Τα ιχθυοτροφεία αποτελούν μια εξαιρετική πηγή φρέσκου και νόστιμου ψαριού, χωρίς να βλάπτουν τους θαλάσσιους πόρους. Πώς θα είμαστε όμως σίγουροι ότι αυτά τα ψάρια είναι ασφαλή;
Στη Νορβηγία, το θαλασσινό νερό είναι κρύο και καθαρό. Το τέλειο περιβάλλον για την τοπική βιομηχανία του σολωμού, η οποία εκτιμάται ότι θα πενταπλασιαστεί τα επόμενα χρόνια.
Τα ιχθυοτροφεία θεωρούνται παραγωγικότερα από τα κτηνοτροφεία ως πηγή πρωτεΐνης για τον πληθυσμό.
Ωστόσο τίθεται ένα σημαντικό ερώτημα, όπως λέει και ο Reinier van den Biggelaar, διευθυντής της Hortimare:
«Σε πολλά μέρη του κόσμου το νερό είναι μολυσμένο λόγω της ανθρώπινης δραστηριότητας. Υπάρχουν πλαστικά, χημικά, όλα τα είδη αποβλήτων από τη δραστηριότητά μας καταλήγουν στο νερό.
Με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, τα ψάρια εκεί καταναλώνουν αυτά τα απόβλητα. Και όταν εμείς τα τρώμε, αυτά τα ψάρια αποτελούν απειλή για την ανθρώπινη υγεία».
Ένα ευρωπαϊκό ερευνητικό πρόγραμμα εξετάζει νέες απειλές τους τρόπους αντιμετώπισής τους, μέσω της αφαίρεσης μολυσματικών παραγόντων από το νερό.
Δίπλα στο ιχθυοτροφείο, βρίσκεται μια πειραματική καλλιέργεια φυκιών. Τα φύκια φτάνουν γρήγορα τα δύο μέτρα σε μήκος και μια από τις χρήσεις τους είναι να φιλτράρουν μέταλλα που μολύνουν το νερό.
Ο van den Biggelaar εξηγεί: «Τα φύκια είναι φυσικά φίλτρα. Απορροφούν πολλά διαφορετικά χημικά, οργανικές και ανόργανες ουσίες, που βρίσκονται στο νερό, και τις αποβάλουν.
Τα φύκια εδώ τρέφονται με φωσφορικά και νιτρικά υποπροϊόντα της εκτροφής σολωμών. Ο σολωμός και το φύκι που βρίσκονται κοντά αποτελούν έναν ωραίο συνδυασμό, ενώ τα φύκια αποβάλουν κι άλλα υλικά».
Πόσο μεγάλος είναι όμως για τα ψάρια και τους υπόλοιπους θαλάσσιους οργανισμούς ο κίνδυνος μόλυνσης του νερού;
Οι επιστήμονες προσπαθούν να απαντήσουν αυτήν την ερώτηση, εστιάζοντας σε προσμείξεις σχετικά νέων χημικών ενώσεων που δεν έχουν ερευνηθεί αρκετά.
Τα επικίνδυνα στοιχεία που έχουν μπει στο νερό ποικίλλουν από επιβραδυντικά πυρός μέχρι και φαρμακευτικά προϊόντα, από προϊόντα προσωπικής υγιεινής σε τοξικά μέταλλα και μικροπλαστικά.
Σύμφωνα με τον António Marques, ερευνητή στην ασφάλεια τροφίμων και συντονιστή του προγράμματος ECsafeSEAFOOD, «τα θαλασσινά γενικά θεωρούνται υγιεινά και υψηλής ποιότητας.
Παρ’ όλα αυτά, κάποια μπορεί να έχουν μολυνθεί. Μέχρι στιγμής, μόνο λίγες προσμείξεις έχουν ρυθμιστεί επισήμως. Οι διαθέσιμες πληροφορίες για πολλά άλλα χημικά που βρίσκονται στο περιβάλλον είναι προς το παρόν ανεπαρκείς».
Η κλιματική αλλαγή μπορεί να κάνει τα πράγματα χειρότερα, καθώς πολλά είδη τείνουν να συσσωρεύουν βλαβερά χημικά γρηγορότερα σε θερμά ύδατα. Τοξίνες χαρακτηριστικές για τροπικές περιοχές πλέον εξαπλώνονται στην Ευρώπη.
Πήγαμε στο Κασκάις της Πορτογαλίας, σε ένα εργαστήριο που το οποίο εξομοιώνει την υπερθέρμανση και οξύνιση των ωκεανών, για να βρει τις συνέπειές τους στη θαλάσσια ζωή.
Η θαλάσσια βιολόγος Ana Maulvault μας δείχνει τις δεξαμενές της:
«Στη μία δεξαμενή εξομοιώνουμε την κανονική θερμοκρασία και το κανονικό pH του θαλασσινού νερού, ενώ στην άλλη εξομοιώνουμε την υπερθέρμανση.
Και οι δύο δεξαμενές μολύνονται με προσμείξεις που βρίσκονται σε θαλάσσιο περιβάλλον και στο τέλος θα συγκρίνουμε τη διαφορά συγκέντρωσης μεταξύ των δύο σεναρίων».
Η εν εξελίξει μελέτη των δειγμάτων ψαριού από διάφορες ευρωπαϊκές χώρες έχει δείξει ότι πολλές περιοχές γύρω από μεγάλες πόλεις και λιμάνια είναι αισθητά μολυσμένες.
Οι ερευνητές χρησιμοποιούν ακριβό εξοπλισμό, ο οποίος δεν είναι διαθέσιμος σε μικρές επιχειρήσεις.
Παρ’ όλα αυτά, γίνονται προσπάθειες για την ανάπτυξη φθηνών βιοαισθητήρων που στο εγγύς μέλλον θα βοηθούν όποιον επιθυμεί να μάθει αν τα θαλασσινά παραμένουν μια ασφαλής τροφή.
ΠΗΓΗ: euronews.com
