Αλλάζουν όλα όσα ξέραμε μέχρι σήμερα για το πώς αντιμετωπίζουμε τις μεγάλες καταστροφές στην Ευρώπη. Οι Βρυξέλλες χτυπούν καμπανάκι και μας λένε πλέον ξεκάθαρα πως, αν συμβεί κάτι πολύ σοβαρό, τις πρώτες τρεις μέρες θα πρέπει να μπορούμε να τα βγάλουμε πέρα εντελώς μόνοι μας.
Βλέποντας ότι οι κρίσεις γύρω μας γίνονται όλο και πιο συχνές, δύσκολες και απρόβλεπτες, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποφάσισε να αλλάξει ρότα. Με τις νέες οδηγίες που έβγαλε στη δημοσιότητα, η Κομισιόν καλεί ανοιχτά όλους τους πολίτες να προετοιμαστούν κατάλληλα, ώστε να μπορούν να επιβιώσουν αυτόνομα για τουλάχιστον 72 ώρες.
Γιατί ειδικά 72 ώρες; Επειδή η Κομισιόν παραδέχεται πλέον επίσημα κάτι που όλοι λίγο-πολύ υποψιαζόμασταν: σε μια μεγάλη, ξαφνική καταστροφή, το κράτος και τα σωστικά συνεργεία μπορεί να μην προλάβουν να φτάσουν αμέσως σε όλους. Το πρώτο τριήμερο θεωρείται το πιο κρίσιμο διάστημα. Γι’ αυτό και οι Βρυξέλλες ζητούν από τις κυβερνήσεις να ενημερώσουν και να εκπαιδεύσουν τον κόσμο, ώστε κάθε σπίτι να έχει καβάτζα τα απολύτως απαραίτητα.
Το βασικότερο βήμα σε όλο αυτό το σχέδιο είναι να φτιάξει κάθε οικογένεια μια «τσάντα έκτακτης ανάγκης». Με απλά λόγια, ένα σακίδιο με τα βασικά εφόδια που θα μας κρατήσει όρθιους και ασφαλείς μέχρι να ξαναλειτουργήσουν οι βασικές υπηρεσίες και να φτάσει βοήθεια.
Μαθήματα επιβίωσης από το νηπιαγωγείο
Για να αλλάξει όμως η νοοτροπία μας, πρέπει να ξεκινήσουμε από τα παιδιά. Η πρόταση της Κομισιόν είναι να μπουν άμεσα μαθήματα πρόληψης και διαχείρισης κρίσεων στα νηπιαγωγεία και τα δημοτικά σχολεία.
Ο στόχος, φυσικά, δεν είναι να τρομάξουν τα μικρά παιδιά ή να τους δημιουργηθεί άγχος. Μέσα από ειδικές δραστηριότητες και παιχνίδι, τα παιδιά θα μαθαίνουν πρακτικά τι πρέπει να κάνουν σε μια δύσκολη στιγμή. Παράλληλα, προβλέπεται να εκπαιδευτούν σωστά και οι δάσκαλοι για να μπορούν να τα καθοδηγήσουν, ενώ δίνεται μεγάλη βάση στο να είναι όλα τα σχέδια έκτακτης ανάγκης απόλυτα προσβάσιμα και για τα άτομα με αναπηρία.
Έρχεται η «Ημέρα Ετοιμότητας» στις 23 Οκτωβρίου
Για να μη μένουν όλα αυτά μόνο στα χαρτιά, η Ευρωπαϊκή Ένωση θέλει να καθιερώσει από το 2027 την 23η Οκτωβρίου ως ετήσια «Ημέρα Ετοιμότητας της ΕΕ». Η ημερομηνία μόνο τυχαία δεν είναι, αφού σαν εκείνη την ημέρα, το 2001, ιδρύθηκε ο Μηχανισμός Πολιτικής Προστασίας της ΕΕ.
Μάλιστα, η ιδέα αυτή, που τώρα πάει για έγκριση στο Ευρωκοινοβούλιο και το Συμβούλιο, «πάτησε» πάνω στις προτάσεις που έκαναν απλοί πολίτες (συγκεκριμένα τα 150 μέλη της Ευρωπαϊκής Ομάδας Πολιτών) την άνοιξη του 2026.
Συνεχή «τεστ αντοχής» και για το κράτος
Φυσικά, δεν γίνεται να ζητάς μόνο από τον απλό πολίτη να οργανωθεί. Την ίδια ώρα, η ΕΕ πιέζει τα κράτη-μέλη να θωρακίσουν τις δικές τους υπηρεσίες, βγάζοντας νέα σύσταση για συνεχή «στρες τεστ» (δοκιμές αντοχής) στους κρατικούς μηχανισμούς.
Αυτό που θέλουν να εξασφαλίσουν είναι πως τα εθνικά κέντρα επιχειρήσεων της κάθε χώρας θα μπορούν να δουλεύουν 24 ώρες το 24ωρο, ακόμα κι αν έξω καταρρέουν βασικές υποδομές. Έτσι, δεν θα κόβεται ποτέ η επικοινωνία με το κεντρικό ευρωπαϊκό σύστημα.
Όλες αυτές οι κινήσεις αποτελούν κομμάτι του μεγάλου σχεδίου της «Ένωσης Ετοιμότητας», το οποίο είχε πάρει το πράσινο φως τον Μάρτιο του 2025. Το μήνυμα πάντως είναι ένα και ξεκάθαρο: στα δύσκολα, η ασφάλεια στην Ευρώπη χρειάζεται πλέον και τη δική μας, ενεργή συμμετοχή.
