«Ο αγνός ταξιδευτής» και το άδοξο τέλος του στα εδάφη της ΕΣΣΔ
Από τη μία, έχουμε την επιτομή της τουριστικής αφέλειας και από την άλλη, το πιο σκληρό πρόσωπο της γραφειοκρατίας.
H ιστορία του νεαρού και άπειρου Νιούκομπ Μοτ, που το μόνο που ήθελε ήταν άλλη μια ταξιδιωτική σφραγίδα στο διαβατήριό του, παραμένει ορόσημο των τεταμένων ψυχροπολεμικών σχέσεων αλλά και του τρόπου με τον οποίο διαχειριζόταν τους αλλοδαπούς αιχμαλώτους της η Σοβιετική Ένωση.
Όταν προσγειώθηκε λοιπόν στο μικρό αεροδρόμιο του μπαρουτοκαπνισμένου Κίρκενες της Νορβηγίας το 1965, ο νεαρός Αμερικανός ζούσε μια ζωή βγαλμένη από όνειρο. Ψηλός και με το σφρίγος των 27 χρόνων, είχε όλα όσα θα μπορούσε να ζητήσει στη ζωή, καθώς προερχόταν από μια ευκατάστατη οικογένεια και οικονομικές σκοτούρες δεν είχε. Σπουδαγμένος και διαβασμένος εξάλλου, μάζευε εμπειρίες ως πωλητής πανεπιστημιακών συγγραμμάτων μέχρι να ανοίξει κάποια στιγμή τον δικό του εκδοτικό οίκο.
Το αμερικανικό όνειρο που ζούσε συνοδευόταν από τη δυνατότητά του να ταξιδεύει. Είχε περάσει εξάλλου ένα καλό διάστημα στο περιπετειώδες Μεξικό και το διαβατήριό του έδειχνε πως είχε επισκεφτεί κοντά 20 χώρες. Ο Μοτ ήταν από κάθε άποψη, όπως θα τον περιέγραφε αργότερα ένας αμερικανός πρέσβης, «ένα είδος αγνού ταξιδευτή».
Η άδολη αγάπη του να γνωρίζει νέους τόπους τον είχε φέρει στην απομονωμένη αυτή γωνιά του κόσμου, βόρεια του Αρκτικού Κύκλου, σε ένα μέρος μάλιστα που είχε τόσο χτυπηθεί από τον πόλεμο και τα τραύματα ήταν ακόμα ανοιχτά.
Εκείνος, με την αυτοπεποίθηση των νεαρών και μορφωμένων λευκών Αμερικανών της δεκαετίας του 1960, αποβιβάστηκε στις εσχατιές του κόσμου πιστεύοντας πως όλα θα πάνε καλά, μιας και στη χώρα του πήγαιναν συνήθως.
Τη στιγμή όμως που θα περνούσε στη λάθρα τα σύνορα με την ΕΣΣΔ, όλα θα άλλαζαν. Και μάλιστα ολότελα. Απλά απλά, μέσα σε έναν χρόνο από την αποφράδα στιγμή που διέσχισε τα ρωσο-νορβηγικά σύνορα, ο Μοτ θα ήταν νεκρός. Είτε τον «έφαγε» κάποιος συγκρατούμενός του είτε οι σοβιετικοί πράκτορες, παρά το γεγονός ότι οι «κόκκινοι» γραφειοκράτες έσπευσαν να χαρακτηρίσουν τον θάνατό του αυτοκτονία.
Η ιστορία του υποδεικνύει όπως είπαμε τα πολιτικά ήθη μιας άλλης εποχής. Εκεί που υπό άλλες συνθήκες θα είχε τιμωρηθεί με ένα πρόστιμο και μερικές μέρες ή λίγες εβδομάδες στη φυλακή, μπλέχτηκε στη φαρμακερή διπλωματία, τα πρακτοριλίκια και τις κοκορομαχίες για την επίδειξη ισχύος και ένα μικρό λαθάκι θα καταντούσε σωστή τραγωδία. Τα σύνορα είναι έξαλλου επικίνδυνα μέρη και οι κανόνες του παιχνιδιού αλλάζουν διαρκώς…Δείτε την επόμενη ή προηγούμενη σελίδα πατώντας τα νούμερα
