Όλοι θυμόμαστε εκείνη τη στιγμή που πέφταμε και χτυπούσαμε μικροί, και η πρώτη κίνηση ήταν να πέσει άφθονο οξυζενέ (υπεροξείδιο του υδρογόνου) στην πληγή. Το βλέπαμε να αφρίζει και νιώθαμε σίγουροι ότι «σκοτώνει τα μικρόβια». Όμως, τα σημερινά ιατρικά δεδομένα δείχνουν ότι μάλλον πρέπει να το ξανασκεφτούμε πριν το χρησιμοποιήσουμε σε ανοιχτές πληγές.
Παρόλο που το υπεροξείδιο του υδρογόνου καθιερώθηκε στις αρχές του 1900 ως ένα φθηνό και αποτελεσματικό οικιακό αντισηπτικό (με ιστορία που ξεκινά από την ανακάλυψή του το 1818), οι ειδικοί πλέον διχάζονται. Ναι, σκοτώνει τα μικρόβια, αλλά ταυτόχρονα κάνει μεγάλη ζημιά στον υγιή ιστό του δέρματός σου, μπλοκάροντας τη φυσική διαδικασία επούλωσης.
Γιατί κάνει κακό στην πληγή;
Οι σύγχρονες κλινικές οδηγίες συνιστούν να μην χρησιμοποιούμε υπεροξείδιο του υδρογόνου για τη φροντίδα τραυμάτων. Ο λόγος; Είναι τοξικό για τους ιστούς. Σε χημικό επίπεδο, το οξυζενέ (H2O2) είναι πολύ ασταθές και «κλέβει» ηλεκτρόνια από άλλα μόρια. Αυτή η διαδικασία οξείδωσης μπορεί να σκοτώσει τα υγιή κύτταρα.
Ακόμα χειρότερα, έρευνες των τελευταίων 40 ετών δείχνουν ότι το οξυζενέ καταστρέφει τους ινοβλάστες. Πρόκειται για τα κύτταρα που παράγουν κολλαγόνο, τον βασικό “χτίστη” που χρειάζεται το σώμα σου για να φτιάξει νέο δέρμα και ουλώδη ιστό. Μπορεί επίσης να προκαλέσει ερεθισμό και να βλάψει τα αιμοφόρα αγγεία. Μάλιστα, το κλασικό διάλυμα 3% που βρίσκουμε στα φαρμακεία, δεν έχει αποδειχθεί ότι προσφέρει κάποιο πραγματικό όφελος στο κλείσιμο των πληγών.
Τι να βάλεις τελικά σε ένα κόψιμο;
Αν κοπείς ή γδαρθείς και ετοιμάζεσαι να ανοίξεις το ντουλαπάκι των φαρμάκων, καλύτερα να πας κατευθείαν στον νιπτήρα. Οι κορυφαίοι διεθνείς οργανισμοί υγείας, όπως το CDC (Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων), προτείνουν την πιο απλή λύση: νερό και σαπούνι.
- Καθάρισε την πληγή: Πλύνε καλά την περιοχή με άφθονο σαπουνόνερο για να διώξεις βρωμιά και μικρόβια.
- Βάλε επίδεσμο: Με καθαρά χέρια, κάλυψε την πληγή με ένα αδιάβροχο τσιρότο ή επίδεσμο για να την προστατεύσεις.
- Πρόσεξε για μολύνσεις: Αν δεις κοκκινίλα, πρήξιμο ή υγρά να τρέχουν από την πληγή, είναι ώρα να επισκεφθείς τον γιατρό σου.
Μια μικρή υπενθύμιση: Αν το κόψιμο είναι βαθύ ή έγινε από κάποιο σκουριασμένο αντικείμενο, τσέκαρε πότε έκανες το τελευταίο εμβόλιο τετάνου. Το CDC προτείνει στους ενήλικες να κάνουν μια αναμνηστική δόση κάθε δέκα χρόνια, καθώς ο τέτανος είναι μια εξαιρετικά επικίνδυνη λοίμωξη για το νευρικό σύστημα.
