελε πάση θυσία να περάσει στην αιωνιότητα. O Ηρόστρατος καταδικάστηκε σε θάνατο και οι συμπολίτες του απαγόρευσαν ακόμα και την απλή αναφορά στο όνομά του, όπως επιβεβαιώνει και ο Στράβων. Ευτυχώς που τη μέρα που ο ναός καιγόταν σε μια άλλη γωνιά του ελληνικού κόσμου γεννιόταν ο Αλέξανδρος ο Μέγας (περί τις 20-21 Ιουλίου του 356 π.Χ.), όπως θέλει τόσο η ελληνική όσο και η ρωμαϊκή παράδοση. Ο Πλούταρχος παρατηρούσε εξάλλου πως εκείνη τη μέρα η θεά Άρτεμις ήταν απασχολημένη με τη γέννηση του μακεδόνα στρατηλάτη για να σπεύσει να σώσει τον ναό της από την καταστροφή.
Το Αρτεμίσιο, όπως ονομαζόταν εναλλακτικά ο μεγαλοπρεπής ναός, χτιζόταν μάλιστα κοντά στα 120 χρόνια, όπως παραδίδει ο Παυσανίας. Και αν πιστέψουμε τον Αντίπατρο, ήταν το πιο όμορφο από τα εφτά θαύματα του κόσμου: «Όταν βλέπω τον ναό της Αρτέμιδος που αγγίζει τον ουρανό, τα υπόλοιπα μνημεία χάνουν τη λαμπρότητά τους», εξομολογείται χαρακτηριστικά στην «Ελληνική μυθολογία» του.
Το Μαυσωλείο της Αλικαρνασσού (353-351 π.Χ.)
Ο πέρσης σατράπης της Καρίας, ο ξακουστός Μαυσωλός, έφτιαξε για τον εαυτό του και τη σύζυγό του Αρτεμισία έναν τόσο μεγαλοπρεπή τάφο που θα άφηνε παρακαταθήκη ακόμα και την ίδια τη λέξη που περιγράφει τα κολοσσιαία ταφικά μνημεία («μαυσωλεία»). Το 45 μέτρων Μαυσωλείο επιβίωσε από πολλά και διάφορα, ακόμα και όταν η πόλη έπεσε στα χέρια του Αλεξάνδρου το 334 π.Χ. ή μέχρι και το 58 π.Χ., όταν η Αλικαρνασσός λεηλατούνταν από πειρατές.
Ακόμα και όταν η πόλη έγινε ερείπια, το Μαυσωλείο συνέχισε να στέκει πάνω στα συντρίμμια, μετρώντας μια ζωή 16 σχεδόν αιώνων. Έπεσε όμως τελικά θύμα μιας ασύμμετρης δύναμης, του Εγκέλαδου, καθώς σε μια σειρά σεισμών γκρεμιζόταν ολοένα και περισσότερο.
Μέχρι το 1404 μ.Χ. μόνο η βάση του περίτεχνου οικοδομήματος ήταν ορατή. Και όταν οι Ιωαννίτες Ιππότες της Ρόδου εισέβαλαν στην περιοχή και έχτισαν το Κάστρο του Αγίου Πέτρου το 1494, του έδωσαν τη χαριστική βολή, χρησιμοποιώντας τα αρχαία ερείπιά του στα οχυρωματικά τους έργα. Όταν οι Σταυροφόροι φοβήθηκαν μάλιστα τουρκική εισβολή το 1522, κατέστρεψαν ό,τι είχε απομείνει από τα ερείπια και τα αγάλματα του Μαυσωλείου για να ενισχύσουν τα τείχη της Αλικαρνασσού (το τουρκικό Μπόντρουμ). Τμήματα του μνημείου έχουν επιβιώσει μέχρι και σήμερα…
Ο Κολοσσός της Ρόδου (292-280 π.Χ.)
Η θηριώδης μπρούτζινη αναπαράσταση του θεού Απόλλωνα στο λιμάνι του νησιού ήταν ένα έργο του Χάρη του Λίνδιου ως έκφραση ευγνωμοσύνης των ντόπιων προς τον προστάτη τους θεό, που τους είχε σώσει από τις πολιορκητικές ορέξεις του μακεδόνα στρατηγού Δημήτριου του Πολιορκητή.
Ο Φίλων ο Βυζάντιος ξεχώριζε τον Κολοσσό μεταξύ των άλλων εφτά θαυμάτων λέγοντας πως ο γλύπτης είχε πετύχει το ακατόρθωτο, να κάνει την αναπαράσταση να μοιάζει με πραγματικό θεό. Ο Κολοσσός παρέμεινε στη θέση του για τα επόμενα 54 χρόνια, μέχρι να χτυπηθεί η Ρόδος από κείνον τον σεισμό του 226 π.Χ. και να σπάσει η παράσταση στα γόνατα, όταν και έπεσε στο έδαφος, πάνω σε μερικές δεκάδες σπίτια.
Ο Πτολεμαίος Γ’ ο Ευεργέτης προσφέρθηκε να πληρώσει για την αποκατάστασή του, οι Ρόδιοι πίστεψαν ωστόσο στον χρησμό των Δελφών πως η ύβρις για το γκρέμισμα του Κολοσσού ήταν τέτοια που δεν θα έπρεπε να τον ξαναφτιάξουν.
Τα ερείπια παρέμειναν μάλιστα στη θέση τους για περισσότερα από 800 χρόνια, όπως μας λέει ο Στράβων, και ήταν τόσο εντυπωσιακά που συνέχιζε να έρχεται ο κόσμος για να τα θαυμάσει. Ο Πλίνιος ο Πρεσβύτερος αποκαλύπτει μάλιστα πως λίγοι άνθρωποι μπορούσαν να αγκαλιάσουν με τα χέρια τους τον πεσμένο αντίχειρα του Κολοσσού, καθένα από τα δάχτυλα του οποίου ήταν μεγαλύτερα από τα περισσότερα αγάλματα της εποχής.
Το 653 μ.Χ. ο άραβας χαλίφης Μωαβίας Α’ κατέλαβε τη Ρόδο και έλιωσε τα απομεινάρια του Κολοσσού, πουλώντας τα σε έμπορο από την Αντιόχεια της Μεσοποταμίας. Και χρειάστηκαν περισσότερες από 900 καμήλες για να μεταφερθεί ο μπρούτζος. Αυτό γράφει ο βυζαντινός μοναχός και χρονογράφος Θεοφάνης Ομολογητής πως ήταν το τέλος του Κολοσσού…Δείτε την επόμενη ή προηγούμενη σελίδα πατώντας τα νούμερα
